Józef Panasiewicz, ros. Иосиф Ромуальдович Панасевич, (ur. 1840, zm. po 1920) – polski inżynier i architekt działający na Zakaukaziu.
Życiorys Po odebraniu edukacji domowej, w wieku 12 lat został przyjęty do niższej klasy Szkoły Budowlanej Ministerstwa Komunikacji (późniejszy Instytut Inżynierów Cywilnych w Petersburgu)Барановский Г. В. Юбилейный сборник сведений о деятельности бывших воспитанников Института гражданских инженеров (Строительного училища) 1842—1892. СПб 1893, c. 260–261.. Studia ukończył z wyróżnieniem w 1859Księga pamiątkowa Inżynierów Cywilnych Polaków wychowanków Instytutu Inżynierów Cywilnych w Petersburgu, Warszawa 1937, s. 24, 46, 50, 62, 70., uzyskując rangę X klasy (odpowiadającą stanowisku pomocnika architekta). Po studiach pozostał w Petersburgu i podjął pracę jako asystent inżyniera-architekta P. O. Sałmapowicza przy budowie kolei petersbursko-warszawskiej. Jednocześnie, pod kierunkiem inżynierów I. Sobki i generała Kierbedzia, zajmował się opracowywaniem projektów obiektów inżynieryjnych w biurze kolei kijowsko-odeskiej. W 1860 uzyskał stypendium namiestnika Kaukazu i przeniósł się do Tbilisi, gdzie podjął pracę jak technik nadetatowy w wydziale budowlanym rządu gubernialnegoJanusz Opaska, Działalność polskich architektów w Tbilisi w XIX i na początku XX wieku, „Kwartalnik Architektury i Urbanistyki”, t. 57, z. 1, 2012, s. 10–11.. Następnie w VIII Okręgu Komunikacyjnym pełnił funkcję kierownika robót odcinka budowy Gruzińskiej Drogi Wojennej z Tbilisi do Władykaukazu (1862–1863). Następnie był architektem gubernialnym w Kutaisi (1863–1865) a potem w Tbilisi (1865–1886). Głównym polem jego aktywności była przede wszystkim rozbudowa infrastruktury transportowej guberni. Pod jego nadzorem powstało 850 km (800 wiorst) dróg, w większości o utwardzanej nawierzchni, połączonych z budową kilkuset mostów żelaznych i drewnianych. Na terenie całej Kachetii powstała sieć takich traktów; wzniesiono liczne mosty i zrealizowano szereg inwestycji z zakresu hydrotechniki. W 1868 roku opracował system organizacji budowy dróg, przyjęty następnie w innych guberniach rosyjskich jako standard. W 1886 roku ze względu na pogarszający się stan zdrowia przeszedł na emeryturę i osiadł w Batumi. W latach 90-tych XIX wieku nadzorował różne prace budowlane. W 1909 jeden z inicjatorów i założycieli „Domu Polskiego” w Batumi. W latach 1917–1918 członek Komitetu Związku Wojskowych Polaków w Batumi. Zmarł w tej miejscowości na początku lat dwudziestych XX wieku.
Prace
1860 projekt łuku triumfalnego ku czci księcia Bariatyńskiego, upamiętniający jego zwycięstwo na Wschodnim Kaukazie (w konkursie otrzymał pierwszą nagrodę). 1861 budowa rafinerii w Tbilisi. 1861 projekt kanału nawadniającego, doprowadzającego wodę z rzeki Aragwy do Tbilisi o długości 30 km (25 wiorst). 1860–1863 budowa kamiennej cerkwi prawosławnej w Pasanauri, gub. tyfliskiej. 1860–1863 budowa przepustów i fontanny przy Gruzińskiej Drodze Wojennej. 1860–1863 budowa murów oporowych na zboczu góry Gut-Gora (Gudauri), w pobliżu stacji Gudauri. 1866–1867 budowa mostu drewnianego o długości 120 m. (58 sążni) na rzece Kurze, w pobliżu miasta Gori. 1867–1870 budowa trzyprzęsłowego mostu drewnianego (przęsła o długości 7 sążni) na kamiennych filarach nad rzeką Chrami, w pobliżu wsi Aruchło. 1867–1870 budowa jednoprzęsłowego mostu drewnianego (9 sążni) na kamiennych filarach nad rzeką Dzoraget, w miejscowości Dżelal-Ogly. 1867–1870 budowa regulacji przepływu górskich potoków (podczas ulewnych deszczy) w wybranych częściach miasta Tbilisi. 1870–1871 budowa drewnianego mostu na palach, o konstrukcji kratownicowej (typu Sprengla), z 8 przęsłami i o długości 60 sążni, nad rzeką Alazani koło Telawi. 1883–1886. budowa mostu żelaznego na rzece Kurze w mieście Gori, posadowiony na żelaznych filarach (zastosowano tu po raz pierwszy żelazne pale o przekroju ćwiartkowym). 1883–1886 modernizacja Karawanseraju (domu zajezdnego) braci Szadinowych w pobliżu mostu Awłabarskiego w Tbilisi. 1883–1886 budowa drogi przez przełęcz Lok (najwyższy punkt: 1846 m n.p.m.). 1883–1886 budowa drogi przez przełęcz Chra-Charos-Mta (2471 m n.p.m.), między Bordżomi a miastem Achałkalaki, o długości 80 wiorst. 1883–1886 budowa drogi z Tbilisi w kierunku miasta Aleksandropol, o długości 150 wiorst. 1883–1886 budowa drogi przez miasto Achałcyche do miasta Achałkalaki (80 wiorst). 1883–1886 budowa drogi z miasta Signachi do doliny Alazani (7 wiorst). 1888–1994 budowa katedralnej cerkwi Aleksandra Newskiego (wg. projektu Wasilija Kosjakowa) w Batumi.
Przypisy
Kategoria:Urodzeni w 1840 Kategoria:Polscy architekci Kategoria:Rosyjscy architekci Kategoria:Absolwenci Instytutu Inżynierów Cywilnych cesarza Mikołaja I