Hélène Perrin (ur. 13 czerwca 1972 w Paryżu) – francuska fizyczka eksperymentalna specjalizująca się w atomach ultrazimnych, gazach kwantowych, nadciekłości i kondensatach Bosego-Einsteina. Jest badaczką Centre national de la recherche scientifique (CNRS) w randze directrice de recherche w przy Université Sorbonne Paris Nord, gdzie kieruje grupą badającą kondensaty Bosego-Einsteina. Jest także koordynatorką DIM QuanTiP, programu wspierającego środowisko technologii kwantowych w regionie paryskim.
Życiorys naukowy Perrin studiowała w École polytechnique, a następnie odbyła studia magisterskie z fizyki kwantowej w École normale supérieure. W 1998 uzyskała doktorat Uniwersytetu Paryskiego VI na podstawie pracy poświęconej chłodzeniu atomów cezu w pułapce dipolowej, przygotowanej w Laboratoire Kastler Brossel pod kierunkiem . Po doktoracie odbyła staż podoktorski w CEA Saclay, a następnie w 1999 została zatrudniona w CNRS; od 2012 kieruje zespołem kondensatów Bosego-Einsteina, a od 2017 jest badaczką CNRS w randze directrice de recherche.
W wywiadzie dla Le Point wspominała, że roczny pobyt w CEA Saclay po doktoracie poświęciła badaniom nad ułamkowym kwantowym efektem Halla, a po przejściu do CNRS współtworzyła uruchomienie w LPL eksperymentów nad kondensatami Bosego-Einsteina w okresie, gdy tylko nieliczne laboratoria we Francji opanowały te techniki. W 2008 uzyskała habilitację na Université Paris 13. Profil opublikowany w cyklu Decode Quantum serwisu FrenchWeb przedstawiał ją również jako wicedyrektorkę Laboratoire de Physique des Lasers oraz osobę zaangażowaną w kształcenie na poziomie magisterskim i w międzynarodowych szkołach fizyki, m.in. w Les Houches.
Praca naukowa W pracy badawczej Perrin zajmuje się w szczególności gazami kwantowymi, nadciekłością i układami atomów ultrazimnych w geometriach o ograniczonej wymiarowości. W zewnętrznym profilu opublikowanym przez portal atom*innen wskazano, że jej grupa koncentruje się zwłaszcza na gazach ultrazimnych w układach jedno- i dwuwymiarowych oraz na dynamice nadciekłej takich układów. Perrin była pierwszą autorką przeglądowego artykułu o zastosowaniach laserów do atomów i cząsteczek ultrazimnych, obejmującego m.in. metrologię czasu i częstotliwości, interferometrię atomową, symulacje układów materii skondensowanej oraz badania układów silnie skorelowanych.
Wśród wcześniejszych prac z jej udziałem znajdowała się propozycja toroidalnej pułapki dla atomów ultrazimnych, opartej na połączeniu pułapki magnetycznej dla atomów rf-dressed i stojącej fali świetlnej; autorzy wskazywali przydatność takiej geometrii do badań nad nadciekłością i układami o obniżonej wymiarowości. Była także współautorką eksperymentalnej pracy z 2012 roku, w której opisano wytwarzanie kondensatu Bosego-Einsteina rubidu-87 w optycznie zaślepionej pułapce kwadrupolowej oraz przedstawiono teoretyczną i doświadczalną analizę potencjału pułapkującego w niskich temperaturach.
Perrin współtworzyła również pracę o indukcyjnie sprzężonych pułapkach pierścieniowych dla atomów ultrazimnych, proponowanych jako układy użyteczne m.in. dla interferometrii atomowej i badań nadciekłości. W 2018 była współautorką pracy proponującej metodę przygotowywania stanów o zadanej skwantowanej cyrkulacji w pierścieniowych kondensatach Bosego-Einsteina za pomocą imprintingu fazy. Omówienie w APS Physics opisało eksperyment Perrin i współpracowników, w którym uzyskano długo żyjący rotujący pierścień nadciekły w kondensacie Bosego-Einsteina jako etap prowadzący do wytworzenia tzw. giant vortex. W 2024 współautorska praca z udziałem Perrin dostarczyła eksperymentalnego opisu topnienia sieci wirów w szybko rotującym quasi-dwuwymiarowym gazie Bosego pod wpływem fluktuacji termicznych, co przedstawiono jako pierwszy taki wynik dla tego układu.
Publikacje i działalność środowiskowa Perrin jest współautorką przekrojowej książki Ultra-cold atoms, ions, molecules and quantum technologies (2022), poświęconej metodom chłodzenia i pułapkowania oraz zastosowaniom ultrazimnych atomów, jonów i cząsteczek w metrologii, symulacjach kwantowych i technologiach kwantowych. Według Agence universitaire de la Francophonie francuskojęzyczna wersja tej książki otrzymała wzmiankę specjalną jury 35. edycji Prix Roberval w kategorii Enseignement supérieur (szkolnictwo wyższe). Zewnętrzne omówienie programu SPIE Optics + Photonics Digital Forum z 2020 wymieniało Perrin wśród prelegentów plenarnych tego wydarzenia. W 2023 znalazła się wśród zaproszonych prelegentów II Polsko-Francuskiego Sympozjum „Postępy w fizyce ultrazimnej materii”, organizowanego przez Stację Naukową PAN w Paryżu, Centrum Fizyki Teoretycznej PAN, Instytut Fizyki PAN oraz Laboratoire Kastler Brossel. Strona zespołu badawczego i jej curriculum vitae wskazują także na działalność dydaktyczną, organizacyjną i publikacyjną związaną z fizyką atomów ultrazimnych i technologiami kwantowymi.
Przypisy
Kategoria:Francuscy fizycy XXI wieku Kategoria:Fizycy kwantowi Kategoria:Urodzeni w 1972 Kategoria:Ludzie urodzeni w Paryżu Kategoria:Absolwenci École polytechnique Kategoria:Absolwenci École normale supérieure w Paryżu