mały|Prezydent Rosji Władimir Putin podczas wizyty w miejscu upamiętniającym ofiary łagru w Norylsku w 2002 roku. mały|Pomnik upamiętniającym ofiary łagru w Norylsku w 2016 roku. Norylski Obóz Poprawczy lub Obóz poprawczy w Norylsku (, ), znane też jako Norilłag (ros. ) – radziecki poprawczy obóz pracy (łagier), podlegający Głównemu Zarządowi Poprawczych Obozów Pracy NKWD (Gułag), utworzony w Kraju Krasnojarskim, z siedzibą w rosyjskim mieście Norylsk. Funkcjonujący od 25 czerwca 1935 do 22 sierpnia 1956 roku.

Historia Norilłag został utworzony w 23 i 25 czerwca 1935 roku w celu eksploatacji bogactw naturalnych w tej części Syberii. Pod koniec 1935 roku łagier znalazł się pod kontrolą NKWD. Prace górnicze i metalurgiczne wykonywali głównie więźniowie łagru.

W 1943 roku w Norilłag utworzono szczególnie ciężkie sektory pracy przymusowej. Śmiertelność była niezwykle wysoka. W 1948 roku powstał w Norylsku drugi łagier „” (ros. , „Obóz Górniczy” – „Gorłag”; ros. , „Gornyj łagier”; ros. ), przeznaczony głównie dla więźniów politycznych. W 1955 roku rygor łagrów w Norylsku został „złagodzony”. W latach 50. w Norilłag przebywało ok. 80 tys. więźniów.

W 1953 roku, niedługo po śmierci Józefa Stalina, w Gorłag wybuchł bunt więźniów (tzw. Powstanie norylskie, ros. ), który trwał wiele miesięcy.

Początkowo pracami budowlanymi zajmował się Norilskstroj (ros. ), podczas gdy Norilłag dostarczał siłę roboczą i część infrastruktury.

W ciągu dwudziestu lat, przez Norilłag przeszło ok. 500 tys. więźniów. W 1957 roku łagier został formalnie zamknięty. Uważa się że w trakcie swojego funkcjonowania, Norilłag, pochłonął życie ok. 700 tys. osób, przedstawicieli różnej narodowości (m.in. Rosjan, Polaków, Niemców i Bałtów, a nawet Wietnamczyków i Koreańczyków).

Ważni więźniowie Wśród znanych więźniów norylskiego łagru byli: m.in. Lew Gumilow (1912–1992) – rosyjski historyk József Lengyel (1896–1975) – węgierski poeta (1908–1983) – rosyjski astronom i astrofizyk

Zobacz też Norylski Nikiel

Przypisy

Bibliografia

Linki zewnętrzne

Kategoria:Gułag Kategoria:Obozy pracy przymusowej Kategoria:Norylsk Kategoria:Kraj Krasnojarski