mały|Stacja nadawcza VOLMET Shannon VOLMET – usługa przekazywania informacji meteorologicznej dla statków powietrznych w locie, przewidziana w standardach ICAO i wdrażana zgodnie z ustaleniami regionalnymi. Usługa jest realizowana m.in. w formie cyklicznych lub ciągłych emisji głosowych (VOLMET broadcast) na wyznaczonych częstotliwościach radiowych, typowo w pasmach HF i VHF. Zapewnia załogom dostęp do aktualnych meldunków i prognoz dla wybranych lotnisk oraz – zależnie od ustaleń regionalnych – także ostrzeżeń meteorologicznych (). Obok emisji głosowych standardy ICAO przewidują również wariant cyfrowej transmisji danych (D-VOLMET).
Etymologia Nazwa VOLMET wywodzi się z języka francuskiego, od słów vol (lot) oraz météo (pogoda).
Charakterystyka VOLMET jest usługą przewidzianą w przepisach ICAO, która może być realizowana m.in. w formie emisji głosowych z naziemnych stacji radiowych (cywilnych i wojskowych). W standardach ICAO wyróżnia się emisje ciągłe (typowo w paśmie VHF) oraz planowe (typowo w paśmie HF). Dostępność, konfiguracja oraz zakres przekazywanych produktów są ustalane regionalnie (m.in. poprzez wyznaczanie lotnisk i rejonów odpowiedzialności, dla których informacje są udostępniane). W części państw tradycyjne emisje VOLMET (np. VHF VOLMET) bywają ograniczane lub zawieszane, wskazując na zastąpienie ich innymi źródłami informacji pogodowej dla statków powietrznych w locie.
Zakres przekazywanych informacji W ramach emisji VOLMET przekazuje się przede wszystkim: bieżące meldunki meteorologiczne z lotnisk (METAR, a w razie potrzeby również SPECI), zawierające m.in. dane o wietrze, widzialności (w tym RVR, gdy dotyczy), zjawiskach bieżących, zachmurzeniu, temperaturze i ciśnieniu (QNH). prognozy terminalowe (TAF) (w emisjach planowych, jeżeli przewidziano to w ustaleniach regionalnych). informacje o zjawiskach istotnych () w danym rejonie odpowiedzialności (w emisjach planowych, jeżeli przewidziano to w ustaleniach regionalnych).
Komunikaty są przygotowane w formacie zgodnym z międzynarodowymi standardami meteorologicznymi i lotniczymi. W praktyce stosuje się zautomatyzowane emisje głosowe; rozwiązania techniczne mogą wykorzystywać zarówno odtwarzanie wcześniej nagranych komunikatów, jak i generowanie mowy na podstawie danych tekstowych (synteza mowy).
Organizacja i technika emisji mały|Przykładowa transmisja VOLMET ze stacji Shannon Stacje obsługujące emisje VOLMET nadają listę portów lotniczych, dla których regularnie transmitowane są meldunki i prognozy. Emisje planowe w paśmie HF prowadzi się według opublikowanego harmonogramu; pięciominutowe interwały mogą być przypisywane poszczególnym stacjom w celu uniknięcia nakładania się transmisji na tej samej częstotliwości. Emisje ciągłe w paśmie VHF są zazwyczaj nadawane w pętli, aktualizując komunikaty w miarę zmiany sytuacji pogodowej.
Emisje VOLMET są organizowane i koordynowane regionalnie; szczegółowa kolejność przekazywania informacji oraz czas nadawania są określane w ustaleniach regionalnych (m.in. przez wyznaczanie sekwencji i czasu emisji). Dla części służb stosuje się rozwiązania zautomatyzowane, nadające w regularnych odstępach komunikaty meteorologiczne dla wielu lotnisk (Automatic VOLMET Broadcast System).
Zastosowanie operacyjne Usługa VOLMET jest jednym z narzędzi wykorzystywanych przez załogi statków powietrznych do bieżącej oceny warunków meteorologicznych na trasie oraz w rejonie lotnisk docelowych i zapasowych, w tym zwłaszcza podczas lotów długodystansowych (np. nad obszarami morskimi). Uzyskane dane mogą wpływać na decyzje operacyjne w locie, w tym dotyczące odchyleń trasy, warunków przylotu oraz strategii paliwowych.
Stały dostęp do zaktualizowanych meldunków (np. METAR, TAF) oraz informacji SIGMET może wspierać podejmowanie decyzji o odchyleniach trasy w sytuacjach zagrożeń meteorologicznych (np. rozległe zjawiska konwekcyjne, cyklony tropikalne, chmury popiołu wulkanicznego), przy czym SIGMET jest przeznaczony m.in. do przekazywania statkom powietrznym w locie (także przez kanały VOLMET/D-VOLMET, jeżeli przewidziano to w danym regionie). Dostępność aktualizacji meteorologicznych w locie jest wskazywana jako jeden z elementów wspierających podejmowanie decyzji operacyjnych i bezpieczeństwo lotu.
Wybrane stacje VOLMET w Europie Poniższe zestawienie obejmuje niektóre stacje/emisje VOLMET wykazane w publicznie dostępnych publikacjach lotniczych i materiałach instytucji lotniczych/meteorologicznych (stan wg źródeł dostępnych 2026-02-25); dostępność usług może ulegać zmianom (np. na podstawie NOTAM).
Miejscowość / stacja Kraj Częstotliwość Modulacja Dostępność usługi Londyn (London VOLMET – Main) Wielka Brytania 135.375 MHz A3E (AM) H24 (emisja ciągła) Londyn (London VOLMET – South) Wielka Brytania 128.600 MHz A3E (AM) H24 (emisja ciągła) Londyn (London VOLMET – North) Wielka Brytania 126.600 MHz A3E (AM) H24 (emisja ciągła) Szkocja (Scottish VOLMET) Wielka Brytania 125.725 MHz A3E (AM) H24 (emisja ciągła) Shannon (Shannon VOLMET – HF) Irlandia 3413 / 5505 / 8957 / 13264 kHz J3E (USB) H24 (8957/5505); propagacja nocna (3413); propagacja dzienna (13264) Zagrzeb (Zagreb VOLMET) Chorwacja 127.800 MHz A3E (AM) H24 (emisja ciągła) Wiedeń (Wien/Schwechat VOLMET) Austria 126.000 MHz A3E (AM) brak danych Praga (Praha VOLMET) Czechy 125.525 MHz128.600 MHz A3E (AM) brak danych Polom (Polom VOLMET) Czechy 127.010 MHz A3E (AM) aktywacja PTT (MIL) Warszawa (Warszawa VOLMET) Polska 127.600 MHz A3E (AM) brak danych Bukareszt (Bucharest VOLMET) Rumunia 126.800 MHz A3E (AM) brak danych Madryt (Madrid VOLMET) Hiszpania 126.205 MHz A3E (AM) H24 (emisja ciągła) Barcelona (Barcelona VOLMET) Hiszpania 127.605 MHz A3E (AM) H24 (emisja ciągła) Sewilla (Sevilla VOLMET) Hiszpania 128.380 MHz A3E (AM) H24 (emisja ciągła) Santiago (Santiago VOLMET) Hiszpania 126.605 MHz A3E (AM) H24 (emisja ciągła) Alicante (Alicante VOLMET) Hiszpania 126.005 MHz A3E (AM) H24 (emisja ciągła) Las Palmas (Las Palmas VOLMET) Hiszpania 126.200 MHz A3E (AM) H24 (emisja ciągła)
D-VOLMET D-VOLMET (Data link-VOLMET) to usługa informacji meteorologicznej dla statków powietrznych w locie realizowana drogą łącza danych (data link). Zgodnie ze standardami ICAO usługa D-VOLMET obejmuje przekazywanie aktualnych meldunków METAR i SPECI, a także innych produktów meteorologicznych (m.in. TAF i SIGMET oraz – zależnie od dostępności – AIRMET i specjalnych raportów z powietrza nieuwzględnionych w SIGMET), przy czym wybór lotnisk i rejonów (FIR), dla których informacje te są udostępniane, jest ustalany regionalnie. W praktyce operacyjnej aktualizacje meteorologiczne w locie mogą być dostarczane zarówno przez emisje głosowe VOLMET, jak i przez łącza danych (D-VOLMET), zależnie od wyposażenia statku powietrznego i dostępności usług w danym rejonie.
W dokumentach AIP/AIC wskazuje się możliwość realizacji usług D-VOLMET z wykorzystaniem systemów łączności danych stosowanych w lotnictwie, w tym rozwiązań opartych na ACARS (zgodnych z AEEC/ARINC 623).
Przypisy
Kategoria:Lotnictwo Kategoria:Meteorologia lotnicza