Krzywda – polska historyczna powieść fantasy z elementami grozy Pawła Rzewuskiego, opublikowana w 2025 nakładem Wydawnictwa ArtRage. Akcja rozgrywa się w XVII wieku i opowiada o Stanisławie Wróblewskim herbu Krzywda.
Powieść ma mieć ciąg dalszy, jednak nie będzie to bezpośrednia kontynuacja wątków obecnych w Krzywdzie.
Fabuła
W 1666 w klasztorze benedyktynów jeden z mnichów znajduje tajemniczą księgę. Jej lektura przenosi go do 1629, kiedy to po świecie wędrował niewidomy człowiek, opowiadający o życiu i przygodach Stanisława Wróblewskiego. Polski szlachcic odwiedził w 1602 dwór Jana Wernera w którym dochodzi do pojedynku i tajemniczych wydarzeń. Każda kolejna opowieść ślepca opowiada o kolejnych nietypowych sytuacjach.
Odbiór Wojciech Stanisławski w recenzji dla portalu Teologia Polityczna zwrócił uwagę, że powieść ma w sobie elementy romansu łotrzykowskiego i historii gotyckich. Zwraca uwagę, że powieść być może była zaplanowana jako powieść szkatułkowa, jednak przypomina bardziej biurko, z którego po otwarcu można wyciągać rozdziały-szuflady. Uważa też, że Rzewuski jest samoświadomym pisarzem, a powieść ma wiele elementów typowych dla prozy sarmackiej.
Jakub Rawski piszący dla Dziennika Literackiego stwierdził, że na tle współczesnych powieści historycznych, zwłaszcza tych z elementem fantastyki, Krzywda wyróżnia się przez wzgląd na osadzenie akcji w siedemnastym wieku i sposób łączenia horroru z opowieścią szlachecką. Rawski pisze o powieści w kontekście Marii Janion, która pisała między innymi o wampiryźmie. Zwraca on uwagę na to, że w powieści Rzewuskiego również pojawia się tego typu istota, występująca pod nazwą wąpierza. Piszaca dla Krytyki Politycznej Kinga Dunin uważa, że Krzywda nie jest poważną powieścią historyczną, a zdystansowanym pastiszem: w tej powieści czułam się jak w wygodnych kapciach, co chwilę uśmiechając się pod wąsem.
Agnieszka Waranke tworząca dla portalu Culture.pl uważa, że pięć opowiadań z których składa się powieść zadaje pytania o pochodzenie, więzy rodzinne, moralność czy wyznanie. Według niej autor umiejętnie miesza realizm z symbolizmem, a także bada granice między przywiązaniem do tradycji a ludzką przyzwoitością. Waranke twierdzi, że Krzywda jest inspirowana łotrzykowskim Rękopisem znalezionym w Saragossie.
Nominacje i nagrody RokNagrodaKategoriaWynikKomentarzŹródło2025Paszporty „Polityki” -Nominacja2026Nagrody „Nowej Fantastyki”Polska książka rokuNominacjaKonkurs literacki im. Władysława ReymontaMłoda prozaWygranaNagroda przyznawana twórcom poniżej 35. roku życiaPoznańska Nagroda Literacka -NominacjaNagroda Literacka im. Jerzego Żuławskiego -NominacjaNagroda Literacka „Nike” -Nominacja
Przypisy
Kategoria:Polskie powieści fantasy Kategoria:Powieści fantasy z 2025 roku Kategoria:Powieści, których akcja toczy się w Polsce Kategoria:Fantasy słowiańska Kategoria:Utwory literackie o wampirach