Eva Hauserová (ur. 25 listopada 1954 w Pradze, zm. 22 grudnia 2023) – czeska pisarka, tłumaczka, redaktorka, publicystka, scenarzystka, blogerka oraz działaczka feministyczna. Znana przede wszystkim z twórczości oscylującej między literaturą science fiction a publicystyką genderową, a także za zaangażowanie w ruch ekologiczny i permakulturowy.
Życiorys Wykształcenie i początek kariery Ukończyła biologię na Wydziale Nauk Przyrodniczych Uniwersytetu Karola w Pradze, ze specjalizacją w zakresie mikrobiologii i genetyki. Przez krótki czas pracowała w Ústav molekulární genetiky Czechosłowackiej Akademii Nauk, zajmując się inżynierią genetyczną, jednak zrezygnowała z tej pracy, uznając, że będzie to korzystniejsze zarówno dla nauki, jak i dla niej samej.
W latach 1982–1989 była zatrudniona w bibliotece medycznej. W kolejnych latach podjęła pracę jako redaktorka: w latach 1989–1990 w czasopiśmie „ABC”, a następnie (1990–1992) w „Ikarie”, gdzie odpowiedzialna była za dział czeskiej i słowackiej literatury science fiction, recenzje oraz artykuły o fandomie. W latach 1992–1994 pracowała jako redaktorka w wydawnictwie Harlequin. Od 1994 zajęła się tłumaczeniami na wolnym etacie, co stało się jej głównym źródłem utrzymania.
Kariera literacka W połowie lat 80. dołączyła do czeskiego fandomu science fiction i rozpoczęła pisanie opowiadań, które ukazywały się w fanzinach klubowych oraz zajmowały czołowe miejsca w różnych konkursach literackich. Znaczący przełom przyniosło opowiadanie Spěte sladce, děti, które w 1987 zajęło drugie miejsce w konkursie o Nagrodę Karla Čapka. Rok później wygrała ten konkurs opowiadaniem U nás v Agónii, opublikowanym później w antologii Skandál v Divadle snů (1988) pod tytułem Zítřek v Agónii. Utwór ten był wizją życia mieszkańców osiedla w niedalekiej przyszłości, inspirowaną własnymi doświadczeniami autorki z kilkuletniego mieszkania na osiedlu Jižní Město w Pradze.
W 1988 napisała opowiadanie Hostina mutagenů, które ukazało się w antologii Lovci černých mloků (1988). Osiem opowiadań zebrano później w zbiorze Hostina mutagenů (1992). Większość jej prozy to obrazy przyszłości, pokazujące, jak mogłaby wyglądać, gdyby kontynuowane były pewne trendy we współczesnym społeczeństwie, dotyczące środowiska i relacji międzyludzkich. Za opowiadanie Siamský bratr, opublikowane w czasopiśmie „Věda a život” (1988, nr 7), wygrała roczny konkurs na najlepsze opowiadanie science fiction. Inne jej opowiadania to m.in. Ekoteroristi („VTM”, 1988), Baktocid („VTM”, 1988), Setkání s partou výtržníků („Kmen”, 1988) oraz Tempofon („ABC”, 1988).
Pod kolektywnym pseudonimem Richard D. Evans napisała w 1990 we współpracy z Vladem Ríšą powieść fantasy Gooka a Dračí lidé (1991), od której finalnej wersji później się dystansowała. Natomiast w 1992 została wydana jej powieść Cvokyně (1992), która łączyła elementy science fiction, feminizmu i autobiografii, której bohaterka, naukowiec Nora, cofa się w czasie, by przeżyć swoje życie na nowo.
Była znaczącą postacią czeskiego ruchu feministycznego. W 1995 wydała książkę Na koštěti se dá i létat, a w 1998 Jsi přece ženská… malý, lehce feministický rádce. W 1999, pod pseudonimem Johana Suková, opublikowała Příručku militantního feminismu.
Od początku lat 90. prawie porzuciła pisanie beletystyki, skupiając się na działalności publicystycznej, feministycznej i ekologicznej. Jest autorką scenariuszy telewizyjnych o tematyce feministycznej i ekologicznej, takich jak Ženský hlas, Nedej se, ABCDEkologie, Zpátky pod došky czy Vybydlená planeta.
Była członkinią czeskiego PEN Klubu. Uczestniczyła także w Parcons, czyli spotkaniach czechosłowackich fanów science fiction, fantasy i horroru. Ściśle współpracowała również z organizacją Československý fandom.
Działalność ekologiczna Od 2009, po ukończeniu Pełnego Kursu Projektowania Permakulturowego (PDC) w Czechach (2009) i Niemczech (2012), poświęciła się permakulturze – zrównoważonemu projektowaniu osiedli ludzkich, krajobrazów, ogrodów i społeczności. Od 2010 była redaktorką kwartalnika permakulturowego „Klíčová dírka”. W latach 2012–2015 pełniła funkcję przewodniczącej czeskiego stowarzyszenia permakultury Permakultura (CS). Od 2013 koordynowała czeską sieć demonstracyjnych miejsc permakulturowych. Okazjonalnie prowadziła kursy permakultury oraz warsztaty ogrodnictwa ekologicznego, skupiając się na projektowaniu naturalnych ogrodów. Była redaktorką Encyklopedii soběstačnosti 1–3 (2018-2022) dla wydawnictwa Triton.
Była również współzałożycielką organizacji non-profit Společnost pro trvale udržitelný život (STUŽ), której celem jest promocja zrównoważonego rozwoju.
Życie prywatne Amatorsko zajmowała się również rysowaniem, malarstwem akwarelowym i olejnym.
Przypisy
Linki zewnętrzne Oficjalna strona autorki Eva Hauserová na portalu Goodreads
Kategoria:Czescy autorzy fantastyki naukowej Kategoria:Czescy tłumacze Kategoria:Czescy publicyści Kategoria:Czescy blogerzy Kategoria:Czescy scenarzyści XXI wieku Kategoria:Absolwenci Uniwersytetu Karola Kategoria:Czescy prozaicy XX wieku Kategoria:Czescy prozaicy XXI wieku Kategoria:Czeskie feministki i feminiści Kategoria:Czescy redaktorzy Kategoria:Działacze ekologiczni Kategoria:Członkowie PEN Clubu Kategoria:Tłumacze z języka angielskiego Kategoria:Postacie fandomu Kategoria:Pisarze związani z Pragą Kategoria:Ludzie urodzeni w Pradze Kategoria:Urodzeni w 1954 Kategoria:Zmarli w 2023