Shade, człowiek przemiany (ang. Shade, the Changing Man) – amerykańska seria komiksowa wydawana przez DC Comics, stworzona przez scenarzystę i rysownika Steve'a Ditko. Tytułowa postać zadebiutowała w ośmiozeszytowej serii ukazującej się jako dwumiesięcznik od czerwca 1977 do października 1978. W 1990 została na nowo zinterpretowana w serii autorstwa Petera Milligana z rysunkami Chrisa Bachalo i innych artystów. Cykl ten, liczący 70 zeszytów i od 33. numeru publikowany przez DC Comics w ramach imprintu Vertigo, ukazywał się w fomie miesięcznika od lipca 1990 do kwietnia 1996.
Seria autorstwa Milligana ukazała się w całości po polsku nakładem wydawnictwa Egmont Polska.
Historia publikacji i fabuła
Seria Steve’a Ditki (1977–1978) Głównym bohaterem serii był Rac Shade, agent z planety Meta, który przybywa na Ziemię, by schwytać przestępcę imieniem Troy Grenzer. Shade dysponuje specjalnym urządzeniem zwanym M-Vest (Madness Vest), pozwalającym mu manipulować rzeczywistością poprzez energię szaleństwa.
Seria łączyła elementy science fiction z psychologiczną analizą bohatera i była przykładem autorskiego stylu Ditki, koncentrującego się na indywidualizmie i obiektywizmie filozoficznym.
Seria Petera Milligana (1990–1996) W 1990 postać została gruntownie przekształcona przez Petera Milligana. W tej wersji Rac Shade jest uciekinierem z planety Meta, który przejmuje ciało seryjnego mordercy Troy Grenzera. Trafia do Stanów Zjednoczonych, gdzie poznaje młodą kobietę imieniem Kathy George, zmagającą się z traumą po niedawnej masakrze w miasteczku Hapless. W późniejszych zeszytach pojawiają się m.in. postaci takie jak Amerykański Krzyk, Flashback, Lenny Shapiro.
Rac Shade to postać niejednoznaczna moralnie – idealista, outsider i kosmita obserwujący ludzką cywilizację z dystansem. W wersji Milligana Shade staje się figurą egzystencjalną, podważającą stabilność tożsamości, płci, pamięci i rzeczywistości. Tytułowy motyw przemiany odnosi się zarówno do fizycznych transformacji bohatera, jak i do niestabilności świata przedstawionego.
Tomy zbiorcze Pierwsza, ośmiozeszytowa seria z lat 1977–1978 została wznowiona w albumie The Steve Ditko Omnibus Vol. 1: Starring Shate, the Changing Man w 2011. Seria z lat 1990–1996 była wznawiana w formie tomów zbiorczych, obejmujących kolejne zeszyty, a w 2016 rozpoczęto edycję w twardej oprawie w ramach linii Deluxe Edition. W wersji polskiej seria ta została opublikowana w pięciu tomach przez wydawnictwo Egmont Polska. +Wydanie polskieZawartość oryginalnaScenariuszRysunkiShade, człowiek przemiany. Tom 1 (2023)Shade, the Changing Man vol. 2, zeszyty 1–13 Peter MilliganChris Bachalo, Bill JaaskaShade, człowiek przemiany. Tom 2 (2024)Shade, the Changing Man vol. 2, zeszyty 14–26 Chris Bachalo, Bryan Talbot, Jan Duursema, Mark Pennington, Brendan McCarthyShade, człowiek przemiany. Tom 3 (2024)Shade, the Changing Man vol. 2, zeszyty 27–41 Chris Bachalo, Glyn Dillon, Peter Gross, Colleen Doran, Philip BondShade, człowiek przemiany. Tom 4 (2025)Shade, the Changing Man vol. 2, zeszyty 42–57 Chris Bachalo, Glyn Dillon, Mark Buckingham, Steve Yeowell, Philip BondShade, człowiek przemiany. Tom 5 (2026)Shade, the Changing Man vol. 2, zeszyty 58–70 Chris Bachalo, Sean Phillips, Mark Buckingham, Andy Pritchett, Michael Lark
Znaczenie i recepcja Seria Milligana uznawana jest za jedną z najważniejszych wczesnych publikacji imprintu Vertigo, obok takich tytułów jak Sandman autorstwa Neila Gaimana czy Hellblazer. Komiks wyróżnia się eksperymentalną narracją, surrealistyczną estetyką i krytycznym spojrzeniem na kulturę amerykańską przełomu lat 80. i 90. XX w..
Postać Shade’a powracała epizodycznie w innych publikacjach DC Comics, a w 2016 ukazała się seria Shade, the Changing Girl, reinterpretująca motywy oryginału.
Przypisy
Kategoria:Komiksy DC Comics Kategoria:Komiksy fantastycznonaukowe Kategoria:Komiksy, których akcja toczy się w Stanach Zjednoczonych Kategoria:Komiksy z gatunku horror