Jerzy Stanisław Nowak (ur. 20 grudnia 1946 roku w Wałbrzychu) – polski genetyk, immunolog, biolog molekularny, diagnosta laboratoryjny, prof. dr hab. nauk medycznych, specjalista w laboratoryjnej genetyce medycznej.

Wykształcenie Ukończył I Liceum Ogólnokształcące im. Karola Marcinkowskiego w Poznaniu. Absolwent Wydziału Lekarskiego Akademii Medycznej w Poznaniu.

Stopień doktora nauk medycznych w zakresie genetyki człowieka uzyskał w 1975 r., habilitację w zakresie immunologii w 1979 r., a tytuł profesora w 1985 r. (w momencie jego nadania był najmłodszym profesorem medycyny w Polsce)Instytut Genetyki Człowieka Polskiej Akademii Nauk, Poznań 2014, ISBN 978-7597-235-1

Praca zawodowa 1970-1973 praca w klinikach Akademii Medycznej, poradni ogólnej i pogotowiu ratunkowym.

Od 1974 r. pracował w Zakładzie Genetyki Człowieka PAN, którego był zastępcą kierownika od 1979 r., a następnie kierownikiem w latach 1985 - 2003. Doprowadził do utworzenia Instytutu Genetyki Człowieka PAN, którego był dyrektorem od 2003 r. do 2016 r.

Osiągnięcia w czasie kierowania Zakładem/Instytutem Genetyki Człowieka PAN: Dynamiczny  rozwój kadry naukowej: 12 pracowników uzyskało tytuł profesora, 15 stopień doktora habilitowanego, 57 stopień doktora oraz 143 tytuł magistra. Uzyskanie   prawa nadawania stopnia doktora nauk medycznych w zakresie biologii medycznej w roku 2002, a stopnia stopnia doktora habilitowanego w roku 2010. Zdobycia dwukrotnie pierwszego miejsca wśród krajowych placówek medycznych w czteroletniej ocenie parametrycznej KBN w roku 1998, 2002 i trzeciego miejsca w 2010 roku w ocenie MNiSW. Utworzenia Wielkopolskiego Centrum Biotechnologii Medycznej „BioTechMed” z placówkami Akademii Rolniczej i Akademii Medycznej oraz instytutami PAN w Poznaniu w 6. Programie Ramowym EU - Biotechnologia w ochronie zdrowia. Utworzenia Wielkopolskiego Centrum Zaawansowanych Technologii w Poznaniu  wspólnie z UAM, Uniwersytetem Przyrodniczym, Uniwersytetem Medycznymi instytutami PAN w Poznaniu w ramach Programu Operacyjnego EU Innowacyjna Gospodarka.

Od 1977 r. do 2016 r. kierował Zespołem Immunogenetyki, przekształconym następnie w Zakład Patologii Molekularnej.

W 1995 r. założył i kierował Zakładem Diagnostyki Medycznej w Poznaniu świadczącym  usługi z zakresu diagnostyki molekularnej, cytogenetyki klasycznej i molekularnej oraz cytometrii przepływowej .

Najważniejsze osiągnięcia naukowe opracowanie i wdrożenie do praktyki klinicznej metod oznaczania limfocytów B i T(połączone z przeszkoleniem kilkudziesięciu pracowników instytutów i placówek służby zdrowia), wykazanie udziału czynników genetycznych i wirusowych w rozwoju stwardnienia rozsianego w pionierskich badaniach terapii genowej udowodnienie, że transfekowane mysie komórki czerniaka z ekspresją ludzkich antygenów (melanoma associated antigen - MAA)  są odrzucane przez cytotoksyczne limfocyty T oraz komórki NK, wykazanie przydatności zmodyfikowanych genetycznie komórek czerniaka w terapii genowej czerniaka złośliwego u ludzi. udowodnienie znaczenia telomerazy oraz genów ryzyka w rozwoju ostrej białaczki limfoblastycznej, raka piersi, raka jelita grubego, raka krtani i drugich pierwotnych nowotworach głowy i szyi.

Dorobek naukowy Autor lub współautor ponad 220 prac opublikowanych w czasopismach polskich i zagranicznych, 276 referatów wygłoszonych na konferencjach naukowych krajowych i zagranicznych, trzech projektów racjonalizatorskich oraz dwóch zgłoszeń patentowych. Popularyzator immunologii i genetyki człowieka: wywiady telewizyjne (60), radiowe (44), komentarze i artykuły prasowe (118).

Staże naukowe Cancer Research Institute, Lozanna, Szwajcaria, Department of Immunology and Microbiology, School of Medicine, Wayne State University, Detroit, USA, Department of Medical Microbiology, Uniwersytet Helsiński, Turku, Finlandia, Department of Structural Biology, Biocenter, Bazylea, Szwajcaria, Basel Institute for Immunology, Szwajcaria, Department of Microbiology and Immunology, Uniwersytet Illinois w Chicago, USA, Department of Medical Genetics, Uniwersytet w Ulm, Niemcy, Institute of Human Genetics, Uniwersytet w Getyndze, Niemcy.

Udział w organizacjach naukowych Polskie Towarzystwo Immunologiczne, Polskie Towarzystwo Genetyczne, Gesellschaft fűr Immunologie, Komitet Patofizjologii Komórki PAN,Komitet Immunologii PAN, Polskie Towarzystwo Genetyki Człowieka, Polskie Towarzystwo Medycyny Molekularnej, Komitet Patofizjologii PAN, Komitet Genetyki Człowieka i Patologii Molekularnej PAN, Komitet Biotechnologii PAN, European Society of Human Genetics, American Society of Human Genetics.

Najważniejsze osiągnięcia organizacyjne Założyciel i długoletni przewodniczący Polskiego Towarzystwa Genetyki Człowieka oraz Polskiego Towarzystwa Medycyny Molekularnej, założyciel i członek Zarządu Wielkopolskiej Fundacji Transplantologii, członek Zarządu Polskiego Towarzystwa Genetycznego, organizator międzynarodowych konferencji „Molecular Genetics in Medicine”, 14. European Immunology Meeting – EFIS 2000, trzech zjazdów Polskiego Towarzystwa Genetyki Człowieka oraz pięciu konferencji „Tydzień Mózgu” w Poznaniu.

Działalność dydaktyczna Seminaria i wykłady z genetyki człowieka oraz inżynierii genetycznej dla studentów Wydziału Lekarskiego i Oddziału Stomatologii AM w Poznaniu. Praktyczne zajęcia z zakresu immunologii komórkowej.dla studentów w Wayne State University w Detroit. Ćwiczenia, wykłady i egzaminy z zakresu immunologii dla studentów Wydziału Biologii Uniwersytetu im. A. Mickiewicza w Poznaniu. Wykłady, egzaminy oraz organizacja ćwiczeń z immunologii dla studentów kierunku Biotechnologii Akademii Rolniczej w Poznaniu. Wykłady z inżynierii genetycznej dla uczestników studium doktoranckiego AM w Poznaniu.

Niektóre publikacje

Prywatnie Alpinista – uczestnik wypraw w Pamir, dokonał samotnie pierwszych wejść na dwa pięciotysięczniki i trzy czterotysięczniki. W 1974 r. brał udział w pierwszym trawersie Spitsbergenu na nartach , a w 1975 w próbie zdobycia Noszaka (7492 m) w Hindukuszu.

Założyciel i przewodniczący  Łowieckiego Towarzystwa Ochrony Przyrody w Poznaniu,prezes Koła łowieckiego Darzbór nr 11.

Posiada czarny pas w karate, założył i pełnił funkcję prezesa Wielkopolskiego Związku Karate (2003-2017) oraz Wielkopolskiego Klubu Karate-Do (2002-2009).

Przypisy

Linki zewnętrzne

Scopus – profil publikacji naukowych

Kategoria:Polscy genetycy Kategoria:Absolwenci Akademii Medycznej w Poznaniu Kategoria:Pracownicy instytutów naukowych PAN Kategoria:Członkowie Komitetu Genetyki Człowieka i Patologii Molekularnej PAN Kategoria:Członkowie Komitetu Biotechnologii PAN Kategoria:Urodzeni w XX wieku