Polesie Widzewskie – historyczny obszar miasta Łodzi, leżący na obszarze Widzewa, w ramach osiedla Stary Widzew, bezpośrednio za wschodnią granicą strefy wielkomiejskiej miasta, w miejscu dawnego Lasu Kasy Miejskiej, zwanego potocznie Zagajnikiem.
Obszar Polesia Widzewskiego zlokalizowany jest współcześnie w kwartale ograniczonym Parkiem im. 3 Maja, Trasą W-Z, ulicą dr. Stefana Kopcińskiego oraz ulicą Konstytucyjną.
Historia Do XX wieku Obszar stanowi pozostałość po wschodniej części dawnej Puszczy Łódzkiej, na terenach przynależących niegdyś do dóbr kapituły włocławskiej z siedzibą w Łaznowie.
W okresie industrializacji Łodzi obszar ten należał do wsi Widzew i funkcjonował jako wyznaczony kompleks leśny pod nazwą Las Rządowy (widoczny na planach z 1827 roku), a później Las Miejski. potocznie nazywany był Laskiem Widzewskim bądź Zagajnikiem, obejmując całą szerokość kwartału aż do dzisiejszej Trasy W-Z i ulicy Rokicińskiej, służąc mieszkańcom Łodzi i Widzewa jako jedno z najbliższych źródeł drewna budowlanego i opałowego (stąd w Łodzi dwie ulice prowadzące ze wschodu do centrum nazwano Przejazd i Nawrot).
W 1864 roku Las Miejski został przedzielony Linią Kolei Fabryczno-Łódzkiej, co miało wpływ na późniejsze kształtowanie okolicy. W 1879 roku poprowadzono w pobliżu zachodniej granicy Zagajnika tory Kolei Scheiblerowskiej, które po rozjeździe od obecnej linii kolejowej nr 17, w miejscu dzisiejszego Wiaduktu na ul. dr. Stefana Kopcińskiego, kierował się ku północy, pokonując Szosę Rokicińską (obecnie Aleja marsz. J. Piłsudskiego) pod kątem prostym, kierując się następnie ku Księżemu Młynowi, lub także od 1888 roku ku Widzewskiej Manufakturze.
W dalszych latach fragment Zagajnika pomiędzy torami a wschodnią, dotychczas pustą pierzeją ulicy Zagajnikowej został zaadaptowany na Fabrykę Monopolu Wódczanego i budynki placówek edukacyjnych.
XX wiek Podczas I wojny światowej większość drzew ulokowanych na południe od linii kolejowej padła ofiarą ludności, poszukującej drewna na opał. Po zakończeniu konfliktu, leżąca na północ od torów resztkę lasu przekształcono w Park im. 3 Maja, a na południowej części karczowiska utworzono Polesie Widzewskie.
Projekt hubu przeładunkowego W latach 20. XX wieku planowano tu budowę rozległej stacji towarowej pod nazwą Łódź Polesie Widzewskie. Inwestycja miała odciążyć Dworzec Fabryczny i obsługiwać magazyny we wschodniej części miasta. Choć ułożono ok. 7 km torów i wykonano nasypy, spory własnościowe z miastem oraz II wojna światowa uniemożliwiły dokończenie projektu w pierwotnej skali, nad którą podejmowano dyskusje aż do lat 50. XX wieku.
Lotnicze Warsztaty Doświadczalne (LWD) W 1945 roku na Polesiu Widzewskim, w budynkach dawnej fabryki mebli i pobliskiego Monopolu Wódczanego przy ul. Zagajnikowej 56 (obecnie ul. Kopcińskiego), ulokowano siedzibę Lotniczych Warsztatów Doświadczalnych (LWD). Pod kierownictwem inż. Tadeusza Sołtyka projektowano tam pierwsze powojenne polskie samoloty m.in. LWD Szpak, LWD Żak, czy LWD Junak.
Tam też, na zapleczu zakładów funkcjonowało trawiaste lotnisko wykorzystywane do startów i lądowań produkowanych maszyn. W 1950 roku warsztaty zlikwidowano, przenosząc kadrę do Warszawy.
XXI wiek W XXI wieku Polesie Widzewskie przeszło transformację z terenu zaplecza magazynowego w teren dla nowoczesnych centrów handlowo-rozrywkowych i biurowych. Kluczowym elementem tych przemian było m.in. powstanie Centrum Handlowego King Cross w 1999 roku (ob. CH Tulipan) oraz w następnych latach rewitalizacja dawnego Monopolu Wódczanego, w którym powstał kompleks **Monopolis**, wprowadzający na ten obszar funkcje kulturalne, gastronomiczne i artystyczne. Dzięki temu miejsce to stało się ważnym punktem na rozrywkowej mapie Łodzi, przyciągającym mieszkańców spoza dzielnicy Widzew.
Istotną zmianą była również gruntowna modernizacja infrastruktury w ramach przebudowy Trasy W-Z, która usprawniła dostępność komunikacyjną obszaru. W 2020 roku w północnej części Polesia Widzewskiego wyznaczono Plac Stanisława Mikulskiego, który stał się nowoczesnym węzłem przesiadkowym i nowym punktem orientacyjnym na styku Polesia Widzewskiego z Nowym Centrum Łodzi.
Miejsca charakterystyczne Ulica dr. Stefana Kopcińskiego: Park im. 3 Maja – założony w 1915 roku na północnej części dawnego Lasu Miejskiego. Centrum Handlowe Tulipan – otwarte w 1999 roku (jako CH King Cross) na centralnym obszarze poprzemysłowego Polesia Widzewskiego – Aleja J. Piłsudskiego 94 Sąd Rejonowy dla Łodzi-Śródmieścia w Łodzi – ul. dr. S. Kopcińskiego 56 Narodowy Fundusz Zdrowia – Łódzki Oddział Wojewódzki – ul. dr. S. Kopcińskiego 58 Monopolis – kompleks biurowo-kulturalno-rozrywkowy w dawnych zakładach Monopolu Wódczanego – ul. dr. S. Kopcińskiego 60/62
Aleja marsz. Józefa Piłsudskiego: Forum 76 Business Centre – kompleks biurowo-usługowy – Aleja J. Piłsudskiego 76 rogatki drogowe Kolei Scheiblerowskiej (nieistniejące) – ob. skrzyżowanie Piłsudskiego/Wydawnicza Drukarnia Prasowa – Aleja J. Piłsudskiego 82 Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa – Łódzki Oddział Regionalny – Aleja J. Piłsudskiego 84 Symetris Business Park – kompleks biurowy – Aleja J. Piłsudskiego 86 Urząd Miasta Łodzi – Delegatura Łódź-Widzew – Aleja J. Piłsudskiego 100
Zobacz też Stary Widzew Kolej Scheiblerowska
Przypisy
Bibliografia
Kategoria:Przyroda w Łodzi