Fundacja Wiara i Tęcza – polska międzywyznaniowa organizacja pozarządowa z siedzibą w Warszawie, zrzeszająca osoby LGBTQ+, ich rodziny oraz osoby utożsamiające się z chrześcijaństwem. Fundacja kontynuuje działalność ogólnopolskiej grupy nieformalnej o tej samej nazwie, powstałej w 2010 roku. Jej głównym celem jest wspieranie osób nieheteronormatywnych i transpłciowych wewnątrz wspólnot chrześcijańskich, przeciwdziałanie homofobii i transfobii w środowiskach religijnych oraz prowadzenie dialogu ekumenicznego.

Organizacja ma charakter ekumeniczny – skupia wiernych różnych wyznań, w tym Kościoła rzymskokatolickiego, ewangelicko-augsburskiego, reformowanego oraz polskokatolickiego. Fundacja nie posiada oficjalnego statusu w strukturach hierarchicznych Kościoła katolickiego ani innych związków wyznaniowych i działa jako oddolna inicjatywa wiernych świeckich.

Fundacja Wiara i Tęcza jest aktywnym uczestnikiem międzynarodowego ruchu chrześcijan LGBTQ+. Jest członkiem Global Network of Rainbow Catholics oraz należy do European Forum of LGBT Christian Groups. Do jej głównych obszarów działalności należą: działalność wydawnicza, organizowanie rekolekcji, prowadzenie grup wsparcia oraz obecność na wydarzeniach społecznych.

Historia Początki ruchu Wiara i Tęcza sięgają pierwszej połowy 2010 roku, kiedy w Warszawie zaczęły odbywać się nieformalne spotkania chrześcijan LGBTQ+. Grupa powstała jako oddolna inicjatywa wiernych świeckich poszukujących przestrzeni do praktykowania wiary w duchu akceptacji, której nie znajdowali w oficjalnych strukturach duszpasterskich większości Kościołów w Polsce. Publiczny debiut inicjatywy nastąpił 17 lipca 2010 roku podczas warszawskich obchodów EuroPride. Obecność grupy z transparentem „Chrześcijanie LGBT” stała się precedensem w polskiej przestrzeni publicznej i wywołała szeroką debatę medialną na temat relacji między religijnością a nieheteronormatywnością.

W kolejnych latach ruch ewoluował w kierunku ogólnopolskiej sieci wsparcia. W 2011 roku zaczęły powstawać pierwsze grupy lokalne w Krakowie i Poznaniu, a uruchomienie dedykowanego portalu internetowego umożliwiło konsolidację rozproszonej wcześniej społeczności. Istotnym elementem budowania tożsamości grupy stały się organizowane od 2012 roku cykliczne Ekumeniczne Dni Skupienia, pełniące funkcję platformy dialogu międzywyznaniowego oraz formacji duchowej. Działalność grupy szybko wykroczyła poza wymiar religijny, obejmując również aktywność intelektualną i wydawniczą.

Przełomowym momentem w historii organizacji był rok 2015, kiedy przedstawiciele Wiary i Tęczy wzięli udział w powołaniu Globalnej Sieci Tęczowych Katolików (GNRC) w Rzymie. Wydarzenie to, odbywające się w czasie rzymskiego Synodu o Rodzinie, wprowadziło polską grupę w obieg międzynarodowej debaty kościelnej. Wraz ze wzrostem skali działań oraz potrzebą profesjonalizacji pomocy psychologicznej i prawnej podjęto decyzję o formalizacji działalności. 17 sierpnia 2018 roku Fundacja Wiara i Tęcza została zarejestrowana w Krajowym Rejestrze Sądowym. W pierwszej połowie lat 20. XXI wieku fundacja angażowała się w przeciwdziałanie homofobii w sferze publicznej oraz prowadziła działania pomocowe, czego przykładem było wsparcie udzielane uchodźcom LGBTQ+ po wybuchu wojny w Ukrainie w 2022 roku.

Cele i działalność Głównym celem Fundacji Wiara i Tęcza jest budowanie płaszczyzny porozumienia między społecznością osób LGBTQ+ a działającymi w Polsce kościołami chrześcijańskimi, ze szczególnym uwzględnieniem dialogu z Kościołem rzymskokatolickim. Organizacja koncentruje się na zapewnianiu wsparcia duchowego i psychologicznego poprzez prowadzenie lokalnych grup wsparcia oraz organizowanie cyklicznych wydarzeń formacyjnych, takich jak Ekumeniczne Dni Skupienia. Spotkania te, o charakterze modlitewnym i rekolekcyjnym, stanowią przestrzeń integracji tożsamości religijnej z orientacją seksualną lub tożsamością płciową.

Fundacja prowadzi również szeroko zakrojoną działalność edukacyjną i wydawniczą, której efektem są publikacje książkowe oraz broszury informacyjne skierowane do wiernych, rodziców osób LGBTQ+ oraz hierarchów kościelnych. Działania te obejmują także przybliżanie polskiemu odbiorcy dorobku teologii queer oraz dokumentów zagranicznych wspólnot chrześcijańskich dotyczących inkluzywnego duszpasterstwa. Prowadzi także dialog ekumeniczny, przejawiający się we współpracy z duchownymi różnych wyznań oraz uczestnictwie w międzynarodowych sieciach chrześcijan LGBT.

W sferze publicznej fundacja pełni funkcję rzecznika interesów wierzących osób LGBTQ+, reagując na przejawy dyskryminacji oraz promując postawy akceptacji wewnątrz struktur religijnych. W ostatnich latach organizacja rozszerzyła zakres działań o pomoc humanitarną, czego wyrazem było systemowe wsparcie udzielane uchodźcom LGBTQ+ po wybuchu wojny w Ukrainie w 2022 roku, obejmujące pomoc w zakwaterowaniu oraz opiekę specjalistyczną.

Relacje z Kościołem instytucjonalnym i kontrowersje Działalność Fundacji Wiara i Tęcza spotyka się ze zróżnicowanym odbiorem w strukturach Kościoła rzymskokatolickiego w Polsce. Oficjalne stanowiska Konferencji Episkopatu Polski wobec postulatów środowisk LGBTQ+ pozostają krytyczne, co wpływa na relacje fundacji z hierarchią. Przykładem napięć było stanowisko Episkopatu z 2020 roku dotyczące duszpasterstwa osób LGBT, które – choć dopuszczało potrzebę opieki duchowej – odrzucało formy akceptacji sprzeczne z tradycyjną doktryną moralną. W sferze publicznej fundacja bywa przedmiotem polemik ze strony środowisk konserwatywnych, które zarzucają jej próbę reinterpretacji nauczania Kościoła, podczas gdy sama organizacja wskazuje, że jej działania opierają się na poszukiwaniu rozwiązań duszpasterskich zgodnych z duchem Ewangelii i współczesną wiedzą psychologiczną.

Zobacz też Historia LGBT w Polsce Sytuacja prawna i społeczna osób LGBT w Polsce

Przypisy

Kategoria:Ruch LGBT w Polsce