thumb|Piramida w La Vencie
Piramida w La Vencie lub Struktura C-1 (hiszp. La gran pirámide) – prekolumbijska olmecka piramida znajdująca się w kompleksie ceremonialnym La Venta w stanie Tabasco w Meksyku. Uznawana za jedną z najstarszych i największych piramid mezoamerykańskich.
Po upadku olmeckiego ośrodka politycznego-religijnego San Lorenzo Tenochtitlán, około 1150–800 r. p.n.e. na znaczeniu zyskała La Venta. Elity polityczne i religijne przeniosły się na wyspę otoczoną bagnami rzeki , gdzie wzniesiono starannie rozplanowane budowle, a kluczowym elementem strategii urbanistycznej była monumentalna piramida.
Ze względu na brak lokalnych źródeł kamienia, budowlę wzniesiono z warstw ziemi i gliny. Szacuje się, że do budowy zużyto około 100 000 m³ materiału. Pracę wykonywano w seriach, nakładając na siebie kolejne poziomy, co zapewniało stabilność konstrukcji na grząskim gruncie. Jej obecna wysokość wynosi około 30 metrów, mierzy 128 metrów na osi północ-południe i 114 metrów na osi wschód-zachód. Pierwotny kształt budowli jest kwestią sporną wśród badaczy. w 1968 roku wysunął teorię, że miała ona kształt stożka z 10 żłobieniami imitującymi wulkan. Jednak badania przeprowadzone pod koniec XX wieku w jej południowej fasadzie wykazały, że jest to efekt erozji powstałej na przestrzeni wieków. Najprawdopodobniej oryginalnie budowla miała kształt piramidy schodkowej o prostokątnej podstawie. Zewnętrzne ściany były przypuszczalnie pokryte płytami z białego wapienia i warstwą kolorowej gliny (często czerwonej), która po wyschnięciu tworzyła twardą, gładką skorupę chroniącą wnętrze przed tropikalnymi deszczami.
U podnóża południowej fasady odnaleziono liczne monumenty, w tym bazaltowe trony (błędnie nazywane ołtarzami) zdobione stele przedstawiające władców oraz sceny mitologiczne. Christopher Pool, jeden z czołowych ekspertów w dziedzinie cywilizacji Olmeków, zasugerował, że cała aranżacja monumentów wokół piramidy służyła „publicznej legitymizacji władców” poprzez ukazywanie ich jako pośredników między ludźmi a nadprzyrodzonymi siłami natury.
Około 400 r. p.n.e. La Venta została opuszczona w niewyjaśnionych okolicznościach (prawdopodobnie z powodu zmian biegu rzek lub konfliktów). Piramida bez bieżącej konserwacji i odnawiania glinianej „skorupy”, zaczęła ulegać degradacji m.in. za sprawą ulewnych deszczy, które zaczęły wypłukiwać materiał. Proces ten nadał jej współczesny, nieregularny kształt, który pierwsi nowożytni badacze błędnie wzięli za celową imitację wulkanu.
Przypisy
Kategoria:Piramidy mezoamerykańskie Kategoria:Stanowiska archeologiczne w Meksyku Kategoria:Tabasco