Wanda DaszkowskaW literaturze mylnie podawane jest nazwisko Daczkowska. pseud. „Wan” (ur. 26 sierpnia 1921 we Włocławku, zm. 1942 w Poznaniu) – polska działaczka konspiracji niepodległościowej podczas II wojny światowej, członkini Wysokiej Rady Kujawskiego Związku Polityczno-Literackiego „Zew” (KZPL)Słownik Biograficzny Konspiracji Pomorskiej 1939-1945. Część 5 (Fundacja Generał Elżbiety Zawackiej, Toruń, 2001; ISBN: 83-88693-20-4) s. 39.

Życiorys Pochodziła z Włocławka, gdzie po ukończeniu szkoły powszechnej, pracowała w bibliotece miejskiej jako goniec, a następnie była ekspedientką w sklepie kolonialnym. Należała również do harcerstwa (ZHP) oraz Akcji Katolickiej. Była bliską przyjaciółką Janiny Lech.

W trakcie okupacji niemieckiej w czasie II wojny światowej, pozostawała na utrzymaniu rodziców. Była członkiem Szarych Szeregów w ramach I Drużyny Konspiracyjnej Harcerek z Harcerskiego Pogotowia Wojennego im. Romualda Traugutta. Prawdopodobnie należała również do Bojowej Organizacji Ludowej (BOL) lub współpracowała z nią.

Należała do założycieli Kujawskiego Związku Polityczno-Literackiego „Zew” (KZPL). 24 marca 1940 został przyjęty statut organizacji, który zaprzysięgli współzałożyciele KZPL; Eugeniusz Karol Kłosowski, Janina Lech oraz Wanda Daszkowska. Należała do Wysokiej Rady KZPL i razem z Józefem Bieńkowskim kierowała działem technicznym organizacji. W ramach KZPL, prowadziła również archiwum organizacji, zawierające między innymi spisy członków, rotę przysięgi oraz listy wpłat na wydawnictwa, a także kierowała jedną z pięciu grup działania. Brała również udział w redagowaniu gazety konspiracyjnej pod nazwą „Ogniwo”. Do KZPL wprowadziła swojego brata Zygmunta.

Według historyka Tadeusza Jaszowskiego w sierpniu 1940 po rozłamie w KZPL, przeszła wraz z Janiną Lech do Kujawskiego Stowarzyszenia Społeczno-Literackiego. Historyk Bogdan Ziółkowski wskazuje natomiast, iż Wanda Daszkowska poparła grupę rozłamową, ale pozostała w strukturach KZLP, a jej rola konspiracyjna uległa zmniejszeniu.

Gdy zaczęły się aresztowania wśród działaczy KZPL, znalazła się w gronie zatrzymanych przez gestapo. Została aresztowana 3 lutego 1941 (tego samego dnia, gestapo zatrzymało Danutę Turczynowicz i Leona Spornego). Jej aresztowanie, poprzedziło zatrzymanie między innymi Eugeniusza Karola Kłosowskiego, Janiny Lech i Henryki Wojdyłło.

W ręce gestapo, dostało się również, tworzone przez Daszkowską, archiwum KZPL.

Więziona na Błoniach w Inowrocławiu (Więzienie Policji Bezpieczeństwa i Obóz Pracy Wychowawczej). Następnie została przewieziona do więzienia sądowego w Zwickau w Saksonii. Prokuratura przy Wyższym Sądzie Krajowym (Kraju Warty) w Poznaniu, zaliczyła ją do grupy A, obejmującej siedmiu głównych oskarżonych – przywódców organizacji (W. Dszkowska, E. K. Kłosowski, W. Magielski, S. Mazurek, J. Lech, B. Lech i H. Wojdyłło).

Wyrok śmierci na Wandzie Daszkowskiej został wykonany przez zgilotynowanie w 1942 w Poznaniu.

Upamiętnienie

Wanda Daszkowska wymieniona została na tablicy przy Pomniku Szarych Szeregów z Włocławka, który znajduje się przy kościele pw. Wszystkich Świętych we WłocławkuWymieniona na tablicy, błędnie jako Wanda Daczkowska..

Jej biogram ukazał się między innymi w Słowniku Biograficznym Konspiracji Pomorskiej 1939-1945. Część 5. Biogram opracował Tadeusz JaszowskiBiogram, błędnie jako Wanda Daczkowska..

Uwagi

Przypisy

Bibliografia

Kategoria:Członkowie Akcji Katolickiej (II Rzeczpospolita) Kategoria:Członkowie Kujawskiego Związku Polityczno-Literackiego Kategoria:Członkowie Szarych Szeregów Kategoria:Ludzie związani z Włocławkiem Kategoria:Polacy i obywatele polscy straceni przez Niemcy nazistowskie 1939–1945 Kategoria:Urodzeni w 1921 Kategoria:Zmarli w 1942