Hreppr (isl. hreppur, liczba mnoga: hreppar) – element samorządu lokalnego w średniowiecznej i nowożytnej Islandii, określany po polsku jako komuna. W literaturze przedmiotu termin ten bywa też opisywany jako najmniejsza jednostka administracyjna średniowiecznej Islandii.
Organizacja Na czele komuny stał pięcioosobowy komitet. Jego członkowie byli wybierani co roku przez losowanie albo w inny sposób, a ich kadencji nie można było przedłużać. Członków komitetu określano jako sóknarmenn („oskarżycieli”), ponieważ do ich obowiązków należało oskarżanie osób, które w sprawach wspólnoty postępowały wbrew jej regułom i regulacjom. Z czasem zaczęto ich także określać jako hreppstjórar („zarządców komuny”). Hreppr był formalnie kierowany przez pięciu hreppstjórar, wybieranych na roczną kadencję.
Członkami komitetu mogli być wyłącznie właściciele gospodarstw. Dzierżawcy mogli pełnić tę funkcję tylko wtedy, gdy zgodzili się na to członkowie komuny.
Zadania Do zadań hreppar należały: opieka nad ubogimi (þurfamenn) oraz przeciwdziałanie popadaniu mieszkańców w niedostatek; opieka nad sierotami, w tym zapewnianie im wyżywienia i wychowania; zapewnianie kwaterunku osobom bezdomnym; udział w zbieraniu i rozdzielaniu tej części dziesięciny, która była przeznaczona dla ubogich (þurfamannatíund); funkcjonowanie jako forum rozstrzygania miejscowych sporów; organizowanie letniego wypasu bydła i spędzania go jesienią oraz przedsiębranie innych wspólnych prac jak np. budowania dróg i mostów lub uruchamiania i utrzymywania promów albo urządzania polowań na lisy; stanowienie formy ubezpieczenia od pożaru domu lub kościoła albo kaplicy oraz strat w żywym inwentarzu (aczkolwiek przynajmniej z początku dotyczyło to tylko bydła i ewentualnie koni).
W źródłach anglojęzycznych podkreśla się również, że do głównych funkcji hreppar należała opieka nad ubogimi, administrowanie jedną czwartą dziesięciny oraz udzielanie wspólnotowego wsparcia rolnikom w razie utraty bydła lub pożaru. Hreppar otrzymywały jedną czwartą rocznej dziesięciny, przeznaczaną na utrzymanie ubogich oraz na pomoc członkom wspólnoty dotkniętym klęską, taką jak pożar albo utrata zwierząt gospodarskich.
Zobacz też Rada Prawa Alþingi
Przypisy
Kategoria:Historia Islandii