Leiosoma cribrum – gatunek chrząszcza z rodziny ryjkowcowatych i podrodziny Molytinae. Zamieszkuje Europę. Żeruje na fiołkach.
Taksonomia Gatunek ten opisany został po raz pierwszy w 1834 roku przez Leonarda Gyllenhaala pod nazwą Molytes cribrum. W rodzaju zaradnik (wówczas zapisywanym jako Liosoma) umieścił go w 1884 roku Ernest M.L. Bedel. Opisana w 1899 roku przez Karela Brančika Liosoma carpathicum zsynonimizowana została z omawianym taksonem w 1916 roku przez Edmunda Reittera.
W obrębie rodzaju klasyfikowany jest w grupie gatunków cribrum wraz z L. concinnum, L. diottii, L. komovicum, L. kostali i L. senex.
Morfologia Chrząszcz o ciele długości od 1,7 do 2,1 mm, w zarysie jajowatym, jak na zaradnika krótkim i dość szerokim. Powierzchnia ciała jest stosunkowo matowa wskutek obecności drobnej rzeźby. Ubarwienie jest czarne z brunatnoczerwonymi: trzonkami i biczykami czułków oraz stopami, brunatnymi goleniami oraz czarnobrunatnymi do czarnych udami.
Głowa ma płaskie oczy. Ryjek jest mniej więcej tak długi jak przedplecze, dość gruby i ku dołowi mocno zakrzywiony. W widoku grzbietowym jego boczne brzegi są niemal równoległe. Środek wierzchu ryjka jest lekko sklepiony, opatrzony wydatnymi, wydłużonymi, wąskimi punktami. Czoło cechuje się obecnością słabego wcisku między oczami i rzadszym od ryjka punktowaniem. Trzonki czułków są wyprostowane, maczugowate, skąpo porośnięte szczecinkami. Biczyki mają człony pierwszy i drugi wyraźnie dłuższe od pozostałych, przy czym pierwszy ponaddwukrotnie dłuższy niż drugi i na przedzie rozszerzony.
Przedplecze jest znacznie szersze niż dłuższe, często równomiernie zaokrąglone po bokach. Punktowanie jego bywa bardzo różne, a między punktami występuje mikrorzeźba w postaci wielokątnej siateczki. U nasady przedplecza występuje lekkie szagrynowanie. Pokrywy są owalne, po bokach od nasady zaokrąglone, nieco ponaddwukrotnie dłuższe i trochę szersze od przedplecza. Mają mocno wypukłe międzyrzędy, każdy z pojedynczym szeregiem bardzo drobnych punktów. Punkty w rzędach są rzadkie, duże i głębokie, owalne w kształcie. Tylne skrzydła nie występują. Na episternitach zapiersia brak jest włosowatych łusek. Odnóża nie mają choćby szczątkowych zębów na udach. U samca przednie golenie są w widoku bocznym lekko zakrzywione. Na stopach występuje srebrzystobiałe owłosienie.
Genitalia samca cechują się edeagusem stopniowo i wyraźnie ku szczytowi zwężonym.
Ekologia i występowanie Owad głównie górski, sięgający do piętra subalpejskiego, do rzędnych 2000 m n.p.m. Zarówno larwy, jak i postacie dorosłe są monofagicznymi fitofagami żerującymi na fiołkach. Larwy odżywiają się dolną częścią łodygi. Osobniki dorosłe poza roślinami pokarmowymi spotyka się w ściółce, pod opadłym listowiem, wśród mchów oraz na krzewach.
Gatunek palearktyczny, europejski, znany z Francji, Belgii, Niemiec, Szwajcarii, Austrii, Włoch, Polski, Czech, Słowacji, Węgier, Ukrainy, Rumunii, Bułgarii, Słowenii i Chorwacji. W Polsce występuje w Karpatach i Sudetach.
Przypisy
Kategoria:Ryjkowcowate Kategoria:Chrząszcze Europy Kategoria:Gatunki i podgatunki zwierząt nazwane w 1834 roku