Nowa Partia Demokratyczna (ang. New Democratic Party, fr. Nouveau parti démocratique) – kanadyjska partia polityczna o orientacji socjaldemokratycznej, obecnie posiadająca 7 posłów w Izbie Gmin.
NDP, w przeciwieństwie do innych ogólnokanadyjskich partii politycznych, ma tylko jedną, federalną strukturę. Przywództwo i przynależność na poziomie prowincji wynika wyłącznie z zamieszkiwania na danym terytorium. NDP działa i wystawia swych kandydatów do parlamentu Kanady i parlamentów prowincjalnych we wszystkich prowincjach i terytoriach, z wyjątkiem Nunavut, Terytoriów Północno-Zachodnich i Quebecu.
Historia Choć partia powstała w 1961, jej korzenie sięgają znacznie głębiej. Odwołuje się do socjalistycznej ideologii wypracowanej przez Jamesa Shavera Woodswortha – kanadyjskiego myśliciela i polityka działającego na przełomie XIX i XX w. i w dwóch pierwszych dziesięcioleciach XX wieku oraz doświadczeń Niezależnej Partii Pracy i Wspólnoty Spółdzielczej. Założycielem partii był Thomas Douglas. W 1962 w wyborach do 25 kanadyjskiego parlamentu NDP zdobyła 19 mandatów, co zostało uznane za znaczny sukces. W kolejnych wyborach NDP zawsze była w stanie wprowadzić do Izby Gmin swoich posłów – najmniej 9 (do 35. parlamentu, w 1993), a najwięcej 103 (do 41. parlamentu, w 2011), kiedy to stała się trzecią siłą w Izbie Gmin. Nieco więcej szczęścia miała na poziomie wyborów prowincjalnych, gdzie kilkakrotnie sprawowała władzę (między innymi w Ontario, Manitobie i w Saskatchewan). W wyborach w 2015 partia straciła ponad 10 procent poparcia, wprowadzając do parlamentu 44 posłów. 10 lat później w 2025 roku partia zanotowała swój najgorszy wynik od czasów jej założenia wprowadzając do Izby Gmin zaledwie 7 posłów.
Program partii Gospodarka W sektorze gospodarczym partia przedstawia program socjalistyczno-demokratyczny. Wśród postulatów partii są: regulacja rynku pracy i handlu nacjonalizacja infrastruktury, głównie komunikacji i energetyki progresja podatkowa powstrzymanie prywatyzacji służby zdrowia.
Sprawy społeczne Partia w sferze społecznej propaguje m.in.: rozszerzenie granic wolności osobistych równouprawnienie małżeństw homoseksualnych rozwijanie wielokulturowości polepszenie położenia rdzennych społeczności tworzenie tanich mieszkań komunalnych dla najbiedniejszych równouprawnienie kobiet we wszystkich aspektach życia społecznego, politycznego i gospodarczego.
Liderzy 1961–1971: Thomas Douglas 1971–1974: David Lewis 1974–1989: Ed Broadbent 1989–1995: Audrey McLaughlin 1995–2003: Alexa McDonough 2003–2011: Jack Layton 2011–2012: Nycole Turme (p.o.) 2012–2017: Thomas Mulcair od 2017: Jagmeet Singh
Poparcie + Wyniki w wyborach parlamentarnych od 1982W 1982 Parlament Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej na wniosek Parlamentu Kanady uchwalił Ustawę o Kanadzie (ang. Canada Act 1982), która zerwała ostatnie więzi zależności parlamentu kanadyjskiego od parlamentu brytyjskiego. Wybory Poparcie Zmiana punktów procentowych Mandaty (Izba Gmin) Zmiana198418,8%—30—198820,38%10px 1,584310px 1319936,87%10px 13,51910px 34199711,05%10px 4,182110px 1220008,52%10px 2,531310px 8200415,68%10px 7,161910px 6200617,48%10px 1,82910px 10200818,18%10px 0,73710px 8201130,63%10px 12,4510310px 66201519,72%10px 10,924410px 59201915,98%10px 3,742410px 20202117,82%10px 1,842510px 120256,29%10px 11,53710px 18
Uwagi
Przypisy
Kategoria:Kanadyjskie partie socjalistyczne i socjaldemokratyczne Kategoria:Międzynarodówka socjalistyczna