Ryszard Romuald Szewczyk (ur. 3 maja 1948 w Ziębicach, zm. 20 lipca 1998 w Tadżykistanie) – polski wojskowy, podpułkownik Wojska Polskiego, zamordowany w czasie misji Obserwatorów ONZ UNMOT w Tadżykistanie, pośmiertnie awansowany na stopień pułkownika.

Życiorys Ryszard Szewczyk urodził się 3 maja 1948 r. w Ziębicach k. Ząbkowic Śląskich.

Przebieg służby wojskowej W 1972 rozpoczął studia w Wyższej Szkole Oficerskiej Wojsk Obrony Przeciwlotniczej w Koszalinie, którą ukończył w 1976 i był promowany na podporucznika. W tym samym roku otrzymał przydział służbowy do WSOWOP na stanowisko instruktora cyklu rakietowego. W latach 1977–1994 pełnił służbę w WSOWOP na stanowiskach: wykładowcy Katedry Rakiet (1981), st. oficera Wydziału Planowania (1985), starszego asystenta (1987) i starszego wykładowcy zespołu pracowników naukowo-dydaktycznych (1990). W 1995 został skierowany do b. Jugosławii, gdzie pełnił służbę w ramach misji UNPROFOR. Następnie w 1996 pełnił służbę w ramach misji MONUA w Angoli, a od 30 listopada 1997 ppłk Ryszard Szewczyk pełnił służbę jako obserwator w ramach misji Obserwatorów ONZ UNMOT w Tadżykistanie, gdzie szefem Obserwatorów Wojskowych w Misji UNMOT był gen. bryg. Bolesław Izydorczyk. mały|Ppłk Ryszard Szewczyk jako obserwator misji pokojowej ONZ został zamordowany wraz z innymi obserwatorami w ramach misji UNMOT 20 lipca 1998 w Tadżykistanie

Zabójstwo pułkownika i obserwatorów misji pokojowej ONZ 20 lipca 1998 obserwatorzy misji pokojowej ONZ, w tym ppłk Ryszard Szewczyk, który był kierowcą dżipa, przeprowadzali rutynowy patrol w górzystej części monitorowanego przez ONZ regionu między miejscowościami Tawildara i Labidżar w Tadżykistanie. Nadzorowali w tadżyckim Pamirze porozumienie bojowników opozycji z siłami rządowymi. Obserwatorzy nie byli uzbrojeni. Przejechali wszystkie punkty kontrolowane przez opozycję, minęli także bez przeszkód miejscowość będącą pod kontrolą wojsk rządowych. Wracając wpadli w zasadzkę 170 km na wschód od Duszanbe. Około 5 km od punktu kontrolnego sił opozycji tadżyckiej samochód misji został ostrzelany. Napastnicy zatrzymali samochód i wyprowadzili z niego obserwatorów misji pokojowej, a następnie ich zastrzelili. Ich ciała zepchnięto na dno znajdującej się w pobliżu przepaści, 150 metrów poniżej poziomu drogi, a samochód porzucono. Obok Polaka ppłk. Ryszarda Szewczyka zamordowani zostali: obserwator wojskowy misji Urugwajczyk major Adolfo Siarpegu, konsultant polityczny Japończyk Akino Otaka i tadżycki tłumacz Dżurdżhon Machramow. Ryszard Szewczyk, jak wykazało śledztwo został trafiony kulą, gdy jeszcze prowadził samochód. Wskazywały na to ślady krwi, które znaleziono wewnątrz pojazduGłos Pomorza Nr 178 z dnia 1-2 sierpnia 1998 s. 3.

Śledztwo i okoliczności zabójstwa W lipcu 1998 w Duszanbe rozpoczęła prace wspólna komisja śledcza, która rozpoczęła badać okoliczności zabójstwa czterech pracowników misji pokojowej ONZ, w tym Polaka ppłk. Ryszarda Szewczyka. Komisja składała się z przedstawicieli rządu i opozycji, w tym z przedstawicieli ministerstwa bezpieczeństwa Tadżykistanu, MSW, prokuratury wojskowej, prokuratury generalnej, rządu oraz zjednoczonej tadżyckiej opozycji. Wicepremier Tadżykistanu Akbar Turadżonzoda oraz pierwszy zastępca przywódcy zjednoczonej tadżyckiej opozycji powiedział: opozycja jest oburzona barbarzyńskim aktem terrorystycznym zorganizowanym przez te siły, które uważają obserwatorów misji pokojowych ONZ za szpiegów i chcą za wszelką cenę wyrzucić ich z Tadżykistanu. Szef misji pokojowej ONZ w Tadżykistanie Słowak Ján Kubiš po spotkaniu z prezydentem Tadżykistanu Emomalim Rachmonowem wskazał: zamach ten, który jest tragiczną historią nie mającą precedensu w annałach ONZ, będzie miał wpływ na reputację republiki w oczach społeczności światowej. Prezydent Emomali Rachmonow zobowiązał się do pełnego wyjaśnienia okoliczności zabójstwa, a zamach na obserwatorów ONZ nazwał aktem terrorystycznym, po czym zwolnił dwóch pierwszych zastępców ministra obrony z dotychczas zajmowanych stanowisk. Akt terroryzmu został potępiony przez sekretarza generalnego ONZ Kofi Annana. Wszyscy pracownicy ONZ zostali odwołani do stolicy kraju Duszanbe. Rzecznik prasowy polskiego MSZ Paweł Dobrowolski relacjonował: obserwatorzy wpadli w zastawioną na nich zasadzkę. Nie należy zapominać, że w Tadżykistanie ciągle toczą się walki pomiędzy rozmaitymi ugrupowaniami i któreś z nich mogło przyczynić się do spowodowania zamachu.

Pochówek, upamiętnienie 27 lipca 1998 na koszalińskim cmentarzu odbyła się ceremonia pogrzebowa śp. płk. Ryszarda Szewczyka. W uroczystości uczestniczyli: rodzina, znajomi, mieszkańcy Koszalina, minister obrony narodowej Janusz Onyszkiewicz, podsekretarz stanu w kancelarii prezydenta Marek Dukaczewski, 11 generałów, w tym gen. bryg. Bolesław Izydorczyk, były szef misji obserwacyjnej ONZ w Tadżykistanie, żołnierze Centrum Szkolenia Obrony Przeciwlotniczej z komendantem płk. Zdzisławem Patołą. Kondukt opuścił cmentarną kaplicę w asyście kompanii honorowej wystawionej z CSOP. Trumnę z ciałem płk. Szewczyka przewieziono na miejsce wiecznego spoczynku, gdzie pobłogosławił ją ordynariusz połowy Wojska Polskiego gen. dyw. Sławoj Leszek Głódź. Śp. ppłk Ryszard Szewczyk pośmiertnie został awansowany do stopnia pułkownika i odznaczony Krzyżem Kawalerskim OOPGłos Słupski Nr 174 z dnia 28 lipca 1998 s. 3.

W 2008 został odznaczony przez rząd Tadżykistanu orderem Spitamen I klasy. 22 grudnia 2021 w ramach obchodów „Dnia Pamięci Osób Poległych i Zmarłych w Misjach i Operacjach Poza Granicami Państwa” władze miasta Koszalin, przedstawiciele organizacji kombatanckich i żołnierze Garnizonu Koszalin upamiętnili na Cmentarzu Komunalnym w Koszalinie płk. Ryszarda Szewczyka, który zginął tragicznie, w wyniku zamachu, podczas wykonywania obowiązków służbowych podczas misji UNMOT 20 lipca 1998.

19 grudnia 2025 na Cmentarzu Komunalnym w Koszalinie zorganizowano uroczystość w ramach „Dnia Pamięci Poległych i Zmarłych w Misjach i Operacjach Wojskowych poza Granicami Państwa” żołnierze Garnizonu Koszalin, weterani oddali hołd płk. Ryszardowi Szewczykowi. Wiceprezes Zarządu Głównego Stowarzyszenia Kombatantów Misji Pokojowych ONZ ppłk. w st. spocz. Jerzy Kurowski podczas tej uroczystości m.in. powiedział: Pułkownik Ryszard Szewczyk całe życie był związany z garnizonem koszalińskim. Był na wielu misjach. W Tadżykistanie był obserwatorem Organizacji Narodów Zjednoczonych. Został tam w 1998 roku zamordowany w bestialski sposób przez separatystów czeczeńskich.

Awanse podporucznik – 1976 (...) pułkownik – 1998 (pośmiertnie)

Ordery, odznaczenia i wyróżnienia Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski – 1998 (pośmiertnie) Złoty Krzyż Zasługi – 1993 order Spitamen I klasy – 2008 (pośmiertnie) i inne

Przypisy

Linki zewnętrzne płk Ryszard Szewczyk (1998) płk Ryszard Szewczyk (1998/2025)

Kategoria:Urodzeni w 1948 Kategoria:Ludzie urodzeni w Ziębicach Kategoria:Absolwenci Wyższej Szkoły Oficerskiej Wojsk Obrony Przeciwlotniczej Kategoria:Oficerowie Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej Kategoria:Pułkownicy Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej Kategoria:Żołnierze Sił Zbrojnych RP polegli w misjach zagranicznych Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski (III Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Złotym Krzyżem Zasługi (III Rzeczpospolita) Kategoria:Ofiary terroryzmu Kategoria:Ofiary zabójstw w Tadżykistanie Kategoria:Ludzie związani z Koszalinem Kategoria:Zmarli w 1998 Kategoria:Pochowani na Cmentarzu Komunalnym w Koszalinie