Maria am Gestade – kościół rzymskokatolicki w Wiedniu, położony przy Salvatorgasse 12. Jest jedną z najstarszych świątyń w mieście, a jej początki sięgają XII wieku. Gotycki kościół od 1820 roku pozostaje pod opieką redemptorystów i stanowi miejsce kultu św. Klemensa Marii Hofbauera CSsR.

Historia lewo|mały|Kościół Maria am Gestade na rycinie wydanej w 1891 roku

Jest jednym z trzech najstarszych kościołów Wiednia, obok kościoła św. Ruprechta i kościoła św. Piotra. Po raz pierwszy został wzmiankowany w 1158 roku. Wówczas to książę Henryk Jasomirgott z dynastii Babenbergów podporządkował świątynie znajdujące się w obrębie murów miejskich Wiednia, w tym kościół Maria am Gestade, założonemu przez siebie Klasztorowi Szkockiemu. Od początku był to tradycyjny kościół przewoźników dunajskich.

W 1262 roku pożar strawił cały Wiedeń, w tym i romański kościół Maria am Gestade, po czym natychmiast rozpoczęła się jego odbudowa. W 1332 roku zaczęto wznosić jednonawowe prezbiterium na planie wieloboku. W 1394 roku Hans von Liechtenstein-Nikolsburg położył kamień węgielny pod kolejną, węższą nawę w stylu gotyckim, ustawioną pod lekkim kątem do prezbiterium, zastępując stary kościół. Na początku XV wieku wzniesiono fasadę zachodnią kościoła, a w 1430 roku ukończono budowę południowej wieży.

Iglica kościoła została poważnie uszkodzona podczas pierwszego oblężenia tureckiego w 1529 roku, a po kilku latach przywrócono ją do pierwotnego stanu.

W 1786 roku kościół uległ ekssekracji i zaczął popadać w coraz większą ruinę. Jako że koszty jego rozbiórki były zbyt wysokie, budowli nie zniszczono, a wykorzystywano ją jako stajnię i magazyn. Dopiero w 1812 roku przystąpiono do kompleksowej renowacji świątyni, po czym ponownie ją konsekrowano.

W 1820 roku kościół objęli redemptoryści.

Charakterystyka lewo|mały|Prezbiterium z ołtarzem głównym (2026)

Gotycki kościół Maria am Gestade położony jest przy Salvatorgasse 12 w Wiedniu. Opiekują się nim redemptoryści. Znajdują się w nim relikwie św. Klemensa Marii Hofbauera CSsR, patrona miasta, a oprócz wspólnoty niemieckojęzycznej przy kościele działają również wspólnoty francuskojęzyczne i czeskojęzyczne.

Maria am Gestade ma smukłą formę wynikającą z gęstej zabudowy otaczającej kościół, a oś nawy jest nieco odchylona w stosunku do osi prezbiterium. Do trójprzęsłowego prezbiterium od południa przylega przedsionek, a od północy przybudówki zakrystyjne oraz kaplica Johanna Pergera. Nawa i prezbiterium zwieńczone są dachem dwuspadowym.

Fasada zachodnia kościoła ma wysokość 33 m i szerokość 10 m. Jest ona udekorowana pinaklami, a nad portalem, bezpośrednio pod ostrołukowym oknem, wznosi się kamienna kopuła ze sklepieniem w kształcie rombu.

Wieża kościoła o wysokości 56 m, znajdująca się po stronie południowej, posiada ażurową iglicę. Ma siedem boków, co symbolizuje Siedem Boleści Matki Bożej. Do nawy od południa przylega dodatkowo kaplica św. Klemensa Marii Hofbauera.

Do cennych elementów wyposażenia kościoła Maria am Gestade należą m.in.: witraże z końca XIV i początku XV wieku, nagrobki Hansa von Liechtensteina (zm. 1473) i Afry von Liechtenstein-Trauttmansdorff (zm. 1439), malowidła tablicowe po obu stronach ołtarza głównego z 1460 roku, reliefy na portalu zachodnim z około 1400 roku przedstawiające czterech proroków, krucyfiks nad ołtarzem z 1440 roku czy gotyckie tabernakulum.

Główne organy kościoła, znajdujące się w zachodniej emporze, zbudowane zostały w 1911 roku przez Matthäusa Maurachera z Salzburga. Jest to instrument 32-głosowy, rozdzielony na dwa manuały. z neogotyckiej obudowie. Zawiera piszczałki z poprzednich instrumentów zbudowanych przez i Friedricha Deutschmanna.

Galeria

Przypisy

Kategoria:Kościoły rzymskokatolickie w Wiedniu Kategoria:Architektura gotyku w Austrii Kategoria:Świątynie pod wezwaniem Niepokalanego Poczęcia Najświętszej Maryi Panny Kategoria:Kościoły i klasztory redemptorystów