Znaczyn garbonos (Lepyrus capucinus) – gatunek chrząszcza z rodziny ryjkowcowatych i podrodziny Molytinae. Zamieszkuje Europę, palearktyczną Azję i nearktyczną Amerykę Północną.
Taksonomia Gatunek ten opisany został po raz pierwszy w 1783 roku przez Johanna Gottlieba Schallera pod nazwą Curculio capucinus. Pod synonimiczną nazwą Liparus bimaculatus wyznaczony został gatunkiem typowym rodzaju Dirus, zsynonimizowanego później z Lepyrus.
Morfologia Chrząszcz o ciele długości od 8 do 11 mm, gęsto porośniętym szarymi, szarobrązowymi lub brunatnymi łuskami włosowatymi.
Ryjek jest nieznacznie dłuższy od przedplecza, lekko zakrzywiony, o wyraźnym przez całą długość żeberku środkowym, a często także ze słabo wyrażonymi żeberkami bocznymi.
Przedplecze ma brzegi boczne w części przedniej silnie ku przodowi zbieżne, w tylnej zaś równoległe. Powierzchnię ma gładką, nieco lśniącą, gęsto i drobno punktowaną, tylko w tylnej części ze słabo zaznaczonymi ziarenkami między punktami. Jaśniejsze boczne przepaski podłużne przedplecza są zwykle niewyraźne, słabo odgraniczone od tła. Pokrywy mają przedni brzeg trochę szerszy od przedplecza, a kąty barkowe wysunięte w przód. Jaśniejszy wzór na pokrywach jest zmienny, często o formie marmurkowania; zwykle wchodzi w jego skład pasek na trzecim międzyrzędzie i niewielka plamka w tyle międzyrzędu piątego. Odnóża są dość masywne, pozbawione jaśniejszych obrączek na udach. Na przednich udach występuje duży, trójkątny, tępo zakończony ząbek o brzegu zewnętrznym mniej więcej tak długim jak szerokość członu w tym miejscu. Przednie golenie są wyraźnie ku szczytowi zwężone, o zakrzywionej krawędzi wewnętrznej, a często też lekko zakrzywionej krawędzi zewnętrznej.
Spód odwłoka nie ma jasnych plam po bokach sternitów.
Ekologia i występowanie Owad rozmieszczony od nizin po góry, dochodzący do rzędnych około 2000 m n.p.m. Zasiedla pobrzeża wilgotnych lasów, polany, nadrzeczne zadrzewienia i łozowiska. Zarówno larwy, jak i postacie doskonałe są polifagicznymi fitofagami. Do ich roślin żywicielskich należą: jeżyna popielica, krwiściąg lekarski, olsza czarna, pięciornik kurze ziele, poziomka pospolita, wierzba szara, wierzba trójpręcikowa i wierzba wiciowa. Larwy żerują na korzeniach. Przepoczwarczenie następuje w glebie, w otoczce ze zlepionych grudek podłoża. Postacie dorosłe odżywiają się liśćmi. Obserwuje się je od kwietnia do września.
Gatunek holarktyczny. W Europie znany jest z Hiszpanii, Francji, Belgii, Holandii, Luksemburga, Niemiec, Szwajcarii, Liechtensteinu, Austrii, Włoch, Danii, Szwecji, Estonii, Łotwy, Litwy, Polski, Czech, Słowacji, Węgier, Białorusi, Ukrainy, Mołdawii, Rumunii, Bułgarii, Chorwacji, Bośni i Hercegowiny, Serbii oraz europejskiej części Rosji. W Azji notowany jest z Kazachstanu i Syberii. W nearktycznej Ameryce Północnej znany jest ze Stanów Zjednoczonych.
Na „Szwedzkiej czerwonej liście” z 2025 roku znalazł się jako gatunek bliski zagrożenia wyginięciem (NT).
Przypisy
Kategoria:Ryjkowcowate Kategoria:Chrząszcze Azji Środkowej Kategoria:Chrząszcze Europy Kategoria:Chrząszcze Rosji Kategoria:Chrząszcze Stanów Zjednoczonych Kategoria:Gatunki i podgatunki zwierząt nazwane w 1783 roku