Kasparus – wieś kociewska w Polsce, położona w województwie pomorskim, w powiecie starogardzkim, w gminie Osiek na obszarze Borów Tucholskich, u zbiegu dwóch dopływów Wdy: Brzezianki i Św. Strugi.
Historia Pierwsze wzmianki na temat Kasparusa pochodzą z 1664. W okresie zaboru pruskiego wieś nosiła nazwę Kasperhausen, a w okresie okupacji hitlerowskiej Langenwalde.
mały|Pomnik upamiętniający strajki szkolne przed dawną szkołą w Kasparusie Rozgłos przyniósł Kasparusowi dramatyczny w skutkach strajk szkolny, rozpoczęty 8 stycznia 1907. Po wprowadzeniu w tamtejszej szkole zajęć religii w języku niemieckim, doszło do starć rodziców z pruskimi nauczycielami oraz żandarmerią. Wielu mieszkańców zostało ukaranych więzieniem lub wysokimi grzywnami, co doprowadziło wiele rodzin do ubóstwa. Z uczestników strajku znane są nazwiska następujących dzieci: J. Andrearczyk, Kłomski, Bukowski, Kamiński, Kosecki, Makiła, Maryański, Mazurowski, Pankowski, Pawski, Pokorzyński, Alfuth, Jezierski, Marks, Szarmach, Wicichowski, Borowiecki, Grabowski, Prekop, Rydzewski, Rocławski, DywelL. Burzyńska-Wentland, Strajki szkolne w Prusach Zachodnich w latach 1906−1907, Gdańsk 2009, s. 221.. W 55. rocznicę strajku został postawiony we wsi pomnik ku czci Obrońców Mowy Polskiej.
W okresie międzywojennym rozwój wsi był związany głównie z przemysłem drzewnym.
W latach 1954–1961 wieś należała i była siedzibą władz gromady Kasparus, po jej zniesieniu w gromadzie Osiek. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa gdańskiego.
Najstarsze budynki znajdujące się do tej pory we wsi mają około dwustu lat. Do najbardziej znanych należy parterowa plebania z połowy XIX wieku i neogotycki, drewniano-ceglany kościół pod wezwaniem św. Józefa z 1926, konstrukcji ryglowej (wpisany do rejestru zabytków pod numerem 1070 decyzją z 06.11.1989)Wikiprojekt:Wiki Lubi Zabytki/wykazy/województwo pomorskie/powiat starogardzki/Gmina Osiek/NID. Kościół w dużej części spłonął w nocy z 30 na 31 grudnia 2020; przyczyny pożaru nie są znane. Kościół został odbudowany, jednak nadal (czerwiec 2026) nie jest udostępniony do użytku dla sprawowania kultu przez wiernych, ze względu na brak zbiornika przeciwpożarowego we wsi.
Zabytki Według rejestru zabytków Narodowego Instytutu Dziedzictwa na listę zabytków wpisane są: kościół parafialny pw. św. Józefa, 1926–1927, nr rej.: A-1339 z 06.11.1989, posiada ryglową nawę i drewnianą wieżę z izbicą. Obok drewniana plebania z poł. XIX w. cmentarz, nr rej.: j.w. cmentarz rzymskokatolicki, 1926, nr rej.: A-1291 z 06.11.1989.
Zobacz też Strajki szkolne w Prusach Zachodnich (1906−1907) Rąty – miejsce strajku szkolnego na Kaszubach Rezerwat przyrody Krzywe Koło w Pętli Wdy Kasparus – osada leśna
Przypisy
Linki zewnętrzne