Miina Sillanpää, właśc. Vilhelmiina Riktig (ur. 4 czerwca 1866 w Jokioinen, zm. 3 kwietnia 1952 w Helsinkach) – fińska polityczka, działaczka społeczna i dziennikarka. Jedna z dziewiętnastu pierwszych kobiet wybranych do Eduskunty (ówcześnie parlamentu Wielkiego Księstwa Finlandii) w 1907 roku. Pierwsza kobieta na stanowisku ministra w rządzie Finlandii. Najdłużej zasiadająca w Eduskuncie kobieta.
Życiorys Miina Sillanpää urodziła się 4 czerwca 1866 w Jokioinen w południowej Finlandii jako siódme z dziewięciorga dzieci Juho Riktiga i Leeny z domu Roth. Formalna edukacja Sillanpäy była minimalna – uczęszczała do szkoły wędrownej () oraz szkoły przyfabrycznej. W wieku 12 lat podjęła pracę w przędzalni bawełny w Forssie. Cztery lata później przeniosła się do fabryki gwoździ w Jokioinen. W wieku 18 lat wyjechała do Porvoo, gdzie podjęła pracę jako służąca – przy tej okazji zmieniła nazwisko z Vilhelmiina Riktig na Miina Sillanpää, pochodzące od nazwy rodzinnego gospodarstwa. Następnie przeniosła się do Helsinek, gdzie pracowała jako służąca domowa w kilku rodzinach.
W 1898 roku Sillanpää współzałożyła Palvelijataryhdistys, fińskie stowarzyszenie służących, a w 1901 roku przejęła jego kierownictwo – funkcję tę sprawowała przez prawie pół wieku. Równolegle prowadziła aktywną działalność dziennikarską. W latach 1905–1906 była redaktorką pisma Palvelijatar, w latach 1907–1916 redaktorką naczelną Työläisnainen, a w latach 1922–1943 Toveritar. W swoich tekstach konsekwentnie nagłaśniała problemy społeczne i niesprawiedliwość wobec pracownic i kobiet.
Działalność polityczna Była członkinią Socjaldemokratycznej Partii Finlandii. Sillanpää aktywnie angażowała się w kampanię na rzecz praw wyborczych kobiet. W 1906 roku Finlandia, jako pierwsze państwo w Europie, przyznała kobietom czynne i bierne prawo wyborcze. W wyborach w 1907 roku Sillanpää znalazła się w gronie dziewiętnastu pierwszych kobiet wybranych do fińskiego parlamentu – był to jednocześnie pierwszy przypadek w historii świata, gdy kobiety zasiadły w ciele ustawodawczym jako posłanki z powszechnych wyborów. W Eduskuście zasiadała łącznie przez 38 lat: w kadencjach 1907–1911, 1913–1917, 1919–1933 i 1936–1948, zachowując po dziś dzień rekord długości mandatu kobiety w fińskim parlamencie. Działała w komisjach ds. ubezpieczeń społecznych, spraw robotniczych, oświaty i spraw zagranicznych. Pięciokrotnie pełniła funkcję elektorki prezydenckiej. W 1926 roku, w rządzie premiera Väinö Tanner, Sillanpää objęła stanowisko drugiej ministerki spraw socjalnych, stając się pierwszą kobietą w historii Finlandii na stanowisku rządowym. W ramach tej funkcji odpowiadała za opiekę nad ubogimi, ochronę dzieci i kwestie abstynencji. Przeprowadzała wizytacje domów starców, sierocińców i placówek opieki społecznej, gruntownie rozpoznając realne warunki ich działania.
Śmierć i upamiętnienie W Helsinkach, w dzielnicy Tokoinranta, stoi poświęcony jej pomnik odsłonięty w 1968 roku. W 2016 roku rząd fiński ustanowił 1 października rekomendowanym dniem podnoszenia flagi państwowej ku jej czci; w 2023 roku dzień ten uzyskał status oficjalnego dnia, w którym podnoszona jest flaga. Sillanpää zmarła 3 kwietnia 1952 w Helsinkach w wieku 85 lat.
Przypisy
Kategoria:Urodzeni w 1866 Kategoria:Zmarli w 1952 Kategoria:Fińscy politycy Kategoria:Fińscy dziennikarze Kategoria:Ludzie związani z Helsinkami