Protonama – rodzaj chrząszczy z rodziny ryjkowcowatych i podrodziny Entiminae. Obejmuje 6 opisanych gatunków.
Morfologia Chrząszcze o ciele długości od 2 do 2,8 mm, z wierzchu gęsto porośniętym przylegającymi łuskami. Ubarwienie wierzchu wskutek obecności łusek jest bladobrązowe do ciemnobrązowego, często upstrzone bezładnie rozmieszcoznymi, szarawymi plamkami. Szczecinki są prawie szpatułkowate, na głowie, ryjku i przedpleczu wyraźnie krótsze niż na pokrywach.
Długa głowa ma gęsto pokryte łuskami policzki oraz krótki, od 1,6 do 1,9 raza szerszy niż dłuższy ryjek o bokach prostych, prawie równoległych lub lekko ku przodowi zbieżnych, wierzchu nieco wypukłym, a spodzie płaskim. Bardzo szeroki i płaski, na całej długości opatrzony wąskim rowkiem pośrodkowym epifrons ma proste, prawie równoległe lub lekko ku przodowi zbieżne boki i płynnie przechodzi ku tyłowi w resztę głowy, będąc u nasady tak szerokim jak rozstaw wewnętrznych brzegów oczu. Rowki do chowania czułków widoczne są tylko z boku, bruzdowate, nieco ku tyłowi rozszerzone, o górnym brzegu prostym i skierowanym powyżej górnej krawędzi oka, a dolnym zakrzywionym i skierowanym do dolnej krawędzi oka. Oczy są małe i nieco poza obrys głowy wystające. Krótkie i grube czułki mają esowaty trzonek o szczycie szerszym niż buławka, a pozabuławkową część biczyka siedmioczłonową.
Przedplecze jest od 1,6 do 2,1 raza szersze niż dłuższe, najszersze w pobliżu środka, o brzegu przednim pozbawionym płatów zaocznych, brzegach bocznych zaokrąglonych i opatrzonych parą prawie kanciastych guzków, a brzegu tylnym łukowatym. Tarczki nie widać. Pokrywy są od 1,2 do 1,3 raza dłuższe niż szersze, owalne, o łukowatym brzegu przednim, równomiernie zaokrąglonych brakach, prawie prostych brzegach bocznych i płaskich międzyrzędach, z bardzo niskim guzkiem podbarkowym. Skrzydeł tylnych brak zupełnie. Panewki przednich bioder leżą bliżej przedniej niż tylnej krawędzi przedpiersia. Wszystkie odnóża mają bezzębne uda oraz smukłe stopy z wolnymi, rozczapierzonymi pazurkami. Krótkie, grube golenie przednie mają zaokrąglony wierzchołek szeroko-zaokrąglony i bocznie poszerzony lub płatowaty, uzbrojony w pięć lub sześć czarnych kolców i brązowy wyrostek ogonkowaty (mucro). Tylne odnóża nie mają na goleniach wypustki w kształcie konsoli.
Odwłok ma wszystkie szwy między stenirtami proste, a same sternity gęsto pokryte łuskami. Samcze genitalia cechują się krótkimi paramerami oraz małym prąciem z jednym lub dwoma smukłymi sklerytami w endofallusie. Ósmy sternit samicy ma cienką i długą apodemę zakończoną w obrębie małej, szerszej niż dłuższej, parasolowatej płytki o błoniastym brzegu tylnym. Gonokoksyty są wąsko prawie trójkątne, opatrzone krótkimi gonostylikami.
Ekologia i występowanie Owady te zasiedlają sawanny i otwarte stanowiska skalisto-trawiaste. Bytują wśród korzeni traw, rzadziej w ściółce pod krzewami z rodziny hebankowatych.
Rodzaj afrotropikalny, endemiczny dla Afryki Południowej, znany z południowej Namibii oraz z Prowincji Przylądkowej Północnej Południowej Afryki.
Taksonomia Takson ten wprowadzony został w 2026 roku przez Romana Borovca i Massima Meregalliego na łamach „Zootaxa”. Nazwa rodzajowa to połączenie greckiego πρῶτος (protos), oznaczającego „pierwsza“, z nazwą pokrewnego rodzaju Nama.
Do rodzaju zalicza się 6 opisanych gatunków: Protonama cathormioceriformis Borovec et Meregalli, 2026 Protonama kostali (Meregalli et Borovec, 2023) Protonama martiana (Meregalli et Borovec, 2023) Protonama spinimana Borovec et Meregalli, 2026 Protonama startorum (Meregalli et Borovec, 2023) Protonama smithi (Meregalli et Borovec, 2023)
Przypisy
Kategoria:Ryjkowcowate Kategoria:Rodzaje i podrodzaje zwierząt nazwane w 2026 roku