Ratusz w Trieście (wł. Palazzo del Municipio, także Palazzo Comunale) – eklektyczny gmach będący siedzibą władz miejskich Triestu, położony przy Piazza Unità d’Italia. Budynek wzniesiono w latach 1873–1875 według projektu triesteńskiego architekta Giuseppe Bruniego. Jego fasada zamyka plac od strony wschodniej, tworząc reprezentacyjne tło dla przestrzeni otwartej ku Zatoce Triesteńskiej.
Gmach pozostaje siedzibą rady miejskiej oraz reprezentacyjnych urzędów gminy Triest. Jego charakterystycznym elementem jest centralna wieża zegarowa, zwieńczona figurami wybijającymi godziny, nazywanymi przez mieszkańców Mikeze i Jakeze.
Historia Najstarszy znany pałac władz miejskich powstał około 1250 roku w wewnętrznej części dzisiejszego Piazza Unità d’Italia. W 1295 roku dobudowano do niego wieżę z dzwonem, a na początku XIV wieku drugi budynek z gotyckimi biforiami. Zespół rozebrano około 1375–1377, aby umożliwić budowę weneckiej fortecy castello ad marinam. Po przejściu Triestu pod panowanie Habsburgów fortecę zlikwidowano, a w latach 1395–1398 wzniesiono nowy pałac miejski z wieżą. Budynek ten został zniszczony przez pożar w 1690 roku.
W następnych stuleciach władze miejskie korzystały z Palazzo del Magistrato oraz przylegającej do niego loggii z wieżą zegarową. Po zasypaniu portowej zatoki Mandracchio w latach 1858–1863 rozpoczęto przebudowę głównego placu. Rozważano zarówno podział przestrzeni budynkiem ratusza, jak i utworzenie jednolitego placu otwartego ku morzu. Ostatecznie przyjęto drugi wariant, lokalizując nową siedzibę władz na osi placu.
W 1869 roku podestà Massimiliano Angeli i rada miejska zdecydowali o budowie ratusza w miejscu zajmowanym przez siedem wcześniejszych budynków, w tym Palazzo del Magistrato, loggię oraz domy prywatne. Gmina wykupiła nieruchomości i rozpoczęła odnawianie dawnego pałacu magistratu, lecz prace przerwano, a część starszej konstrukcji włączono do skrzydła nowego gmachu.
Po przeprowadzeniu dwóch konkursów wybrano projekt Bruniego oznaczony godłem Tergeste. Budowę rozpoczęto w 1873 roku, a ratusz oddano do użytku w 1875 roku. W tym samym roku ponad miejscem przeznaczonym dla podesty zawieszono obraz Cesarego Dell’Acqui przedstawiający alegorię handlowej pomyślności Triestu.
Architektura Budynek utrzymany jest w stylu eklektycznym. Jego długa, symetryczna fasada składa się z centralnego ryzalitu z wieżą zegarową oraz bocznych skrzydeł rozczłonkowanych licznymi osiami okiennymi. Parter zajmuje otwarta loggia arkadowa, natomiast wyższe kondygnacje zdobią pilastry, gzymsy, balustrady i dekoracje rzeźbiarskie.
Rozbudowana i rytmicznie podzielona elewacja była przez część mieszkańców porównywana do klatki dla ptaków, od czego pochodzi dialektalne określenie budynku Palazzo Cheba. Architekt podporządkował fasadę kompozycji całego placu, sytuując wieżę zegarową na osi prowadzącej ku morzu.
Na szczycie wieży umieszczono dwa mechaniczne posągi wybijające godziny w dzwon. Figury, nazywane Mikeze i Jakeze, zamontowano w 1876 roku, nawiązując do podobnych postaci znajdujących się na wieży wcześniejszego ratusza. Po konserwacji przeprowadzonej na początku XXI wieku zabytkowe figury zastąpiono na wieży kopiami, a oryginały zabezpieczono w zbiorach miejskich.
Wnętrza Najważniejszym pomieszczeniem jest Sala Rady Miejskiej, wyposażona w drewniane ławy i galerię dla publiczności. Nad miejscem przewodniczącego znajduje się obraz Cesarego Dell’Acqui Dobrobyt handlowy Triestu (wł. La prosperità commerciale di Trieste), wykonany dla nowej siedziby władz miejskich w 1875 roku.
Do reprezentacyjnych wnętrz należą również Sala Azzurra, wykorzystywana do przyjmowania oficjalnych gości, oraz pomieszczenia przeznaczone dla burmistrza i władz miasta. Ratusz zachował funkcję administracyjną, a część biur miejskich mieści się także w przylegających i później wzniesionych budynkach.
Uszkodzenia wojenne Podczas II wojny światowej budynek został uszkodzony w wyniku niemieckiego ostrzału prowadzonego od strony morza. Ślady uderzeń zachowały się na niektórych wapiennych kolumnach loggii od strony placu.
Przypisy
Kategoria:Ratusze Kategoria:Zabytki Triestu Kategoria:Architektura eklektyczna we Włoszech Kategoria:Budynki oddane do użytku w 1875