Poznański Klub Podwodny PTTK „Akwanauta"

Poznański Klub Podwodny PTTK „Akwanauta" – polski klub płetwonurków z siedzibą w Poznaniu, działający w strukturach KDP PTTK (Polskie Towarzystwo Turystyczno-Krajoznawcze). Założony 24 września 1956 roku, jest jednym z najstarszych klubów nurkowych w Polsce; wniósł pionierski wkład w rozwój archeologii podwodnej w Wielkopolsce.

Historia Początki i rozwój organizacyjny (1956–1967)

Klub został założony 24 września 1956 roku w Poznaniu z inicjatywy Andrzeja Marchwickiego jako Poznańska Sekcja Płetwonurków PTTK – jeden z pierwszych dwóch klubów płetwonurków PTTK w PolsceAndrzej Bernacik (oprac.), Poznański Klub Podwodny PTTK „Akwanauta" 1956–2006, Poznań 2006.. Wśród założycieli znaleźli się m.in. Edward Ciołkowiak, Włodzimierz Niewiecki, Czesław Płoszajczak, Lech Sokołowski i Wojciech Wiewiórowski; pierwszym prezesem został Lech Sokołowski.

W marcu 1957 roku sekcja przyjęła nazwę Turystyczna Sekcja Płetwonurków, a 2 czerwca 1958 roku usamodzielniła się jako Poznański Klub Podwodny PTTK, uzyskując własny regulamin i możliwość statutowego finansowania. W grudniu 1958 roku Klub był gospodarzem walnego zjazdu krajowego, na którym powołano Komisję Turystyki Podwodnej PTTK. Już w 1958 roku miesięcznik ogólnopolski „Morze" wskazywał Klub jako wzór do naśladowania dla innych sekcji w Polsce„Morze" nr 8/1958, Bierzmy przykład z poznaniaków..

3 października 1967 roku Klub przyjął nazwę „Akwanauta", której pomysłodawcą był Norbert Skupniewicz.

Działalność w PRL (1967–1989) Od 16 grudnia 1967 roku Klub organizował coroczne ogólnopolskie zawody w pływaniu w płetwach „Srebrna Płetwa m. Poznania"Sukcesy sportowe [dokument wewnętrzny Poznańskiego Klubu Podwodnego PTTK „Akwanauta"].. Impreza zyskała rangę ogólnopolską: od 1974 roku przyznawano w jej ramach tytuły Mistrzów Polski, a od 1976 roku nosiła nazwę Basenowych Mistrzostw Polski Technik Podwodnych, organizowanych pod patronatem Prezydenta Miasta Poznania aż do XV edycji w 1983 roku.

W latach 1966–1968 Klub zorganizował kilka kursów instruktorskich PTTK na wodach jugosłowiańskich pod kierownictwem Andrzeja Marchwickiego

.W roku 1975 w ramach popularyzacji nurkowania swobodnego ówczesny prezes Janusz Nowacki zainicjował coroczną imprezę w drugie święto Wielkanocne – „Jajko Wielkanocne”. Imprezy początkowo kameralne odbywały się nad jeziorem Góreckim i nad Jez. Kierskim w Baranowie. W latach 90. przeniosły się nad jezioro w Strzeszynku. Stały się popularną masową impreza po dołączeniu się Klubu Nurkowego LOK.(patrz video YouTube Akwanauta). Impreza podtrzymywana jest nadal przez Klub LOK nad Jez. Kierskim.

Czasy współczesne (od 1989) W 1999 roku z inicjatywy Michała Piechockiego powstała Pniewska Sekcja Płetwonurków „Akwanauta".

W 2025 zawiązana została Sekcja Młodzieżowa w ramach której odbywają się szkolenia i treningi nurków młodzieżowych.

Obecnie (2026) Klub liczy ok. 50 aktywnych członków wraz z kadrą 5 instruktorów, organizowane są nurkowania weekendowe na wodach otwartych w bazie w Giewartowie, turystyczne i szkoleniowe wyjazdy krajowe i zagraniczne a poza sezonem treningi basenowe. Prowadzone są intensywne szkolenia na stopnie podstawowe i wyższe – w sezonie 2025 wydano ok. 80 certyfikatów na różne specjalizacje i stopnie wyszkolenia.

W 2026 roku w bazie w Giewartowie odbędą się uroczyste obchody 70-lecia Klubu.

Działalność sportowa i sukcesy Klub od początku istnienia brał udział w zawodach krajowych i międzynarodowych. Do największych osiągnięć należą:

1967 – Włodzimierz Muszyński zdobył I miejsce w I Ogólnopolskich Zawodach w Łowiectwie Podwodnym w Starych Jabłonkach. 1970 – Edward Ciołkowiak reprezentował Polskę na VIII Mistrzostwach Europy w Łowiectwie Podwodnym; drużyna zajęła VI miejsce, Ciołkowiak uzyskał najlepszy wynik indywidualny spośród Polaków. 1970 – Akwanauta zajął I miejsce w Zawodach Ligi Płetwonurków w Czechosłowacji (Żlin). 1977 – Klub otrzymał Puchar Komisji Turystyki Podwodnej ZG PTTK dla najlepszej drużyny PTTK w Polsce. 1967–1983 – Klub był organizatorem 15 edycji zawodów „Srebrna Płetwa m. Poznania", które od 1974 roku miały rangę Mistrzostw Polski Technik Podwodnych.

Działalność archeologiczna podwodna Odkrycia dokonane przez członków „Akwanauty" w latach 1959–1966 są uznawane za jedno z przełomowych wydarzeń w historii polskiej archeologii podwodnejKrzysztof Radka, Wkład „Akwanauty" w początki archeologii podwodnej w Polsce [opracowanie; autor: asystent w Zakładzie Archeologii Podwodnej, Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu]..

W sierpniu 1959 roku płetwonurkowie Klubu, we współpracy z archeologami, jako pierwsi zbadali dno Jeziora Lednickiego przy Ostrowie Lednickim. Odkryli wówczas relikty drewnianego mostu o długości ok. 600 m, łączącego wyspę z lądem w okresie pierwszych Piastów – jednej z największych wczesnośredniowiecznych budowli drewnianych tego rodzaju w Polsce. Odkrycie odbiło się szerokim echem w ogólnopolskiej prasie„Trybuna Ludu" z 23 sierpnia 1959, Sensacyjne odkrycie na dnie jeziora Lednica; „Życie Warszawy" z 25 sierpnia 1959, Most Chrobrego – w jeziorze Lednickim; „Express Poznański" z 24 sierpnia 1959, Most Bolesława Chrobrego zatopiony w falach jeziora.... W tym samym sezonie wydobyto pierwszą znalezioną na jeziorze łódź dłubankę.

W 1960 roku Klub odkrył osadę sprzed ok. 2500 lat na dnie jeziora Kosko, gdzie znaleziono 33 pale, ceramikę i kości z okresu kultury łużyckiej„Gazeta Poznańska" z 6 września 1960, Poznańscy płetwonurkowie odkryli osadę łużycką na dnie jeziora Kosko.. W 1966 roku ekspedycja na jezioro Bniń ujawniła ceramikę średniowieczną, fragment łodzi dłubanki, kamień żarnowy, siekierę i sierp żelazny. W 1970 roku Romuald Zątek odkrył w Lubrzy średniowieczną łódź dłubankę.

Archeolodzy zawodowi kontynuowali badania zapoczątkowane przez Klub: w 1982 roku naukowcy z Uniwersytetu Mikołaja Kopernika wydobyli z Jeziora Lednickiego drugą dłubankę. W 2016 roku – podczas obchodów jubileuszu 60-lecia Klubu – członkowie „Akwanauty" wydobyli z dna jeziora trzecią dłubankę.

Wszystkie pozyskane zabytki eksponowane są w Muzeum Pierwszych Piastów na Lednicy.

Szkolenia i baza nurkowa Klub prowadzi szkolenia nurkowe i certyfikacje w systemie CMAS, obejmujące kursy na różnych poziomach zaawansowania. Sezonowa baza nurkowa mieści się w Giewartowie nad Jeziorem Powidzkim, gdzie organizowane są nurkowania weekendowe oraz kursy na wodach otwartych.

Prezesi klubu Nr Prezes Od Do 1 Lech Sokołowski 24 września 1956 2 października 1957 2 Włodzimierz Niewiecki 2 października 1957 12 stycznia 1960 3 Czesław Płoszajczak 12 stycznia 1960 19 października 1960 4 Włodzimierz Niewiecki 19 października 1960 6 marca 1962 5 Leonard Szelążek 6 marca 1962 1 marca 1966 6 Edward Ciołkowiak 1 marca 1966 8 lutego 1972 7 Wojciech Właźliński 8 lutego 1972 19 grudnia 1972 8 Janusz Nowacki 19 grudnia 1972 22 grudnia 1978 9 Andrzej Bernacik 22 grudnia 1978 7 grudnia 1984 10 Zdzisław Pietrucha 7 grudnia 1984 13 stycznia 1989 11 Mirosław Promiński 13 stycznia 1989 maj 1991 12 Andrzej Bernacik 5 kwietnia 1994 2008 13 Ryszard Trzcieliński 2008 2009 14 Jan Mikliński 2009 nadal

Bibliografia

Małgorzata Orlewicz - Musiał Polskie nurkowanie swobodne Dzieje, organizacje, wartości 2003 Marian Chudy Wielkopolski Słownik Biograficzny Krajoznawców i Działaczy Turystycznych 2007 Znad Warty Biuletyn Wielkopolskiej Korporacji Oddziałów PTTK Jubileuszowy 2008, oraz Jubileuszowy 2013. Edward Ciołkowiak NURKOWANIE moje życie 2014 Redakcja Andrzej Wojciechowski 60 LECIE Poznańskiego Klubu Podwodnego PTTK AKWANAUTA 2016https://drive.google.com/file/d/1wAaahKIl5vpCxRspphEzBYRfNnMMYuLF/view?pli=1

Źródła:

Przypisy

Linki zewnętrzne Oficjalna strona Poznańskiego Klubu Podwodnego PTTK „Akwanauta" YouTube PKP PTTK AKWANAUTA KDP PTTK – Komisja Działalności Podwodnej

Kategoria:Kluby sportowe w Poznaniu