Rufin z Asyżu (zm. 238 w ) – biskup, męczennik wczesnochrześcijański, święty katolicki, patron Asyżu.
Biografia Według Passio Sancti Rufini, nie wcześniejszej niż z IX wieku, Rufin był biskupem miasta Amasya w Poncie (dzisiejsza Turcja), gdy wybuchło prześladowanie chrześcijan, podczas którego został uwięziony razem ze swoim synem Cezydiuszem. Po nawróceniu prokonsula tego regionu na chrześcijaństwo i po uwolnieniu przybył do Italii, do krainy (współczesna ), gdzie założył wspólnotę kościelną, powierzając ją opiece swojego syna Cezydiusza, czczonego jako świętego diakona męczennika w Trasacco w prowincji L’Aquila.
Następnie Rufin przeniósł się do Asyżu, gdzie nadal ewangelizował. Uwięziony z rozkazu prokonsula Aspazjusza, był torturowany i skazany na śmierć ok. 238–239. Wrzucono go do wód rzeki z kamieniem młyńskim u szyi. Starożytna tradycja wskazuje jako miejsce męczeństwa osadę , obecnie należącą do gminy Bastia Umbra.
Kult W XI w. miał istnieć w Costano kościół dedykowany św. Rufinowi męczennikowi, co potwierdza dokument zachowany w archiwum kapitulnym. Z tego miejsca, według kazania wygłoszonego na cześć świętego biskupa przez św. Piotra Damianiego, jego szczątki przeniesiono do Asyżu, dokładnie w miejsce, w którym obecnie usytuowana jest katedra (). Romańska katedra w Asyżu jest trzecim kościołem wzniesionym nad grobem męczennika. Pierwszy został wzniesiony w 412 roku, zgodnie z epigrafem zachowanym w katedrze oraz dokumentem pochodzącym z 1007 roku. W swoim kazaniu św. Piotr Damiani wymienia drugi kościół z XI wieku wybudowany w czasach biskupa Hugona (). Z drugiej świątyni zachowała się dzwonnica i krypta.
W 1212 roku relikwie św. Rufina zostały przeniesione do prezbiterium katedry.
Od XI wieku datę obchodów ku czci świętego ustalano na 11 sierpnia, choć błędy późniejszych kopistów w Martyrologium Rzymskim spowodowały przesunięcie święta patronalnego na 30 lipca. W Asyżu i diecezji święto św. Rufina obchodzone jest 12 sierpnia, ponieważ 11 sierpnia przypada obchód uroczystości św. Klary. Na cześć świętego patrona odbywa się w Asyżu w ostatnią niedzielę sierpnia tradycyjne Palio św. Rufina () — historyczne zawody i święto miejskie z rywalizacją między dzielnicami.
Św. Rufin czczony jest również wraz z synem św. Cezydiuszem w Trasacco w bazylice im dedykowanej ().
Ikonografia Wizerunki św. Rufina znajdują się w kościołach diecezji Asyż-Nocera Umbra-Gualdo Tadino. Zgodnie z tradycją święty jest jednym z przedstawionych patronów Umbrii w dolnej części Krzyża z San Damiano z XII wieku. Z XII w. pochodzi przedstawienie św. Rufina w kamieniu w lunecie nad centralnym portalem asyskiej katedry. Ponadto w Asyżu znajdują się następujące wizerunki świętego: Św. Rufin i biskup Teobaldo Pontano (ok. 1309), fresk Giotta w Kaplicy Marii Magdaleny w dolnym kościele Bazyliki św. Franciszka, Święty Rufin i Święty Wiktoryn (pierwsza połowa XIV wieku), fresk, warsztat Giotta, w górnym kościele Bazyliki św. Franciszka, Święty Rufin i święta Agnieszka Męczennica, fragment Tryptyku Ukrzyżowania (pierwsza połowa XIV wieku), klasztor klarysek, Poliptyk św. Rufina (1462), Niccolò di Liberatore, , San Rufino benedicente (1518–1520), Giovanni di Pieriacopo da San Severino, intarsja z drewna, Muzeum Diecezjalne.
Przypisy
Kategoria:Biskupi w I-XI wieku Kategoria:Męczennicy wczesnochrześcijańscy Kategoria:Święci katoliccy Kategoria:Urodzeni w II wieku Kategoria:Zmarli w III wieku