Donus intermedius – gatunek chrząszcza z rodziny ryjkowcowatych i podrodziny Hyperinae. Zamieszkuje góry Europy. Żeruje na szerokim spektrum roślin zielnych.
Taksonomia Gatunek ten opisany został po raz pierwszy w 1842 roku przez Carla Henrika Bohemana pod nazwami Phytonomus intermedius i Phytonomus fuscescens, z których tę drugą zsynonimizowano potem z tą pierwszą. Wyróżnia się w jego obrębie dwa podgatunki: Donus intermedius aubei Capiomont, 1868 Donus intermedius intermedius (Boheman, 1842)
Pierwszy z wymienionych opisany został po raz pierwszy w 1868 roku przez Guillaume’a Capiomonta jako przedstawiciel rodzaju Hypera.
Morfologia Owad dorosły Chrząszcz o ciele długości od 6,5 do 8 mm.
Ryjek jest o około ⅓ krótszy od przedplecza, u nasady wyoblony i odgraniczony wyraźnym, siodełkowatym wgłębieniem od czoła, które to jest o połowę węższe niż owa nasada. Umieszczone w wierzchołkowej części ryjka czułki cechują się członami biczyków od trzeciego do siódmego zaokrąglonymi, paciorkowatymi.
Przedplecze jest słabo wypukłe w profilu, w widoku grzbietowym wyraźnie szersze niż dłuższe, najszersze przed połową i stamtąd ku przodowi wyraźnie zwężone, a ku tyłowi najpierw zwężone, po czym przed samą podstawą zwykle rozszerzone. Powierzchnię ma drobno i gęsto punktowaną, barwą i połyskiem zbliżoną do pokryw. Pokrywy są podługowato-owalne, około dwukrotnie dłuższe niż szersze, u samców bardziej wydłużone niż u samic; przedni brzeg mają wyraźnie wykrojony, a kąty barkowe wyokrąglone. Międzyrzędy w przedniej części są prawie równomiernie wysklepione, w tylnej zaś nieparzyste są wyższe od parzystych. Rzędy zawierają stosunkowo płytkie, drobne i gęsto rozmieszczone punkty, a przestrzenie międzypunktowe są niemal płaskie. Powierzchnia pokryw jest porośnięta spiczastymi łuskami, brunatno i szaro marmurkowana, określana jako matowa lub stosunkowo lśniąca. Przy oglądaniu owada z boku wyraźnie widoczny jest zwrócony ku przodowi i dołowi guz śródpiersia między biodrami środkowej pary odnóży. Odnóża cechują się czarnymi szczecinkami w wieńcach na wierzchołkach goleni.
Samica ma ostatni z widocznych sternitów zaopatrzony pośrodku tylnej krawędzi w mały, tępy, ku tyłowi zwrócony ząbek. Genitalia samca cechują się środkowym płatem edeagusa krótkim i na wierzchołku szeroko ściętym.
Larwa Ciało larwy jest zielone ze słabo zaznaczoną, wąską przepaską wzdłuż środka grzbietu. Wyrastają na nim długie włoski o zielonych nasadach i białych częściach pozostałych. Kolor przetchlinek jest zielony.
Ekologia i występowanie Owad górski, zasiedlający łąki, pastwiska, rumowiska, suche zbocza, widne zarośla i przydroża. Zarówno larwy, jak i postacie doskonałe są polifagicznymi fitofagami. Do ich roślin żywicielskich należą: bodziszek leśny, chabry (w tym: ciemny, driakiewnik, frygijski, łąkowy, perukowy i C. thuillieri), jastrun właściwy, kielisznik zaroślowy, klinopodium pospolite, krwawnik pospolity, marchew zwyczajna, marchewnik anyżowy, maruna bezwonna, maruna nadmorska, melisa lekarska, mięta pieprzowa, oset kędzierzawy, ostrożnie (w tym: lancetowaty, polny i warzywny), powój polny, szałwie (w tym: łąkowa, okręgowa i S. verbenaca) i wiązówka błotna.
Larwy żerują wolno na liściach roślin. Przepoczwarczenie odbywa się w białym, siateczkowatym oprzędzie na roślinie żywicielskiej. Osobniki dorosłe częściej spotyka się na powierzchni gleby, wśród mchów i pod kamieniami niż na samych roślinach.
Gatunek palearktyczny, europejski. Podgatunek nominatywny znany jest z Hiszpanii, Francji, Belgii, Holandii, Niemiec, Szwajcarii, Austrii, Włoch, Polski, Czech, Słowacji, Węgier, Ukrainy, Rumunii i Chorwacji. Zamieszkuje na tym obszarze Pireneje, Alpy, Sudety, Karpaty i góry Bałkanów. D. i. aubei jest endemitem Pirenejów, podawanym z ich części hiszpańskiej i francuskiej.
Przypisy
Kategoria:Ryjkowcowate Kategoria:Chrząszcze Europy Kategoria:Gatunki i podgatunki zwierząt nazwane w 1842 roku