Novo groblje (język serbski: Ново гробље), Nowy cmentarz w Belgradzie – największy cmentarz w Belgradzie. Miejsce spoczynku wielu zasłużonych Serbów.
Historia Od XVIII w. zmarłych mieszkańców Belgradu chowano na niewielkich cmentarzach, znajdujących się głównie w północnej części miasta i na starym cmentarzu na Tašmajdanie. Na potrzeby budowy nowej nekropolii ówczesny burmistrz Belgradu Vladan Đorđević ofiarował należącą do niego ziemię. Nowy cmentarz w Belgradzie, który powstał w 1886 był pierwszym cmentarzem miejskim w stolicy Serbii, zaprojektowanym jako główna nekropolia miejska, wraz z niezbędną infrastrukturą. Jego powstanie wiązało się ze wzrostem liczby ludności i deficytem miejsc grzebalnych. Uroczyste otwarcie cmentarza nastąpiło 16 sierpnia 1886, a już następnego dnia odbył się na nim pierwszy pochówek. Początkowo od imienia donatora cmentarz określano mianem Vladanovac, ale z czasem utrwaliła się nazwa Nowy cmentarz (Novo groblje). Cmentarz powstał przy ulicy Grobljanskiej (dzis. Ruzveltova), odległej od centrum miasta, co wywoływało niezadowolenie jego mieszkańców. Dopiero uruchomienie tramwaju konnego do ulicy Grobljanskiej rozwiązało problem komunikacji z nowym cmentarzem.
W latach 80. XIX w. powierzchnia cmentarza wynosiła 2.2 ha, do 2017 wzrosła do 30 hektarów. W 1893 odbyła się konsekracja cerkwi św. Mikołaja, która służyła odtąd jako cerkiew pogrzebowa. Po likwidacji cmentarza na Tašmajdanie, szczątki osób tam pochowanych przenoszono sukcesywnie na Nowy cmentarz (proces ten trwał do roku 1927). Pierwszy pomnik, który wzniesiono na cmentarzu powstał w 1907 i był poświęcony żołnierzom, którzy w XIX w. zginęli w walkach z Turkami i Bułgarami i zostali przeniesieni ze starego cmentarza. W 1927 powstała Aleja velikana (Алеја великана), na której chowano osoby o szczególnych zasługach dla Serbii. Do 2017 pochowano w tym miejscu 113 osób. Osobne cmentarze w bezpośrednim sąsiedztwie głównej metropolii służyły pochówkom belgradzkich Żydów: aszkenazyjskich i sefardyjskich.
W czasie bombardowania Belgradu w czasie I wojny światowej, cmentarz doznał wielu zniszczeń. W 1954 w sąsiedztwie cmentarza powstał Cmentarz Wyzwolicieli Belgradu, projektu Bogdana Bogdanovicia i Svetislavy Ličiny, na którym pochowano partyzantów poległych w czasie II wojny światowej. W 1965 powstała Aleja Zasłużonych, projektu Svetislavy Ličiny, na której chowano osoby o szczególnych zasługach dla Belgradu. W 1964 przy cmentarzu powstało pierwsze w Serbii krematorium do spalania zwłok osób zmarłych. W 1981 wzniesiono nowy budynek administracji cmentarza, projektu Zoranaj Jakovljevicia i Bojana Tomicia. W 1983 decyzją Zgromadzenia Narodowego Serbii, Nowy Cmentarz został wpisany na listę zabytków kultury.
W okresie 1886–2017 na cmentarzu pochowano ponad 340 000 zmarłych.
Galeria
Przypisy
Linki zewnętrzne
Kategoria:Zabytki Belgradu N Kategoria:Cmentarze wojenne