Michaił Gorbaczow, ostatni przywódca Związku Radzieckiego, wystąpił w reklamie telewizyjnej Pizzy Hut z 1998 roku. Została nakręcona w listopadzie 1997 roku na Placu Czerwonym oraz w restauracji Pizza Hut w Moskwie. Reklamę wyemitowano w różnych krajach w styczniu 1998 r., acz nigdy w samej Rosji.

W reklamie rodzina w restauracji Pizza Hut rozmawia na temat politycznego dziedzictwa Gorbaczowa. Młodszy mężczyzna i starszy mężczyzna głośno się kłócą, aż starsza kobieta mówi, że Gorbaczow dał im Pizzę Hut. Reklamę opisano jako ilustrację zwycięstwa kapitalizmu w byłym Związku Radzieckim.

Streszczenie Reklama zaczyna się od ujęcia z lotu ptaka Soboru Chrystusa Zbawiciela i Placu Maneżowego w Moskwie po niedawnych opadach śniegu. Gorbaczow idzie po śniegu z parasolem w towarzystwie wnuczki , a w tle widoczny jest Sobór Wasyla Błogosławionego. Oboje wchodzą do restauracji Pizza Hut na Placu Czerwonym i zajmują miejsce przy stoliku w rogu.

Przy osobnym stole rodzina prowadzi rozmowę. Mówi po rosyjsku, dostępne są napisy w języku angielskim. Starszy mężczyzna, grany przez Richarda Marnera, zauważa Gorbaczowa i narzeka, że „przez niego mają zamieszanie gospodarcze”. Młodszy mężczyzna argumentuje, że „dzięki niemu mają szansę”. Starszy odpowiada, że przez Gorbaczowa mają „polityczną niestabilność” i „kompletny chaos”, a młodszy mówi, że dzięki niemu mają „wolność” i „nadzieję”. Starsza kobieta wtrąca się, mówiąc, że dzięki Gorbaczowi mają „wiele rzeczy, na przykład Pizzę Hut”, na co wszyscy w restauracji się zgadzają. Wstają i skandują: „за Горбачёва!”, a Gorbaczow jest przedstawiony z uśmiechem.

Lektor głosi, „że nic nie łączy ludzi lepiej niż pyszna, gorąca pizza z Pizzy Hut”. Chór oklasków słychać jeszcze głośniej, jakby rozbrzmiewał w całej Moskwie. Na końcu wyświetlany jest slogan „Good friends. Great pizza”. Powstała też inna wersja, zawierająca hasło „Have you been to the edge?”.

Tło mały|lewo|Pizza Hut w Moskwie tuż przed otwarciem w 1990 roku Pizza Hut została otwarta w 1990 roku w Moskwie, kilka miesięcy po otwarciu pierwszej restauracji McDonald’s w Rosji. Była to jedna z pierwszych zagranicznych restauracji, która mogła zostać otwarta w sowieckiej Rosji, częściowo dzięki polityce pierestrojki Gorbaczowa. Pomysł na otwarcie Pizzy Hut w Moskwie zrodził dzięki osobistej przyjaźni ambasadora ZSRR w Stanach Zjednoczonych Anatolija Dobrynina i Donalda M. Kendalla, prezesa PepsiCo, spółki macierzystej Pizzy Hut. Była to część największej transakcji, jaką kiedykolwiek zawarto pomiędzy Związkiem Radzieckim a amerykańską korporacją. Umowa upadła po rozpadzie Związku Radzieckiego, co doprowadziło do upadku łańcucha dostaw Pizzy Hut.

Pizza Hut już wcześniej niejednokrotnie zamawiała reklamy w agencji BBDO. Dyrektor artystyczny agencji, Ted Shaine, wspominał, że firma usłyszała, że Gorbaczow był chętny do współpracy, ale inni sugerują, że to samo BBDO wpadło pomysł obsadzenia go w reklamie.

Negocjacje w sprawie umowy trwały miesiącami. Katie O’Neill Bistrian z IMG prowadziła negocjacje z Gorbaczowem. Długi okres oczekiwania miał częściowo na celu podwyższenie honorarium Gorbaczowa, ale był też wyrazem jego rzeczywistego wahania. Jego żona Raisa Gorbaczowa obawiała się, że reklama może zaszkodzić jego reputacji. Gorbaczow zgodził się pod warunkiem, że będzie mógł ostatecznie zatwierdzić scenariusz. Nie chciał też jeść pizzy, co rozczarowało Pizzę Hut. O’Neill Bistrian zasugerował, że kawałek pizzy zje członek rodziny Gorbaczowa, którym okazała się jego wnuczka.

Dokładna kwota, jaką otrzymał Gorbaczow, nigdy nie została ujawniona, choć twierdzono, że było to jedno z najwyższych honorariów w historii. Według „The New York Times” niektóre doniesienia wskazują, że Gorbaczow otrzymał wynagrodzenie wynoszące blisko 1 miliona dolarów. Gorbaczow powiedział, że pieniądze zostaną przeznaczone na Fundację Gorbaczowa i stwierdził w wywiadzie CNN, że planował utworzyć archiwum poświęcone „wolności i pierestrojce”.

Produkcja mały|Biały budynek po prawej (w którym mieści się sklep jubilerski) został wykorzystany w reklamie. Na środku obrazu widoczna jest Brama Zmartwychwstania. O’Neill Bistrian, reżyser Peter Smillie i wielu innych polecieli do Moskwy w listopadzie 1997 roku. Przygotowania trwały kilka dni. Okres zdjęciowy trwał dwa dni. Gorbaczow przybył późno, limuzyną. Podczas kręcenia filmu Plac Czerwony był zamknięty przez jeden dzień. Pizza Hut pokazana na Placu Czerwonym była w rzeczywistości sklepem jubilerskim. Zdjęcia wewnątrz lokalu kręcono w autentycznej restauracji Pizza Hut w Moskwie. Aby wykonać zdjęcia Placu Czerwonego i kościołów, ekipa umieściła kamery filmowe na samym Kremlu. W kręceniu przeszkadzała pogoda, co skutkowało niską temperaturą i słabym oświetleniem. Reklamę zmontował Clayton Hemmert z firmy Crew Cuts. Wywarł kluczowy wpływ na zakończenie reklamy, dodając pogłos i nakładając na siebie śpiewy. Koszty produkcji oszacowano na kilka milionów dolarów.

Nadawanie i odbiór Po raz pierwszy reklamę wyemitowano w Stanach Zjednoczonych 1 stycznia 1998 roku podczas meczu futbolowego Rose Bowl. Reklama została wyemitowana w wybranych krajach, lecz w Rosji nie wyświetlono jej nigdy. Udział Gorbaczowa w reklamie wywołał powszechną krytykę ze strony mediów rosyjskich. Kilka lat po pierwszej emisji reklama stała się wielokrotnie wiralowym filmem. Czasopismo „Time” umieściło reklamę na liście „10 najbardziej żenujących reklam z udziałem celebrytów”. W artykule z 2014 r. magazyn „Thrillist” wymienił ją jako jedną z 11 najdziwniejszych kampanii reklamowych wszech czasów z udziałem gwiazd. W wywiadzie dla rosyjskiego magazynu „Snob” w 2010 roku Gorbaczow stwierdził, że otrzymał wiele listów poparcia.

Analiza Gorbaczowa opisano jako osobę postronną wobec dramatu rozgrywającego się w reklamie. Spot został opisany jako „piękny film i dziwna reklama” wykorzystująca szokujący efekt pojawienia się w nim byłego światowego przywódcy. Reklama odwoływała się również do faktu, że Gorbaczow cieszył się znacznie większą popularnością poza Rosją niż w niej samej.

Jak stwierdził Tom Darbyshire w wywiadzie dla „Newshour”, wiadomo było, że Gorbaczow miał zostać przedstawiony jako postać kontrowersyjna, która wykorzystałaby mieszaną reputację byłego przywódcy Związku Radzieckiego, by wywołać debatę, a następnie zjednoczyła się przy amerykańskiej pizzy, co zdaniem Toma było czymś dobrym. Twierdzi się, że reklama odzwierciedlała nastrój panujący w ówczesnym społeczeństwie rosyjskim i że wykorzystywano ją w nauczaniu. Podkreśla różnice ideologiczne między pokoleniami, przy czym na pierwszym planie znajdują się frustracje ekonomiczne, a Gorbaczow jest postrzegany jako postać reprezentatywna, jak widać w reklamie.

Reklama sugerowała, że kapitalizm jest lepszy od komunizmu, ponieważ umożliwił powstanie Pizzy Hut. W 2012 roku Nadia Kaneva i Elza Ibroscheva napisały, że pojawienie się Gorbaczowa w reklamie Pizzy Hut — a także jego pojawienie się w reklamie prasowej Louisa Vuittona z 2007 roku, do której sfotografowała go Annie Leibovitz — symbolizowało „upadek komunizmu i triumf nowego, kapitalistycznego i konsumpcyjnego porządku”, a transformacja Gorbaczowa „w rzecznika handlowego potężnych zachodnich marek” i „zawłaszczenie [jego] ikonicznego statusu na potrzeby marketingu” stanowiły paradoksalny symbol „jego nieistotności jako postaci politycznej w kontekście postkomunistycznym”.

Następstwa mały|Pozostałość po Murze Berlińskim, który upadł w 1989 roku, za kadencji Gorbaczowa. Pizza Hut zakmnęła się w Moskwie w październiku 1998 roku, a otworzyła się ponownie w marcu 2000 roku. Gorbaczow przyznał w „The Guardian”, że stracił oszczędności w wyniku kryzysu finansowego w Rosji w 1998 roku.

W 1997 roku Gorbaczow poinformował, że nie planuje już brania udziału w reklamach. W 2000 roku pojawił się jednak w reklamie stworzonej w Wiedniu przez firmę dla ÖBB, austriackiego federalnego przedsiębiorstwa kolejowego. Hasło brzmiało „Pierestrojka w ÖBB”, a film został nakręcony na dworcu kolejowym Wien Floridsdorf. Reklamę wyemitowano po raz pierwszy na antenie ORF 10 maja 2000 r. W 2007 roku Gorbaczow pojawił się w kampanii reklamowej firmy Louis Vuitton, autorstwa Annie Leibovitz, w której siedział w samochodzie obok resztek Muru Berlińskiego. W przeciwieństwie do reklamy Pizzy Hut, ukazała się ona w Rosji.

Pizza Hut zawiesiła działalność 50 swoich rosyjskich lokali w odpowiedzi na rosyjską inwazję na Ukrainę. Tuż po śmierci Gorbaczowa, która miała miejsce później w tym samym roku, Pizza Hut stała się popularnym tematem na Twitterze.

Zobacz też Pieriestrojka Głasnost

Uwagi

Przypisy

Linki zewnętrzne Reklama Pizzy Hut z udziałem Michaiła Gorbaczowa na YouTube Gorbaczow and Pizza Hut w programie France 24

Kategoria:Kampanie reklamowe