mały|Reprezentacja Polski podczas rundy kwalifikacyjnej sprintu drużynowego mężczyzn w zawodach Pucharu Narodów UCI w Glasgow w 2022 roku
Sprint drużynowy (ang. team sprint, dawniej także sprint olimpijski) – konkurencja kolarstwa torowego, rozgrywana przez trzyosobowe zespoły na torze kolarskim (welodromie) (ang. velodrome). W przepisach Polskiego Związku Kolarskiego (PZKol) sprint drużynowy zdefiniowano jako wyścig, w którym każdy z trzech zawodników musi prowadzić drużynę przez jedno okrążenie; po dwóch kolejnych zmianach trzeci zawodnik kończy ostatnie okrążenie samodzielnie. Obecnie PZKol stosuje nazwę „sprint drużynowy”, natomiast w starszych polskich źródłach konkurencja występuje także jako „sprint olimpijski”.
Sprint drużynowy różni się od indywidualnej konkurencji sprintu (ang. sprint) – o wyniku decyduje czas uzyskany przez drużynę, a nie bezpośrednia walka zawodników o kolejność na mecie. W biegach rozgrywanych przez dwie drużyny rozpoczynają one wyścig z przeciwległych stron toru. W rundzie kwalifikacyjnej drużyny zasadniczo pokonują dystans pojedynczo, choć komisja sędziowska może zdecydować o rozgrywaniu biegów dwóch drużyn jednocześnie. Na torze o długości 250 m trzy okrążenia oznaczają dystans 750 m. W polskich przepisach przewidziano wyjątek dla torów dłuższych niż 333,33 m, na których sprint drużynowy rozgrywa się na dystansie półtora okrążenia, a zmiana prowadzącego następuje co pół okrążenia.
Zawodnicy korzystają z rowerów torowych wyposażonych w jedno przełożenie i tzw. ostre koło (ang. fixed gear), czyli napęd bez wolnobiegu (ang. freewheel), oraz pozbawionych hamulców.
Historia Sprint drużynowy mężczyzn znalazł się w programie olimpijskim podczas igrzysk olimpijskich w Sydney w 2000 roku; srebrny medal zdobyła wówczas reprezentacja Wielkiej Brytanii z Craigiem MacLeanem w składzie. Sprint drużynowy kobiet zadebiutował na mistrzostwach świata UCI w 2007 roku, a do programu olimpijskiego został włączony podczas igrzysk w Londynie w 2012 roku.
mały|Reprezentacja Polski podczas rundy kwalifikacyjnej sprintu drużynowego kobiet w Pucharze Narodów UCI w Glasgow w 2022 roku
Początkowo sprint drużynowy kobiet rozgrywano w zespołach dwuosobowych na dwóch okrążeniach. Od mistrzostw świata w 2021 roku także drużyny kobiece składają się z trzech zawodniczek i pokonują trzy okrążenia. Na igrzyskach olimpijskich trzyosobowy format kobiet zastosowano po raz pierwszy podczas igrzysk w Paryżu w 2024 roku, zrównując pod tym względem konkurencje kobiet i mężczyzn. Polski Komitet Olimpijski stosował nazwę „sprint drużynowy” również przy opisie olimpijskiej konkurencji kobiet w Paryżu.
Zasady i format mały|Sprint drużynowy mężczyzn podczas mistrzostw Europy w kolarstwie torowym w 2022 roku
Sprint drużynowy należy do konkurencji rozgrywanych ze startu zatrzymanego (ang. standing start). Zawodnicy ustawiają się obok siebie na linii startu. Zawodnik ustawiony najbliżej linii obmiaru toru, startujący z bloku startowego, jest określany w polskich przepisach jako kolarz rozprowadzający (ang. leading rider).
Kolarz rozprowadzający musi prowadzić drużynę przez pierwsze okrążenie, po czym zjeżdża na zewnątrz toru i opuszcza go. Drugi zawodnik przejmuje prowadzenie na następnym okrążeniu, a po jego ukończeniu w taki sam sposób oddaje zmianę. Trzeci zawodnik pokonuje ostatnie okrążenie samodzielnie. Przepisy określają także strefę, w której prowadzący musi oddać zmianę następnemu zawodnikowi; pchanie członka własnej drużyny jest zabronione. Wygrywa drużyna, która uzyska krótszy czas.
W Pucharze Narodów UCI, mistrzostwach kontynentalnych, mistrzostwach świata oraz igrzyskach olimpijskich rywalizacja składa się z trzech faz: rundy kwalifikacyjnej (ang. qualifying round), pierwszej rundy (ang. first round) oraz finałów (ang. finals). W rundzie kwalifikacyjnej drużyny uzyskują czasy decydujące o awansie i rozstawieniu; do pierwszej rundy przechodzi osiem najszybszych zespołów. Pierwszą rundę wprowadzono do formatu mistrzostw świata w 2016 roku, ujednolicając go z formatem stosowanym na igrzyskach olimpijskich.
Rekordy świata Rekord świata mężczyzn wynosi 40,949 s i został ustanowiony 6 sierpnia 2024 roku podczas igrzysk olimpijskich w przez reprezentację Holandii w składzie Roy van den Berg, Harrie Lavreysen i Jeffrey Hoogland. Oficjalne wyniki zawodów UCI z kwietnia 2026 roku nadal wskazywały ten rezultat jako rekord świata.
Rekord świata kobiet wynosi 45,186 s. Ustanowiły go 5 sierpnia 2024 roku w Saint-Quentin-en-Yvelines Brytyjki Emma Finucane, Katy Marchant i Sophie Capewell podczas finału olimpijskiego przeciwko reprezentacji Nowej Zelandii. Wynik pozostawał rekordem świata również w oficjalnych wynikach UCI z kwietnia 2026 roku.
Przypisy
Linki zewnętrzne Opis konkurencji kolarstwa torowego na stronie UCI
Kategoria:Kolarstwo torowe