Wołoczyska (ros. Волочиская волость, ukr. Волочиська волость) – dawna gmina wiejska istniejąca w latach 1867–1923 na Wołyniu. Siedzibą gminy były Wołoczyska (Волочиськ).
Historia Gmina zbiorowa Wołoczyska powstała w wyniku reformy struktur administracyjnych państwa rosyjskiego w latach 1864–1867. Należała do powiatu starokonstantynowskiego w guberni wołyńskiejВолости и важнейшие селения Европейской России. – Вып. 3: Губернии Малороссийские и Юго-Западные: Харьковская, Полтавская, Черниговская, Киевская, Волынская, Подольская / Издание Центрального статистического комитета. – СПб.,1885. – 349 c. Była to najdalej na południe wysunięta gmina tej guberni, położona w specyficznym uskoku.
W 1885 roku obejmowała 10 miejscowości, a zamieszkiwało ją 9180 ludności. Większymi miejscowościami w gminie były: Wołoczyska, Bałkowce, Woczkowce, Hołochwasty, Kopaczówka, Korystowa, Mysłowa, Polany i Frydryków.
18 marca 1921, po zawarciu traktatu pokojowego między RFSRR i Ukraińską SRR z jednej a Polską z drugiej strony, wyznaczono nową granicę państwową, która podzieliła gubernię wołyńską na dwie częściAdam Janusz Mielcarek, Podziały terytorialno-administracyjne II Rzeczypospolitej w zakresie administracji zespolonej, Warszawa 2008. Gmina podległa administracji Ukraińskiej SRR, zachowując przynależność administracyjną do powiatu starokonstantynowskiego w szczątkowej guberni wołyńskiejПостановление ВУЦИК от 12.10.1921 О выделении в состав Волынской губернии уездов Павловского и Коростенского и новом административном отделении Волынской губернии..
W 1922 roku gmina przeszła pod administrację ZSRR. W wyniku przemian administracyjnych na terenie Ukraińskiej SRR, reforma z 7 marca 1923 zastąpiła ujezdy (powiaty) i wołości (gminy) systemem okręgów i rejonówOkręgi stały się jednostką średniego szczebla, a rajony jednostką podstawowego szczebla lokalnego.Uchwała Prezydium CIK USRR z 7 marca 1923.. Obszar zniesionej gminy wszedł w skład rejonu wołoczyskiego w okręgu proskurowskimПостанова ВУЦВК від 7.03.1923 року «Про адміністраційно-територіяльний поділ Волині» (Збірник узаконень України за 1923 р., № 18-19, ст. 306)Административная карта Украины [Карти] : нов. районирование, утвержд. II сессией ВУЦИК'а… 12 апр. 1923 г. / Народ. Комиссариат Внутр. Дел, Землемер.-Тех. Отд. Наркомзема. — 1:1 050 000 ; 25 верст. в дюйме. — Х. : Пролетарий, [1923?]. — 1 к. (2 л.) : 3 цв., герб, печать ; 100×65 см (НБУВ СК 9908).
Przypisy Volosts and communes of 1890. St. Petersburg: Central Statistical Committee of the Ministry of Internal Affairs, 1892. - (Statistics of the Russian Empire).
Kategoria:Dawne gminy w guberni wołyńskiej