Gospodarka Arabii Saudyjskiej – ogół zjawisk gospodarczych w Arabii Saudyjskiej.
Ogólna charakterystyka gospodarki Gospodarka Arabii Saudyjskiej od lat charakteryzuje się wysokim stopniem zależności od dochodów z eksportu ropy naftowej i jej produktów. Zgodnie ze strategią rozwoju państwa Vision 2030 ogłoszoną w 2016 r. rząd stara się zdywersyfikować gospodarkę aby zredukować to uzależnienie.
Rozwija się sektor prywatny, a także gałęzie gospodarki dotąd nieeksplorowane – tj. turystyka, przemysł (zwłaszcza petrochemiczny), lotnictwo (założenie linii lotniczej Riyadh Air mającej konkurować z Qatar Airways, Etihad i Emirates), zielona energia, przemysł kosmiczny. Rząd stara się przyciągać inwestorów zagranicznych, a także aktywizować zawodowo swoich własnych obywateli za pomocą procesu zwanego saudyzacją.
W 2023 r. PKB per capita ukształtowało się na poziomie 36 tys. USD, co daje państwu 34. pozycję w rankingach globalnych, a po uwzględnieniu parytetu siły nabywczej – 15. Usługi stanowiły 53,2% PKB, natomiast przemysł, w tym wydobywczy 44,2%, rolnictwo 2,6%. Sam sektor naftowy dostarczył 40% (dla porównania, w 2012 r. było to 45%) wpływów i stanowił główne źródło finansowania budżetu oraz inwestycji.
Według najświeższych danych udział głównych sektorów gospodarki saudyjskiej w produkcie krajowym brutto prezentuje się następująco: rolnictwo – 2,6% przemysł – 44,2% usługi – 53,2%
System walutowy Arabia Saudyjska prowadzi politykę sztywnego kursu waluty krajowej, riala saudyjskiego, pozostającej w stałym powiązaniu z dolarem amerykańskim w stosunku 3,75 SAR / 1 USD. Waluta jest w pełni wymienialna, a kraj dysponuje znacznymi rezerwami walut zagranicznych i złota.
Surowce Arabia Saudyjska posiada złoża ropy naftowej, gazu naturalnego, rudy żelaza, złota, miedzi, boksytów i fosfatów.
Kluczowe znaczenie dla państwa ma gospodarka wodna. Źródłem wody pitnej w Arabii Saudyjskiej są wody gruntowe, a także wody artezyjskie w Oazie Al-Ahsa, natomiast jest to w znacznej mierze źródło nieodnawialne, które ulega szybkiemu wyczerpywaniu. W związku z tym państwo inwestuje w odsalanie i uzdatnianie wody, zwłaszcza z Zatoki Perskiej i transportowanie jej w głąb kraju.
Handel zagraniczny Według Światowej Organizacji Handlu podstawowymi produktami eksportowymi Arabii Saudyjskiej jest ropa naftowa i jej produkty, gaz, a także polimery etylenu oraz polipropylen.
Podstawowymi produktami importowanymi są samochody, urządzenia radiotelefoniczne, medykamenty oraz złoto.
Ponadto Arabia Saudyjska importuje znaczną część produktów spożywczych, pomimo inwestycji poczynionych w rozwój rolnictwa.
Udział w inicjatywach i organizacjach wielostronnych o charakterze gospodarczym Arabia Saudyjska, będącą jedynym krajem arabskim w G20, jest zarazem członkiem licznych organizacji wielostronnych o charakterze gospodarczym, w tym Światowej Organizacji Handlu (od 2005 r.), Banku Światowego (współpraca od 1957 r.), Międzynarodowego Funduszu Walutowego i wielu innych. Jest m.in. jednym z założycieli Organizacji Krajów Eksportujących Ropę Naftową (OPEC) w 1960 r., a także Rady Współpracy Państw Zatoki (GCC) w 1981 r. ta druga jest najważniejszą regionalną organizacją gospodarczą, która z powodzeniem koordynuje wysiłki państw Zatoki Perskiej na licznych polach, ostatnio także obronności i wspólnej polityki wizowej (plany uruchomienia wspólnej jednolitej wizy turystycznej). Arabia Saudyjska jest filarem Islamskiego Banku Rozwoju, związanego z Organizacją Współpracy Islamskiej i założonego w 1975 r. w Dżeddzie, który polega aż w 22% na saudyjskim finansowaniu.
Kraj jest także członkiem Asian Infrastructure Investment Bank (od 2016 r.), do którego budżetu wpłaca ok. 2,5%, Asian Development Bank (od 2016 r.) i Międzynarodowego Banku Odbudowy i Rozwoju (IBRD – prawie 3% budżetu).
Przypisy