Komarówka Podlaska – wieś w Polsce położona w województwie lubelskim, w powiecie radzyńskim, siedziba gminy Komarówka Podlaska.
+Integralne części wsi Komarówka Podlaska SIMC Nazwa Rodzaj 1024557 Nowa Komarówka część wsi
Wieś stanowi sołectwo gminy Komarówka Podlaska. Według Narodowego Spisu Powszechnego z roku 2011 wieś liczyła 1187 mieszkańców.
W Komarówce ma także swoją siedzibę dekanat Komarówka Podlaska oraz należąca do niego parafia pw. Najświętszego Serca Pana Jezusa.
Miejscowość była przejściowo siedzibą gminy Żelizna. W latach 1954–1972 wieś należała i była siedzibą władz gromady Komarówka Podlaska. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa bialskopodlaskiego. Przez wieś przebiega Droga wojewódzka nr 813, stanowi sołectwo gminy Komarówka Podlaska.
Prawa miejskie od 1662 do 26.02.1822Postanowienie Xsięcia Namiestnika Królewskiego Nr 1,070 z dn. 26 lutego 1822; wg Wykazu Miast w Królstwie Polskiem na wieyskie osady zamienionych od dn. 1 lutego 1820 r., to iest od daty ustanowienia Kommissyi dla Miast; w Aktach Komisji Rządowej Spraw Wewnętrznych (KRSW) nr 201, k. 44 w Archiwum Głównych Akt Dawnych w Warszawie (AGAD).Rodecki, F.B., 1830. Obraz jeograficzno-statystyczny Królestwa Polskiego. Drukarnia Antoniego Gałęzowskiego i Kompanii. Warszawa..
Historia Miejscowość założona została w 1672 roku przez Jana Kazimierza Kierdeja, marszałka grodzieńskiego oraz starostę przewalskiego i filipowskiego, jako tzw. miasto prywatne. W dokumencie z dnia 16 kwietnia 1672 r.„-- postanowić obiecujemy targi w tym mieście dwa razy w tydzień podług przywileju JKMci od lat dziesięciu bez wyciągania targowego i innych podatków, jak i jarmarki w czasie przywileju JKMci wyrażonych --”. ówczesny właściciel miasta zezwolił na odbywanie dwóch jarmarków oraz targów, określił sądowe kompetencje wójta, zezwalające jednocześnie na apelacje od jego wyroków do sądu dziedzica, a także zobowiązał mieszczan do wybudowania ratusza oraz studni. Zgodził się również by mieszkańcy Komarówki wyrabiali gorzałkę, miody i piwo na własne potrzeby. W przypadku sprzedaży tychże mieli wnosić opłaty po 50 gr od waru. Jan Kazimierz Kierdej zezwolił również na swobodny połów ryb w pobliskim jeziorze. W zamian za wymienione wolności, mieszkańcy mieli płacić po dziesięcioletnim okresie podatek w wysokości wynoszącej 1 gr od placu większego (o powierzchni 37 prętów) oraz oddawać na rzecz dziedzica po dwie kury rocznie. Dziedzic zadbał również o estetykę nakazując „dla ozdoby i bezpieczeństwa” otoczenie miasteczka rowem i wystawienie parkanu z drewna, pobranego na ten cel z okolicznych lasów. Zobowiązał również mieszczan do odbywania regularnej straży przeciwpożarowej obejmującej domostwa i zabudowania kościelne. Po śmierci założyciela miasta w 1685 właścicielem Komarowa (nazywanego również Kierdejową Wolą) został jego syn Władysław Antoni Kierdej. W dniu 20 VII 1682 potwierdził on przywilej nadany miastu przez ojca z jednoczesnym nakazem, skierowanym do mieszczan chrześcijan, jak i żydów, wystawienia zabudowań w okresie dwóch lat.
Od 1795 roku w zaborze austriackim, od 1807 roku w Księstwie Warszawskim, od 1815 roku w Królestwie Polskim. Postanowieniem namiestnika Królestwa Polskiego z dnia 26 lutego 1882 roku zmieniono Komarówkę na osadę wiejską. W 1709 r. erygowano tutaj parafię pw. Najświętszego Serca Pana Jezusa – uposażoną przez Katarzynę Rudominównę Dusiacką i jej syna Józefa Kierdeja – uposażenie polegało na nadaniu 3 ćwierci włóki wraz z trzema poddanymi. Pierwszy drewniany kościół spłonął w trakcie pożaru w dniu 11 V 1847, dzięki zabiegom ks. Juliana Kryńskiego i miejscowych parafian nową świątynię wybudowano w dziesięć lat później – istniała ona do ok. 1920 roku. W roku 1847 odnotowano w Komarówce tylko 56 osób wyznania rzymskokatolickiego (21 mężczyzn i 35 kobiet), którzy zamieszkiwali tylko 10 domów. Większość mieszkańców wyznawała religię greckokatolicką. W 1887 r. parafia została powiększona o wiernych z parafii Wohyń (władze carskie zamknęły tam kościół za pomoc unitom). Obecny kościół parafialny został wybudowany w latach 1909–1912 (w stylu neogotyckim).
Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej w Komarówce Podlaskiej prowadzi Warsztaty Terapii Zajęciowej w Kolembrodach.
Ludzie związani z Komarówką Podlaską
Zobacz też Komarowo, Komarówka
Uwagi
AGAD Komisja Rządowa Spraw Wewnętrznych i Policji sygn. 3195b, k. 137v
Przypisy Rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 13 grudnia 2012 r. w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części ().
Strona gminy, sołectwa
Linki zewnętrzne
Oficjalna strona Komarówki Podlaskiej
Kategoria:Dawne miasta w województwie lubelskim Kategoria:Miasta w Polsce lokowane w XVII wieku