Andrzej Gajewski (ur. 11 sierpnia 1955 w Łodzi) – polski reżyser filmów dokumentalnych, scenarzysta i nauczyciel akademicki.
Życiorys Pochodzi z rodziny robotniczej. Wychował się na łódzkich Bałutach, w rejonie kina „Świt”. Jest absolwentem (rocznik 1973) Zasadniczej Szkoły Samochodowej im. gen. Władimira Kołpakcziego. Maturę (rocznik 1976) zdawał w Technikum Samochodowym przy ul. Prożka (obecnie ul. Kilara) w Łodzi, gdzie „uczył się” Leszek Górecki – bohater telewizyjnego serialu Daleko od szosy.
W roku 1976, ze względu na otrzymany bilet do wojska, rozpoczął studia na kierunku organizacja i zarządzanie na Uniwersytecie Łódzkim. Po trzecim roku równolegle studiował filozofię. Po ukończeniu obydwu kierunków – reżim poboru nadal go obowiązywał – został studentem Wyższego Studium Scenariuszowego przy Zespołach Filmowych i PWSFTViT. W roku 1985 za dyplomowy scenariusz Ponadpodstawowa otrzymał nagrodę na festiwalu „Młodzi i Film” w Koszaliniehttps://www.mlodziifilm.pl/archiwum,320,203,1,14-KOSZALINSKI-FESTIWAL-DEBIUTOW-FIMOWYCH.html. W latach 1985-1989 – już bez groźby wcielenia do wojska – studiował reżyserię filmową w PWSFTViT w Łodzi. Trzecioroczną etiudę KWK – Wujek (1988) poświęcił pamięci górników zabitych podczas pacyfikacji strajku w grudniu 1981 roku. W dniu wyjazdu na zdjęcia „zachorował” kierownik produkcji, więc za zgodą rektora Henryka Kluby sam pokierował produkcją, co w historii łódzkiej szkoły filmowej stanowiło ewenement. Paweł Edelman za zdjęcia do tego filmu otrzymał nagrodę im. Andrzeja Munka przyznawaną przez PWSFTViThttps://filmpolski.pl/fp/index.php?film=322884.
W roku 1991 zadebiutował filmem dokumentalnym Byłem w Sonderkommandohttps://filmpolski.pl/fp/index.php?film=42904, zrealizowanym własnym sumptem, wyemitowanym przez TVP i Polsat. Jego bohater, polski Żyd, Henryk Mandelbaum pracował w Sonderkommando przy komorach gazowych w Auschwitz-Birkenau. Kopia filmu znajduje się w Instytucie Pamięci Męczenników i Bohaterów Holokaustu (Yad Vashem) w Jerozolimie https://collections.yadvashem.org/en/movies/8152.
W roku 1997 wygrywa ogólnopolski konkurs na scenariusz filmu dokumentalnego ogłoszony przez Redakcję Filmu Dokumentalnego TVP S.A. z okazji 1000-lecia męczeńskiej śmierci Św. Wojciecha. Nagrodą jest realizacja filmu Śladami Św. Wojciecha, którego kopię prezes TVP S.A. Ryszard Miazek wręcza papieżowi Janowi Pawłowi II.
W roku 2021 obronił pracę doktorską Rola scenariusza w filmie dokumentalnym na Wydziale Reżyserii PWSFTViT w Łodzihttps://bip.filmschool.lodz.pl/userfiles2/Praca%20doktorska%20Rola%20scenariusza%20w%20filmie%20dokumentalnym-1(1).pdf.
Prowadził zajęcia na filmoznawstwie UŁ oraz na reżyserii PWSFTViT.
Od roku 1991 członek Stowarzyszenia Filmowców Polskich (legitymacja nr 1985).
Ekspert Polskiego Instytutu Sztuki Filmowej.
Filmografia
Wybrane filmy dokumentalne
1991 – Byłem w Sonderkommando (52') prod. własna, emisja TVP S.A. i Polsat 1994 – Oddział O (26') prod. Studio Filmowe AGAT-FILM dla TVP S.A. 1996 – Naśladowanie Chrystusa (26') prod. Studio Filmowe AGAT-FILM dla TVP S.A. 1997 – Śladami Św. Wojciecha (52') prod. TVP S.A. 2003 – Chcemy być piękni (26') prod. TVP S.A. 2011 – To nie jest kraj dla młodych ludzi (60') prod. Fundacja Republikańska 2013 – Zagłada ziemiaństwa polskiego (52') prod. Krzysztof hr. de Breza 2015 – Biała gorączka (52') prod. Studio Filmowe Everest dla TVP S.A. 2016 – Potęga nauki – Szkoła Lwowsko-Warszawska (71') prod. Film Open Group dla TVP S.A. 2020 – Orlęta Lwowskie (52’) prod. Film Open Group dla TVP S.A. 2021 – Rodzina (60’) prod. Studio Filmowe SILVERIUS 2021 – Pułkownik Ignacy Matuszewski 1891-1946 (52') prod. Film Open Group dla TVP S.A. 2022 – Trener (dwie wersje: 75’ i 52') prod. Film Open Group dla TVP S.A. 2022 – Portrety przeszłości (58') prod. Media Kontakt Sp. z z.o. dla TVP S.A. 2023 – Mjr Stanisław Ostwind-Zuzga1899-1945 (58') prod. Studio Filmowe SILVERIUS
Seriale i cykle dokumentalne
1993 – dyptyk dokumentalny: Stalowe gardła i Pokażcie moją śmierć prod. MAZUR-FILM. Film zrealizowany na zlecenie TVP S.A., która potrzebowała program na Dzień bez papierosa. Pacjenci szpitala leżący na oddziale onkologicznym tłoczą się w toalecie, wciągając dym z papierosa przez stalowe rurki, które po resekcji raka zainstalowano im w gardłach. Bohater obu części dyptyku, Andrzej Marciniak, umiera wskutek przerzutów. 1993-1999 – kolejne edycje serialu dokumentalnego Magazyn Policyjny GLINY (realizacja większości z 80 odcinków) prod. APPLE FILM PRODUCTION. Pierwsza w Polsce rejestracja „na żywo” dotycząca pracy policji zrealizowana dla TVP S.A.https://www.youtube.com/watch?v=5S2BHLMbKfQ 1995 i 2000 – dwie edycje serialu dokumentalnego FIRMA. Bohaterami byli młodzi ludzie zakładający własne firmy w latach 90. W pierwszej edycji powstało 10 odcinków. Druga edycja zrealizowana po 5 latach liczyła już tylko 5 odcinków i pokazała jedynie te firmy, które przetrwały. Prod. Studio Filmowe AGAT-FILM dla TVP S.A. 1997 – cykl dokumentalny MISTRZOWIE I UCZNIOWIE (odcinki: Prof. Stanisław Firlej, Prof. Maria Respondek-Liberska, Adam Paweł Piotr, Jacek Wierzbicki, Jarosław Majewski, Prof. Bożydar Latkowski) prod. AGAT-FILM dla TVP S.A. Bohaterowie tej serii odnieśli duże sukcesy zawodowe w swoich dziedzinach i przekazywali wiedzę uczniom. 1997 – cykl dokumentalny ZŁOTY PORTFEL (10 odcinków) producentem była firma Business Press, zarządzana przez Grzegorza Linderberga, dla TVN. Każdy odcinek serialu miał wątki tematyczne dotyczące spektakularnych ówcześnie problemów funkcjonowania polskiego biznesu z krwistymi bohaterami dokumentalnymi w pierwszym planie. 2000 – cykl dokumentalny SPOTKANIA Z SYBERIĄ (Wierszyna polska wieś na Syberii, Jestem Sybirakiem, Katolicy z Irkucka, Bajkał) prod. TVP S.A. Cykl dokumentował obecność Polaków na dalekiej Syberii, nie tylko zesłańców i skazańców, ale również emigrantów, którzy przybyli w okolice Irkucka na zaproszenie cara Mikołaja II z przeludnionego Śląska. 2000-2010 reklamy społeczne i filmy promocyjne dla Łódzkiego Hospicjum dla Dziecihttps://lupkowa.org/, którego Andrzej Gajewski był członkiem-założycielem, Warszawskiego Hospicjum dla Dziecihttps://www.hospicjum.waw.pl/ oraz Fundacji „Gajusz”https://gajusz.org.pl/ również otaczającej opieką dzieci terminalnie i nieuleczalnie chore. 2007-2010 – serial dokumentalny ERRATA DO BIOGRAFII (reżyseria i scenariusze 16 z 49 odcinków) prod. FILM OPEN GROUP dla TVP S.A. Bohaterowie serialu bywali prześladowani jak np. Jerzy Krzysztoń, Melchior Wańkowicz, czy Ireneusz Iredyński, ale zdarzali się też wśród pisarzy z czasów PRL-u sprzedawczyki i donosiciele i o nich głównie opowiadał serial. 2017-2018 – dyptyk dokumentalny: Lwów pod okupacją 1939-1941 i Lwów pod okupacją 1941-1944 prod. FILM OPEN GROUP dla TVP S.A. Dzieje Lwowiaków w mieście, które za swoją dzielność otrzymało Krzyż Virtuti Militari, pod okupacją radziecką i niemiecką przedstawili naoczni świadkowie oraz polscy i ukraińscy historycyhttps://mapa.targeo.pl/agat-film-ul-henryka-rodakowskiego-16-93-277-lodz~12446569/video-filmowanie/adres.
Nagrody i wyróżnienia
1987 – nagroda za scenariusz Ponadpodstawowa na Festiwalu w Koszalinie „Młodzi i Film”https://www.mlodziifilm.pl/archiwum,320,203,1,14-KOSZALINSKI-FESTIWAL-DEBIUTOW-FIMOWYCH.html 1988 – nagroda dla filmu KWK – Wujek w Konkursie Filmowym im. Andrzeja Munkahttps://www.konkursmunka.pl/historia-konkursu-im-andrzeja-munka/ 1993 – nagroda dla filmu Stalowe gardła na VI Festiwalu Mediów "Człowiek w zagrożeniu"https://filmpolski.pl/fp/index.php?film=4218716 2015 – nagroda na Festiwalu Filmowym w Kielcach dla filmu Biała gorączkahttps://festiwalnurt.kck.com.pl/nagrody-festiwalu-form-dokumentalnych-nurt-2015 2018 – wyróżnienie za scenariusz sztuki teatralnej Uchodźcy w Konkursie Otwartym na Utwór Dramatyczny TEATROTEKA (ZAIKS i WFDiF)https://zaiks.org.pl/artykuly/2021/luty/konkurs-na-utwor-dla-teatroteki 2022 – Grand Prix na Festiwalu Filmów Polonijnych „Losy Polaków” dla dwóch filmów Potęga nauki – Szkoła Lwowsko-Warszawska oraz Portrety przeszłościhttps://ipn.gov.pl/pl/aktualnosci/173257,Programy-multimedialne-IPN-nagrodzone-na-XVII-Festiwalu-Polonijnym-Losy-Polakow-.html
Przypisy
Linki zewnętrzne
Andrzej Gajewski w bazie filmpolski.pl Andrzej Gajewski w bazie filmweb.pl
Kategoria:Polscy reżyserzy filmów dokumentalnych Kategoria:Ludzie urodzeni w Łodzi Kategoria:Urodzeni w 1955