mały|Strefy Kossmata (w ujęciu zmodyfikowanym, ale odnoszące się, podobnie jak w oryginalnej publikacji, jedynie do Europy Środkowej) Strefy Kossmata – elementy podziału orogenu waryscyjskiego w Europie, wyróżnione przez austriacko-saskiego geologa Franza Kossmata.

Pierwotna definicja W pracy z 1927 Kossmat zgrupował izolowane masywy hercyńskie w cztery strefy na podstawie podobnego wykształcenia utworów skalnych. Były to:

strefa westfalska; (od łacińskiej nazwy Harzu, Silva Hercynia); sasko-turyngijska i sudecka; (od nazw rzek Wełtawy, po niemiecku Moldau, i Dunaju, po łacinie Danubius). W dawniejszej polskiej literaturze spotyka się wiele innych wariantów nazw tych stref, np. westfalska, reno-hercyńska, armorykańsko-saska i franko-czeska; strefa sasko-turyńska. Używano też spolszczeń nazw łacińskich, np. sakso-turyngikum i moldanubik.

Stan współczesny

Podział Kossmata jest powszechnie używany, choć wprowadzono do niego poprawki: rzadko używa się nazwy „strefa westfalska” (mówi się o przedpolu) i wyróżnia się kilka innych, drobniejszych stref. Ponadto dokonano przedłużenia stref na obszar Europy południowo-zachodniej.

Przede wszystkim zaś przedstawiono interpretację geodynamiczną poszczególnych stref, łącząc strefę reńsko-hercyńską z mikrokontynentem Awalonii, a i moldanubską z mikrokontynentem Armoryki (Cadomii). W ten sposób dokonano przełożenia pojęć geologicznych, powstałych w epoce, kiedy litosferę uważano za zasadniczo nieruchomą, na język współczesnej geologii, w której obowiązuje paradygmat tektoniki płyt.

Przypisy

Kategoria:Geologia regionalna Europy Kategoria:Historia nauki