Chorągiew wołoska koronna Jerzego Zarudnego – oddział koronnej lekkiej jazdy autoramentu narodowego wojska I Rzeczypospolitej drugiej połowy XVII wieku (okresu wojny moskiewskiej, II wojny północnej i wojny polsko-tureckiej 1672–1676).
Charakterystyka Chorągwie lekkiej jazdy (wołoskie, tatarskie i kozaków regestrowych) były jednostkami organizacyjnymi i taktycznymi liczącymi około 60–100 koni. Uzbrojenie jazdy typu tatarskiego składało się z szabli i łuku, w wołoskiej zamiast łuku często występowała rusznica. Zaciągano je według systemu pocztów towarzyskich. Składała się z zazwyczaj dwukonnych pocztów: rotmistrza, porucznika, chorążego i pocztów towarzyszy. Podział stawek żołdu w oddziale był następujący: 5 stawek brał rotmistrz, 2 stawki porucznik, 2 kolejne stawki chorąży, a pozostałe stawki żołdu przyznane w kompucie dzielono pomiędzy poczty towarzyskie.
W XVII wieku wojska Rzeczypospolitej prowadziły działania wojenne na kilku frontach. Walczyły z wojskami szwedzkimi, powstańcami Chmielnickiego, Carstwem Moskiewskim, Tatarami Chanatu Krymskiego i Imperium Osmańskim.
W pierwszej połowie 1655 Rzeczpospolita przygotowywała się do odparcia szwedzkiej agresji. Sejmiki wojewódzkie, a także sejm nadzwyczajny uchwaliły podatki i nakazały zwiększenie liczebności sił zbrojnych. W drugim kwartale roku, w składzie komputu znajdowało się 12 chorągwi wołoskich – w sumie 1138 koni. Jedną z nich była chorągiew Szymona Cybulskiego licząca 92 konie.
Zrujnowana prowadzeniem walk na kilku frontach w latach 50. XVII wieku Rzeczypospolita podjęła jeszcze jeden wysiłek i wystawiła siły zbrojne liczące około 60 000 koni i porcji. Przygotowania czynione w 1660 do kampanii przeciw Rosji cechowało tworzenie wielu nowych jednostek. W kompucie wojsk koronnych z 1660 występowała 72 konna chorągiew wołoska Szymona Cybulskiego.
Od Szymona Cybulskiego, z dniem 1 października 1660 szefostwo chorągwi przejął Jerzy Zarudny.
W 1672 wybuchła kolejna wojna z Turcją. Armia Imperium Osmańskiego pod dowództwem sułtana Mehmeda IV w walkach na Ukrainie osiągała początkowo znaczne sukcesy. W kolejnym roku sejm pacyfikacyjny nie tylko nie ratyfikował traktatu buczackiego, ale podjął uchwały o powiększeniu liczebności wojsk zarówno koronnych jak i litewskich. Jesienią 1673 król Michał Korybut Wiśniowiecki przekazał dowodzenie nad wojskami hetmanowi wielkiemu koronnemu Janowi Sobieskiemu, a połączone siły koronno-litewskie 9 listopada stanęły pod Chocimiem. Była wśród nich chorągiew wołoska koronna Jerzego Zarudnego. W czasie bitwy liczyła 80 koni.
Uwagi
Przypisy
Bibliografia
Kategoria:Chorągwie lekkiej jazdy koronne Kategoria:Chorągwie wołoskie koronne Kategoria:Chorągwie autoramentu narodowego Kategoria:Jazda koronna w dobie wojny polsko-tureckiej (1672–1676) Kategoria:Oddziały I Rzeczypospolitej biorące udział w bitwie pod Chocimiem (1673) Kategoria:Jazda koronna w dobie potopu szwedzkiego Kategoria:Jazda koronna w dobie wojny polsko-rosyjskiej (1654–1667)