Muzeum Dziedzictwa Światowego w Hallstatt (niem. Welterbemuseum Hallstatt, także Museum Hallstatt) – muzeum archeologiczne i historyczne w Hallstatt, w kraju związkowym Górna Austria. Prezentuje dzieje miejscowości i jej otoczenia od najstarszych śladów obecności człowieka do czasów współczesnych, ze szczególnym uwzględnieniem wydobycia soli, cmentarzyska w Hallstatt oraz kultury halsztackiej.
Muzeum znajduje się w centrum miejscowości, w dawnym budynku parafialnym przy Seestraße 56. Budynek jest objęty ochroną zabytkową, a muzeum pozostaje częścią infrastruktury kulturalnej krajobrazu kulturowego Hallstatt-Dachstein/Salzkammergut, wpisanego w 1997 roku na listę światowego dziedzictwa UNESCO.
Historia Początki muzealnictwa w Hallstatt wiążą się z działalnością geografa i badacza Alp Friedricha Simony’ego. W 1844 roku urządził on w prywatnym budynku pierwszą publicznie dostępną kolekcję obejmującą skamieniałości, zabytki prehistoryczne oraz przedmioty związane z historią miejscowej saliny i osady. Simony przybył do Hallstatt cztery lata wcześniej i podczas badań regionu zgromadził materiał przyrodniczy, archeologiczny i historyczny.
Rozwój zbiorów przyspieszyły badania prowadzone od 1846 roku przez zarządcę kopalni Johanna Georga Ramsauera na prehistorycznym cmentarzysku w dolinie Salzbergtal. Wykopaliska dostarczyły tysięcy przedmiotów, jednak znaczna część najważniejszych znalezisk została przekazana do instytucji muzealnych w Wiedniu i Linzu. Miejscowa kolekcja była rozwijana przez mieszkańców i badaczy związanych z Hallstatt.
W 1884 roku utworzono stowarzyszenie muzealne Musealverein Hallstatt, które zajęło się gromadzeniem, zabezpieczaniem i udostępnianiem zabytków związanych z historią miejscowości. Stowarzyszenie pozostaje podmiotem prowadzącym muzeum.
W XX wieku ważną rolę w rozwoju placówki odegrał przyrodnik i archeolog Friedrich Morton, który kierował miejscowym muzeum od lat 20. XX wieku. Prowadził badania archeologiczne i botaniczne, dokumentował dzieje Hallstatt oraz rozbudowywał zbiory odnoszące się do górnictwa, przyrody i kultury ludowej regionu.
W 1969 roku w dawnym budynku parafialnym otwarto Muzeum Prehistoryczne (niem. Prähistorisches Museum). Ekspozycja koncentrowała się przede wszystkim na pradziejowym górnictwie soli, cmentarzysku halsztackim i odkryciach archeologicznych dokonywanych w obrębie miejscowości oraz doliny Salzbergtal.
Po przebudowie i reorganizacji wystawy w 2002 roku placówkę udostępniono jako Muzeum Dziedzictwa Światowego. Projekt zrealizowano przy współpracy gminy Hallstatt, kraju związkowego Górna Austria i Muzeum Historii Naturalnej w Wiedniu. Zakres ekspozycji rozszerzono wówczas o historię miejscowości od średniowiecza do czasów współczesnych oraz zagadnienia związane z wpisem regionu na listę światowego dziedzictwa UNESCO.
Zbiory Podstawową część zbiorów tworzą zabytki archeologiczne pochodzące z prehistorycznej kopalni soli, cmentarzyska na Salzbergu oraz wykopalisk prowadzonych na obszarze historycznej zabudowy Hallstatt. Kolekcja obejmuje przedmioty od neolitu, przez epokę brązu i epokę żelaza, po okres rzymski i średniowiecze.
Wśród eksponatów znajdują się narzędzia górnicze, broń, naczynia ceramiczne i metalowe, ozdoby, elementy stroju oraz przedmioty codziennego użytku. Szczególne znaczenie mają obiekty związane z kulturą halsztacką, której nazwa pochodzi od stanowiska w Hallstatt. Muzeum posiada, obok Muzeum Historii Naturalnej w Wiedniu, jeden z najważniejszych austriackich zespołów zabytków pochodzących z okresu halsztackiego.
Zbiory historyczne dokumentują działalność administracji salinarnej, pracę górników i rzemieślników, transport soli, życie religijne oraz codzienność mieszkańców. Prezentowane są również materiały dotyczące pożaru Hallstatt z 1750 roku, rozwoju turystyki, miejscowych zwyczajów, sztuki i muzyki.
Ekspozycja Wystawa stała została ułożona chronologicznie i przedstawia około siedmiu tysięcy lat historii regionu. Rozpoczyna się od najstarszych śladów obecności człowieka i rozwoju wydobycia soli, następnie obejmuje kulturę halsztacką, okres lateński i rzymski, średniowiecze, czasy nowożytne oraz współczesność.
Ekspozycja łączy oryginalne zabytki z rekonstrukcjami, makietami, dioramami oraz prezentacjami multimedialnymi. Wykorzystywane są animacje, projekcje trójwymiarowe i wizualizacje przedstawiające m.in. rozwój kopalni, dawne techniki pracy oraz przemiany zabudowy Hallstatt.
Osobne części wystawy poświęcono górnictwu soli, obrzędowości pogrzebowej, kontaktom handlowym społeczności halsztackiej, okresowi rzymskiemu, religii, rzemiosłu, kulturze codziennej i rozwojowi turystyki. Ostatnia część przedstawia powstanie i ochronę krajobrazu kulturowego Hallstatt-Dachstein/Salzkammergut.
Naprzeciwko muzeum znajdują się udostępnione pozostałości zabudowy z okresu rzymskiego i późniejszych epok, odkryte podczas prac budowlanych pod jednym z budynków handlowych. Stanowisko uzupełnia muzealną prezentację dziejów osadnictwa w centrum Hallstatt.
Siedziba Muzeum mieści się w dawnym budynku parafialnym, położonym pomiędzy Seestraße a zboczem w historycznym centrum Hallstatt. Obiekt jest wielokondygnacyjnym budynkiem dostosowanym do pochyłości terenu i zwartej zabudowy miejscowości.
Budynek figuruje w austriackim wykazie zabytków jako dawny dom parafialny i Muzeum Prehistoryczne. Ochroną objęto również znajdującą się w jego bezpośrednim sąsiedztwie zabytkową studnię Löckerbrunnen.
Organizacja Muzeum prowadzone jest przez stowarzyszenie Musealverein Hallstatt. Placówka należy do Związku Muzeów Górnej Austrii i posiada austriacki znak jakości muzealnej. Współpracuje z Muzeum Historii Naturalnej w Wiedniu, którego badacze prowadzą w Hallstatt prace archeologiczne nad kopalnią soli i cmentarzyskiem.
Przypisy
Kategoria:Hallstatt Kategoria:Muzea w Austrii Kategoria:Muzea archeologiczne Kategoria:Muzea historyczne Kategoria:Zabytki Austrii