General Post Office (GPO, ) – zabytkowy gmach w Dublinie przy O’Connell Street. Od początku XIX wieku lat pełni funkcję głównego urzędu pocztowego An Post stolicy.

mały|Wnętrze budynku (2009)

Budynek jest jednym z najbardziej rozpoznawalnych symboli irlandzkiej państwowości i historii. Zapisał się w dziejach jako główna kwatera przywódców powstania wielkanocnego w 1916 roku.

Historia i architektura Gmach został zaprojektowany w stylu neoklasycystycznym przez architekta . Kamień węgielny pod budowę położył 12 sierpnia 1814 roku ówczesny lord namiestnik Irlandii, Charles Whitworth. Prace budowlane trwały trzy lata, a oficjalne otwarcie nastąpiło 6 stycznia 1818 roku. Koszt inwestycji wyniósł około 50 tys. funtów.

Podczas powstania wielkanocnego w 1916 roku budynek służył jako główna kwatera dowództwa powstańczego. Przy stopniach prowadzących do GPO Patrick Pearse odczytał , ogłaszając powstanie niepodległego państwa irlandzkiego. Budynek wybrano na główną kwaterę powstańców ze względu na jego strategiczne położenie w centrum Dublina oraz symboliczne znaczenie jako ważnego urzędu państwowego. Wewnątrz gmachu podczas walk przebywali m.in. James Connolly, Tom Clarke oraz Michael Collins. W wyniku ostrzału brytyjskiej artylerii i wywołanych nim pożarów budynek został niemal całkowicie zniszczony, a rebelianci musieli ostatecznie opuścić jego ruiny i wycofać się na . Po pożarze i ostrzale z budynku GPO pozostała jedynie zewnętrzna kamienna fasada oraz wypalona konstrukcja.

Po odzyskaniu przez Irlandię niepodległości podjęto decyzję o odbudowie gmachu. Prace zakończono w 1929 roku, a ponownego otwarcia dokonał William Thomas Cosgrave. Wnętrza zostały zmodernizowane, jednak zachowano oryginalny wygląd zewnętrzny. Budynek wykonano z granitu wydobywanego z kamieniołomów w górach Wicklow, natomiast portyk z kolumnami w porządku jońskim zbudowano z kamienia portlandzkiego. Fasada ma szerokość 67 metrów. Znajdują się na niej trzy rzeźby autorstwa , symbolizujące Hibernię (personifikację Irlandii) w centrum, Merkurego (posłańca bogów) po lewej stronie oraz Fidelity (Wierność) po prawej. Na kolumnach fasady widoczne są ślady po kulach z czasów walk w 1916 roku.

Przez ponad dwa stulecia GPO funkcjonowało jako główny urząd pocztowy i siedziba zarządu poczty irlandzkiej. W czerwcu 2023 roku administracja An Post przeniosła się do nowo wybudowanego biurowca , natomiast sam gmach GPO nadal pozostaje głównym, czynnym urzędem pocztowym stolicy.

Wewnątrz budynku mieści się interaktywne muzeum dokumentujące przebieg powstania wielkanocnego oraz historię gmachu.

W centralnym punkcie hali głównej znajduje się statua autorstwa przedstawiająca śmierć mitycznego bohatera Cúchulainna. Została ona ustawiona w 1935 roku dla upamiętnienia poległych powstańców.

Przypisy

Kategoria:Architektura w Dublinie Kategoria:Budynki pocztowe Kategoria:Obiekty budowlane w Irlandii Kategoria:System pocztowy w Irlandii