Panacela – rodzaj motyli z rodziny Eupterotidae, jedyny z monotypowej podrodziny Panacelinae. Obejmuje trzy opisane gatunki. Zamieszkują wschodnią część Australii.
Morfologia Owad dorosły thumb|left|Imago gatunku typowego w pozycji spoczynkowej Motyle o rozpiętości skrzydeł od 26 do 44 mm. Ciało mają obficie owłosione. Barwa ciała i tła obu par skrzydeł jest rudoszara lub szarobrązowa.
Głowa ma małe, nagie oczy złożone, częściowo skryte wśród owłosienia. Głaszczki wargowe są zdrobniałe i ukryte wśród owłosienia lub całkiem zanikłe.
Skrzydła przednie mają zarys trójkątny, tylne zaś zaokrąglone krawędzie zewnętrzne. Użyłkowanie obu par odznacza się umieszczeniem na wspólnym trzonku pierwszej gałęzi żyłki medialnej i sektora radialnego, jak również umieszczeniem na wspólnym trzonku trzeciej gałęzi żyłki medialnej i pierwszej gałęzi żyłki kubitalnej przedniej. W skrzydle przednim wspólny trzonek pierwszej i drugiej gałęzi sektora radialnego jest falisty, za punktem początkowym wolnej sekcji trzeciej gałęzi sektora radialnego wyraźnie wygięty ku żyłce radialnej. Tylne skrzydło ma w obrębie komórki dyskalnej żyłkę poprzeczną łączącą żyłki medialną pierwszą i drugą dłuższą od żyłki poprzecznej łączącej żyłki medialne drugą i trzecią. Odnóża pary środkowej i tylnej mają po dwie ostrogi na goleniach, przedniej nie mają tychże ostróg. Ostrogi środkowych goleni są wyprostowane.
Genitalia samca mają unkus o pojedynczym wierzchołku, co jest cechą unikalną na tle rodziny. Błony po bokach unkusa są zesklerotyzowane. Juksta jest niewygraniczona szwem. Walwa podzielona jest na kolcowatą kostę i łyżeczkowaty sakulus. Sakus jest niezmodyfikowany, walcowaty.
Larwa Ciało gąsienicy cechuje się wyraźnie widocznymi scoli grzbietowymi pierwszej i drugiej pary na wszystkich segmentach. Przednie odnóża nie są zrośnięte biodrami. Posuwki mają pionowy skleryt ze szczecinkami podzielony pasmem błoniastego oskórka.
Ekologia i występowanie Gąsienice przechodzą rozwój na drzewach liściastych. Do ich roślin pokarmowych należą przedstawiciele m.in. rodzajów eukaliptus, Lophostemon, Angophora i Syncarpia. Żerują gromadnie w workowatych oprzędach rozpiętych na gałęziach. Bronią się za pomocą włosków parzących.
Przedstawiciele rodzaju zamieszkują wschodnią część Australii, a ze stanu Queensland znane są wszystkie jego gatunki.
Taksonomia Rodzaj ten wprowadzony został w 1865 roku przez Francisa Walkera. Autor umieścił w nim pojedynczy, opisany w tej samej publikacji gatunek Panacela rufescens, który później zsynonimizowano z Bombyx lewinae, tworząc obecną kombinację. W 1922 roku Alfred Jefferis Turner opisał kolejny gatunek z rodzaju, jak również wprowadził monotypowy rodzaj Mallodeta, który potem zsynonimizowano z Panacela. W 1929 roku Embrik Strand wprowadził dla rodzaju obejmującego tylko Bombyx lewinae synonimiczną nazwę Lewinibombyx.
W sumie do rodzaju zalicza się trzy opisane gatunki: Panacela lewinae (Lewin, 1805) Panacela syntropha Turner, 1922 Panacela nyctopa (Turner, 1922).
William T.M. Forbes w 1955 roku wyróżnił dla omawianego rodzaju monotypową podrodzinę Panacelinae w obrębie rodziny Eupterotidae. Joël Minet w 1994 roku włączył do Panacelinae również rodzaj Cotana na podstawie cech użyłkowania. W 2003 roku Rolf G. Oberprieler, Wolfgang A. Nässig i Edward David Edwards przenieśli jednak rodzaj Cotana do Eupterotinae, przywracając Panacelinae monotypowść. Zwrócili oni uwagę, że cechy użyłkowania nie są jednakowe między Cotana i Panacela i prawdopodobnie nie są homologiczne, a zmienność użyłkowania wśród Eupterotidae jest ogromna, za to samcze genitalia u Panacela są unikalne na tle rodziny; zwrócono również uwagę na odmienności w anatomii gąsienic obu rodzajów.
Znaczenie gospodarcze i medyczne Włoski parzące gąsienic P. lewinae odnotowane zostały jako przyczyna powstawania podrażnień skóry u człowieka (lepidopteryzmu).
Przypisy
Kategoria:Eupterotidae Kategoria:Rodzaje i podrodzaje zwierząt nazwane w 1865 roku