Parowóz „Ryś” – wąskotorowy parowóz typu T49 „Ryś”, wyprodukowany w 1946 roku przez Pierwszą Fabrykę Lokomotyw w Polsce Fablok. Od 2004 roku stanowi pomnik techniki eksponowany przy Placu Tysiąclecia w Chrzanowie, przed budynkiem Miejskiego Centrum Kultury i Sztuki. Jest jednym z symboli przemysłowego dziedzictwa miasta oraz pamiątką po działalności Fabloku.
Historia Parowozy „Ryś” były produkowane przez Fablok w latach 1946–1950. Powstały jako powojenna kontynuacja niemieckiej konstrukcji lokomotyw wąskotorowych „Riesa”. Wyprodukowano około 160 egzemplarzy. Wykorzystane zostały przez koleje przemysłowe i leśne, część wyeksportowano. Korzystano z nich, między innymi, podczas odgruzowywania Warszawy, Wrocławia, Gdańska oraz Grudziądza po II wojnie światowej.
Parowóz eksponowany przy Placu Tysiąclecia w Chrzanowie został wyprodukowany przez Fablok w 1946 roku jako lokomotywa o rozstawie toru 750 mm i oznaczono go numerem fabrycznym 1713. Początkowo pracował w cukrowni Mątwy, a następnie w cukrowni Kruszwica. Po wycofaniu z eksploatacji w latach 90. został ustawiony jako pomnik przy dworcu kolejowym w Koninie. W czerwcu 2004 roku parowóz został ustawiony przy ul. Broniewskiego w Chrzanowie z okazji 85-lecia Fabloku. Ekspozycja miała upamiętniać historię przedsiębiorstwa oraz jego związki z miastem.
Renowacja mały|Parowóz „Ryś" przed renowacją Po kilkunastu latach ekspozycji stan parowozu uległ pogorszeniu i na początku 2018 roku podjęto decyzję o jego wyremontowaniu. W listopadzie 2018 roku lokomotywa została przewieziona do Muzeum Kolejnictwa na Śląsku w Jaworzynie Śląskiej, gdzie przeprowadzono prace konserwatorskie: usunięto korozję, oczyszczono powierzchnie, odtworzono oznaczenia oraz zabezpieczono antykorozyjnie. Renowację przeprowadzono we współpracy ze Stacją Muzeum w Warszawie, będącym właścicielem eksponatu. 29 marca 2019 roku, w którym obchodzono 100-lecie powstania firmy Fablok, parowóz powrócił do Chrzanowa.
Przypisy
Kategoria:Chrzanów Chrzanów Kategoria:Lokomotywy parowe-pomniki