mały|Szkoła Botaniki Uniwersytetu w Cambridge William Thomas Stearn (ur. 11 kwietnia 1911 w Chesterton, koło Cambridge, zm. 9 maja 2001 w Richmond) – brytyjski botanik, bibliograf i historyk nauk przyrodniczych. Jeden z najznakomitszych botaników brytyjskich.

Dane biograficzne Życiorys mały|Księgarnia na Trinity Street w Cambridge, dawniej należąca do Bowes & Bowes, od 1992 do Cambridge University Press. Księgarnia w tym miejscu istnieje od 1581

Kariera zawodowa Jego ojciec był stangretem i zmarł, kiedy syn miał 11 lat. Podczas nauki szkolnej Stearn uczęszczał również na wieczorowe kursy paleobotaniki, prowadzone przez Alberta Sewarda. Uczony ten dostrzegł niezwykłe zdolności młodzieńca i pozwolił mu na korzystanie z biblioteki i zielnika Szkoły Botaniki Uniwersytetu w Cambridge. W związku z ciężką sytuacją materialną rodziny od razu po skończeniu szkoły Stearn rozpoczął pracę w antykwariacie księgarskim firmy ; przerwy obiadowe zwykle spędzał w Szkole Botaniki. Dzięki pracy w antykwariacie nabrał zamiłowania do starych książek, co stało się jedną z podstaw jego późniejszej aktywności jako bibliografa. W 1929 opublikował pierwszy artykuł naukowy, poświęcony opisowi Peronospora corollae, pasożyta dzwonków, którego dostrzegł podczas wakacyjnej pracy jako pomocnik ogrodnika. W 1933 otrzymał posadę w Bibliotece Lindleyańskiej . W tym czasie opublikował liczne istotne prace bibliograficzne. Był jednym z członków założycieli Society for the Bibliography of Natural History (obecnie ).

Stearn z powodu swoich przekonań odmawiał aktywnej służby wojskowej, jednak w czasie II wojny światowej zgłosił się na ochotnika do służby medycznej sił lotniczych. W czasie wolnych chwil podczas długich dyżurów zajmował się wypisywaniem terminologii opisowej z dzieł botanicznych, co było zaczątkiem jego pracy nad podręcznikiem łaciny botanicznej. Później został skierowany do Indii i Birmy, co również wykorzystał dla prowadzenia badań botanicznych.

Od roku 1953 pracował w Muzeum Brytyjskim (ówcześnie British Museum (Natural History), od 1992 instytucja nosi nazwę Natural History Museum). Zajmował się tam botaniką systematyczną (pracował między innymi nad florą Jamajki i Nepalu) oraz bibliografią i historią botaniki. W 1976 przeszedł na emeryturę. Przyjął propozycję zostania redaktorem naczelnym greckiego czasopisma Annales Musei Goulandris, zastępując na tym stanowisku ; funkcję tę sprawował do 1999. W 1981 opublikował historię British Museum (Natural History), w której jednak napisany przezeń opis działalności zarządu tej instytucji w całości zastąpiono tekstem przygotowanym przez sam zarząd. Pod koniec życia przygotował rewizję swojej monografii rodzaju Epimedium z 1938; wyszła ona drukiem już pod śmierci autora.

Życie prywatne i osobowość W 1940 poślubił Ruth Alford. Miał trójkę dzieci. Williama Stearna zapamiętano jako osobę chętną do pomocy, dzielącą się wiedzą z niesłabnącym entuzjazmem, mającą żywy stosunek do przeszłości, uważnego słuchacza podczas rozmów, dobrego wykładowcę, humanistę chrześcijańskiego. mały|Złoty medal Towarzystwa Linneuszowskiego w Londynie

Pełnione funkcje i otrzymane godności Doktor honoris causa Uniwersytetu w Lejdzie (1961) Doktor honoris causa Uniwersytetu w Cambridge (1967) Doktor honoris causa Uniwersytetu w Uppsali (1972) Towarzystwa Linneuszowskiego w Londynie (1976) Profesor wizytujący Uniwersytetu w Reading (1977–1983) Przewodniczący (1977–1982) Przewodniczący Towarzystwa Linneuszowskiego w Londynie (1979–1982) Komandor Orderu Gwiazdy Polarnej (1979) Członek Królewskiej Szwedzkiej Akademii Nauk (1983) Komandor Orderu Imperium Brytyjskiego (1997)

Znaczenie w historii nauki mały|Kwiat Epimedium alpinum. Rodzaj Epimedium był jednym z tematów badań Stearna William Stearn był znawcą nomenklatury botanicznej; konsultowali się z nim autorzy opracowań systematycznych, na przykład Flora Europaea. Ustalił daty publikacji klasycznych dzieł botanicznych, co miało znaczenie (ze względu na obowiązującą zasadę priorytetu) dla stabilizacji nomenklatury. Był też jednym z autorów pierwszej wersji Międzynarodowego Kodeksu Nomenklatury Roślin Uprawnych, która została przyjęta przez Międzynarodowy Kongres Botaniczny w Sztokholmie w 1952. Zajmował się również historią nomenklatury; zbadał metodologię Linneusza. Opublikował obszerny słownik etymologiczny nazw roślin. mały|Epimedium ilicifolium Stearn Był też botanikiem systematycznym. Opublikował monograficzne opracowanie rodzaju Epimedium, w obrębie którego opisał nowe gatunki. Pracował też nad rodzajami Vinca, Symphytum, Allium (opracował ten rodzaj dla Flora Europaea), , oraz Paeonia. W 1972 r. doprowadził do publikacji pracę swojego współpracownika na temat nowych gatunków kokoryczy z Himalajów i Tybetu (Ludlow zebrał materiał, ale zmarł, zanim zdążył go opracować). Stearn jest autorem lub (rzadziej) współautorem ponad dwustu nazw i kombinacji. mały|Epimedium rhizomatosum Stearn Stearn był autorem podręcznika łaciny botanicznej, zatytułowanego The Botanical Latin, który miał cztery wydania angielskie (1966, 1973, 1983, 1992) oraz tłumaczenie chińskie (1981) i został określony jako dzieło „klasyczne”. Książka ta jest uważana za najważniejsze dzieło w jego dorobku. Stearn był zdania, że nowe gatunki powinno się opisywać w języku łacińskim, a nie w językach współczesnych (na przykład nie po angielsku), ponieważ terminy łacińskie są bardziej precyzyjne. W opublikowanym w 1987 r. artykule na ten temat wskazywał, że w ciągu swej pięćdziesięcioletniej kariery wielokrotnie proszono go o tłumaczenie diagnoz nowych gatunków na łacinę – prawie zawsze dostarczony przez autora nowego taksonu opis w języku angielskim był niewystarczająco dokładny z powodu nieprecyzyjnej terminologii, więc odpowiednie cechy Stearn musiał sprawdzać na okazach zielnikowych. Jego zdaniem „staranność wymagana do sporządzenia opisu po łacinie często sama w sobie stanowi pomoc (...) akt tłumaczenia ujawnia niejednoznaczności i zmusza autora do jasnego zrozumienia, co oznacza oryginał”. Stearn zwracał uwagę, że liczba danych zawartych w dziewiętnastowiecznych publikacjach botanicznych (w których używano przede wszystkim języka łacińskiego) jest tak duża, że niemożność korzystania z nich z powodu nieznajomości języka powoduje upośledzenie pracy badawczej. Wskazywał także, że jeżeli łacina przestałaby być jedynym językiem, w którym można ważnie opublikować diagnozę, nie ma merytorycznego powodu, by uprzywilejować jakikolwiek konkretny język nowożytny (na przykład angielski). Łacina ma wreszcie – w odróżnieniu od języków nowożytnych – zaletę neutralności politycznej.

W sumie Stearn był autorem ponad czterystu publikacji naukowych. Wyznaczył lektotyp gatunku Homo sapiens. Zgodnie z diagnozą podaną przez Karola Linneusza – Nosce te ipsum (łac. Poznaj siebie samego) – jako lektotyp został przyjęty szkielet samego Linneusza. Na właściwą Stearnowi – „dwudziestowiecznemu człowiekowi renesansu” – metodę badawczą składała się znajomość zarówno botaniki, jak i związanych z roślinami odniesień kulturowych, przede wszystkim w kręgu kultury klasycznej.

Upamiętnienie 23 maja 2002 Towarzystwo Linneuszowskie w Londynie odbyło posiedzenie poświęcone uczczeniu pamięci Williama Stearna. W 2007 towarzystwo Society for the History of Natural History ustanowiło coroczną nagrodę im. Stearna (ang. SHNH William T. Stearn Student Essay Prize) dla najlepszego niepublikowanego tekstu z dziedziny historii nauk przyrodniczych autorstwa studentów lub doktorantów.

Na cześć Stearna nazwano storczyków xStearnara J.M.H.Shaw i kilka gatunków, na przykład Epimedium stearnii Ogisu & Rix oraz kultywar Epimedium ‘William Stearn’.

Przypisy

Kategoria:Urodzeni w 1911 Kategoria:Zmarli w 2001 Kategoria:Brytyjscy botanicy Kategoria:Historycy nauki Kategoria:Doktorzy honoris causa Uniwersytetu w Cambridge Kategoria:Odznaczeni Orderem Gwiazdy Polarnej (Szwecja) Kategoria:Odznaczeni Orderem Imperium Brytyjskiego Kategoria:Członkowie Królewskiej Szwedzkiej Akademii Nauk Kategoria:Osoby upamiętnione nazwami taksonów biologicznych Kategoria:Członkowie Towarzystwa Linneuszowskiego w Londynie