Kościół i klasztor cysterek w Szczecinie – nieistniejący obecnie, średniowieczny zespół klasztorny z kościołem, który znajdował się dawniej na szczecińskim Starym Mieście.

Historia thumb|Kościół cysterek w Szczecinie (1890-1903) thumb|Płyta upamiętniająca Barnima III Cysterki zostały sprowadzone do Szczecina w 1243 roku z inicjatywy księcia Barnima I i jego żony Marianny. Przydzielono im grunty położone na Dolnym Wiku, poza obrębem murów miejskich, na przedpolu Bramy Panieńskiej. Klasztor () nosił wezwanie Najświętszej Marii Panny. Pierwotne zabudowania klasztorne były drewniane, w 1336 roku przystąpiono do budowy nowego, murowanego kompleksu wraz z kościołem.

Kościół sytuowany był na rzucie prostokąta o wymiarach 42 × 13,5 m. Była to, wzniesiona na kamiennym cokole ze starannie obrobionych kostek granitowych, murowana z cegły w wątku wendyjskim, salowa, gotycka budowla, pozbawiona wieży. Elewacje zewnętrzne wsparte były przyporami. Od wschodu bryła zakończona była obniżonym w stosunku do nawy i oddzielonym od niej lektorium, wielobocznie zamkniętym prezbiterium. Wnętrze czteroprzęsłowej nawy nakrywały sklepienia krzyżowo-żebrowe, a prezbiterium - sklepienie promieniste. Od strony zachodniej znajdowała się empora dla mniszek. Przy niej, w północno-zachodniej części kościoła, umieszczone było przejście z krużgankiem, prowadzące do klasztoru. W przyziemiu ulokowana była kaplica św. Katarzyny, obok której znajdowała się loża dla przeoryszy i członków rodziny książęcej. W elewację kościoła wmurowana była płyta przedstawiająca księcia Barnima III w stroju rycerskim (obecnie płyta ta znajduje się na Zamku Książąt Pomorskich w Szczecinie).

Po przyjęciu reformacji na Pomorzu w 1534 roku zakon został skasowany, siostrom pozwolono jednak pozostać do śmierci na terenie klasztoru. We wnętrzu kościoła urządzono w 1534 roku arsenał, później zaadaptowano go na magazyn zboża, dzieląc jego wnętrze na pięć kondygnacji. W zabudowaniach klasztornych ulokowano później przytułek. W 1574 roku pożar zniszczył wschodnią część kościoła. Budynki poklasztorne rozebrano w latach 1684–1688 w związku z rozbudową obwarowań miejskich. Budynek kościoła, pomimo protestów społecznych, został zburzony w 1904 roku.

Przypisy

Cysterek Szczecin Kategoria:Stare Miasto (Szczecin) Kategoria:Klasztory cysterek w Polsce