Muzeum Regionalne w Koprze (, ) – publiczna instytucja muzealna z siedzibą w Koprze, gromadząca, chroniąca i prezentująca ruchome dziedzictwo kulturowe południowo-zachodniej Słowenii, w szczególności słoweńskiej części Istrii, Krasu i regionu Brkini. Główna siedziba muzeum znajduje się w XVII-wiecznym Pałacu Belgramoni-Tacco przy Kidričevej ulicy 19.
Muzeum prowadzi działalność wystawienniczą, naukową, konserwatorską i edukacyjną. Jego zbiory obejmują zabytki archeologiczne, dzieła sztuki, rzemiosło artystyczne, materiały historyczne, etnologiczne i muzyczne, dokumentujące dzieje obszaru północnego Adriatyku od prehistorii do czasów najnowszych.
Historia Pierwsze inicjatywy utworzenia muzeum w Koprze pojawiły się pod koniec XVIII wieku. Bezpośrednim impulsem do powołania instytucji była pierwsza wystawa krajowa Istrii, zorganizowana w Koprze w 1910 roku, podczas której prezentowano zabytki archeologiczne, historyczne i artystyczne pochodzące z półwyspu. Sukces wystawy doprowadził w następnym roku do utworzenia przez władze miejskie muzeum historii i sztuki.
Instytucja została formalnie powołana 18 marca 1911 roku jako , czyli Miejskie Muzeum Historii i Sztuki. Początkowo jej działalność koncentrowała się na gromadzeniu zabytków związanych z historią Kopru i Istrii, w tym znalezisk archeologicznych, dzieł malarstwa, rzeźby, epigrafiki i rzemiosła artystycznego.
Po I wojnie światowej muzeum otrzymało na siedzibę Pałac Belgramoni-Tacco, wzniesiony około 1600 roku dla jednej z koperskich rodzin patrycjuszowskich. Reprezentacyjne wnętrza pałacu umożliwiły stopniowe rozszerzanie zbiorów i organizowanie stałych ekspozycji. Sam budynek, wraz z dziedzińcem i ogrodem, stał się integralną częścią muzealnej prezentacji historii miasta.
W czasie II wojny światowej część najcenniejszych zbiorów została wywieziona z Kopru do Friuli, m.in. do Villa Manin w Passariano. Powojenne zmiany granic i migracje ludności wpłynęły na działalność muzeum oraz strukturę jego kolekcji. Po przyłączeniu strefy B Wolnego Terytorium Triestu do Jugosławii w 1954 roku dotychczasowe muzeum miejskie przekształcono w Muzeum Okręgowe w Koprze.
W 1967 roku instytucja otrzymała obecną nazwę Muzeum Regionalnego w Koprze. Jej obszar działalności objął Koper, Izolę, Piran, Ilirską Bistricę, Hrpelje-Kozinę oraz część gminy Divača. W latach 1981–1985 przeprowadzono gruntowną renowację głównej siedziby, umożliwiającą reorganizację ekspozycji i rozwój działalności wystawienniczej.
W 2004 roku Rada Gminy Miejskiej Koper przyjęła nowe rozporządzenie regulujące funkcjonowanie muzeum jako samorządowej instytucji publicznej. W 2011 roku, z okazji stulecia działalności, otwarto nowe ekspozycje stałe, w tym wystawę przedstawiającą dzieje regionu od upadku Republiki Weneckiej przez okres napoleoński po rządy Habsburgów.
Zbiory i ekspozycje Zbiory archeologiczne obejmują zabytki od paleolitu do średniowiecza, pochodzące z wykopalisk prowadzonych na obszarze Istrii, Krasu i południowej części słoweńskiego Przymorza. Wystawa Skozi spiralo časa przedstawia rozwój osadnictwa od starszej epoki kamienia do końca epoki żelaza, w tym znaleziska związane z kulturami prehistorycznymi północnego Adriatyku.
Kolekcje historyczno-artystyczne obejmują rzeźbę, malarstwo i rzemiosło artystyczne od wczesnego średniowiecza do XIX wieku. Wśród przechowywanych dzieł znajdują się zabytki związane z kulturą wenecką, wyposażenie koperskich kościołów i pałaców, kamienne herby, inskrypcje, meble oraz obrazy artystów działających na Istrii. W muzeum przechowywane są również dzieła związane z Vittorem Carpacciem i jego warsztatem.
W ogrodach Pałacu Belgramoni-Tacco urządzono lapidarium, w którym prezentowane są kamienne zabytki archeologiczne i architektoniczne. Zbiór obejmuje elementy budowli, nagrobki, rzeźby, herby oraz inskrypcje pochodzące z Kopru i innych miejscowości regionu. Pałacowe ogrody i dziedziniec są wykorzystywane również jako przestrzeń wydarzeń kulturalnych.
Ekspozycja historii kultury przedstawia rozwój Kopru i Istrii w okresie weneckim, napoleońskim i habsburskim. Obejmuje m.in. broń, dokumenty, przedmioty codziennego użytku i pamiątki związane z mieszkańcami regionu, w tym biskupem Paolem Naldinim, lekarzem Santorio Santorio oraz humanistą Pierem Paolem Vergeriem Młodszym.
Muzeum posiada także kolekcję muzyczną prezentującą życie muzyczne słoweńskiej części Istrii, Triestu i obszaru nadmorskiego. Obejmuje ona instrumenty, nuty, dokumenty i pamiątki związane z działalnością kompozytorów, muzyków, organistów oraz miejscowych stowarzyszeń muzycznych.
Oddziały i obiekty Główna część zbiorów mieści się w Pałacu Belgramoni-Tacco. Muzeum zarządza również kolekcją etnologiczną przy placu Gramsciego w Koprze, prezentującą kulturę materialną, rzemiosło, rolnictwo, rybołówstwo oraz życie codzienne mieszkańców Istrii i obszarów wiejskich słoweńskiego Przymorza.
Do muzeum należy również stała ekspozycja na zamku Prem w dolinie rzeki Reka. Przedstawia ona historię zamku, rozwój osadnictwa oraz budownictwo obronne regionu. Według materiałów instytucjonalnych muzeum opiekuje się ponadto Domem Carpaccia w Koprze, związanym z rodziną malarza Vittore Carpaccia.
Działalność Poza gromadzeniem i prezentowaniem zbiorów muzeum prowadzi badania archeologiczne, historyczne, historyczno-artystyczne i etnologiczne. Zatrudnieni w nim specjaliści opracowują kolekcje, przygotowują wystawy czasowe, publikacje naukowe i katalogi oraz uczestniczą w projektach dotyczących ochrony dziedzictwa kulturowego północnego Adriatyku.
Przy muzeum działa pracownia konserwatorsko-restauratorska zajmująca się ochroną zabytków ruchomych. Instytucja organizuje również lekcje muzealne, warsztaty, wykłady, koncerty i wydarzenia plenerowe, wykorzystując wnętrza pałacu, dziedziniec i lapidarium.
Przypisy
Bibliografia
Kategoria:Muzea w Słowenii Kategoria:Kultura w Koprze Kategoria:Instytucje kultury Kategoria:Muzea regionalne