thumb|Cystydy na blaszkach Grzybówka świerkowa (Mycena plumipes (Kalchbr.) P.-A. Moreau) – gatunek grzybów z rodziny grzybówkowatych (Mycenaceae).
Systematyka i nazewnictwo Pozycja w klasyfikacji według Index Fungorum: Mycena, Mycenaceae, Agaricales, Agaricomycetidae, Agaricomycetes, Agaricomycotina, Basidiomycota, Fungi.
Po raz pierwszy opisał go w 1873 r. Károly Kalchbrenner, nadając mu nazwę Agaricus plumipes. W 2003 r. Pierre-Arthur Moreau przeniósł go do rodzaju Mycena. Pozostałe synonimy: Collybia plumipes (Kalchbr.) Sacc. 1887 Mycena plumipes var. plumipes (Kalchbr.) P.-A. Moreau 2003 Mycena albidorosea Robich 2003 Mycena plumipes var. albidorosea (Robich) Robich 2016 Polską nazwę nadała w 2025 r. Komisja ds. Polskiego Nazewnictwa Grzybów.
Morfologia Kapelusz O średnicy 8–38 mm, u młodych okazów paraboliczny, dzwonkowaty do stożkowatego, u starszych często spłaszczony z szerokim garbkiem, czasami nieco wypukły, higrofaniczny. Powierzchnia gładka, niebruzdowana, słabo prześwitująca, naga, nieco śliska, o barwie od ciemnokasztanowatej do sepiowego brązu, jaśniejszy ku brzegowi. Blaszki Pełnych blaszek 20-40, zbiegających na trzon, wąsko przyrośniętych, u starszych okazów żyłkowatych grzbietowo, o barwie od białawej do jasnoszarej, czasami różowiejących z wiekiem. Trzon Wysokość 30–70 mm, średnica 1,5–3,5 mm, prosty do zakrzywionego, pusty, cylindryczny, równy. Powierzchnia naga z wyjątkiem delikatnie oprószonego wierzchołka, u góry biaława, niżej szarobrązowa, u nasady ciemnobrązowa, pokryta grubymi, długimi, białawymi włókienkami. Miąższ O zapachu azotu. Cechy mikroskopowe Zarodniki 7–9,6 × 3,6–5,8 µm, Qav~1,7, fasolkowate, gładkie, amyloidalne.Podstawki 22–30 × 7–8 µm, maczugowate, 4-zarodnikowe. Cheilocystydy 27-80 × 9-20 × 0-5,5 µm, tworzące jałowy pas, butelkowate, wrzecionowate, prawie cylindryczne, rzadziej maczugowate, na wierzchołkach zwężone w dłuższą lub krótszą szyjkę, lub dzióbkowate do grzybkowatych, rzadziej bez szyjki. Pleurocystydy podobne. Strzępki skórki kapelusza o szerokości 1,5–3,5 µm, osadzone w galaretowatej substancji, gładkie lub bardzo rzadko z izolowaną, cylindryczną naroślą. Brak sprzążek. Gatunki podobne Tworzenie owocników wiosną, ich brązowy kolor, specyficzny zapach i wzrost na opadłych szyszkach świerka, są cechami, które pozwalają na łatwą identyfikację tego gatunku. Grzybówka świerkowa wyróżnia się także gładkimi strzępkami skórki kapelusza i trzonu, kaulocystydami, kształtem zarodników i brakiem sprzążek na strzępkach. Wiosną tworzy owocniki także grzybówka dwuzarodnikowa (Mycena silvae-nigrae), która również ma brązowy kapelusz i również związana jest ze świerkami. Odróżnia się jednak dwuzarodnikowymi podstawkami, uchyłkowatymi strzępkami skórki kapelusza i warstwy korowej trzonu oraz cheilocystydami o różnym kształcie, zazwyczaj z grubymi naroślami.
Występowanie i siedlisko Występuje w Ameryce Północnej, Europie i Azji. Brak tego gatunku w opracowanym w 2003 r. przez Władysława Wojewodę wykazie wielkoowocnikowych grzybów podstawkowych Polski, ale później podano wiele jego stanowisk w Polsce. Aktualne stanowiska podaje także internetowy atlas grzybów. Znajduje się w nim na liście gatunków zagrożonych i wartych objęcia ochroną.
Grzyb saprotroficzny. Rozwija się na spróchniałym drewnie i szyszkach w podmokłych lasach świerkowych. Owocniki tworzy wiosną (kwiecień-maj).
Przypisy
Kategoria:Grzybówkowate Kategoria:Mykobiota Polski