Koniemłoty – wieś w Polsce położona w województwie świętokrzyskim, w powiecie staszowskim, w gminie Staszów. Ma status sołectwa.
Do 1954 roku siedziba gminy Oględów. W latach 1954–1972 wieś należała i była siedzibą władz gromady Koniemłoty. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa tarnobrzeskiego.
Dawne części wsi – obiekty fizjograficzne W latach 70. XX wieku przyporządkowano i opracowano spis lokalnych części integralnych dla Koniemłotów.
Wykaz urzędowych nazw miejscowych i obiektów fizjograficznychPor. Nazwa wsi Nazwy części wsi Nazwy obiektów fizjograficznych– charakter obiektu I. Gromada Koniemłoty Koniemłoty Kępa Kolonia Piekło Poręba Koniemłocka Dziadówka – pole Działki – pole Gułacz – pole Kaczmarówka – pole Kępa – pole Kopaliny – pole Miże Pole – pole Oleksyk – jezioro Płóska – pole Pod Cmentarzem – pole Pod Gułaczem – pole Podgaiki – pole Poręba Koniemłocka – pole Przy Krzywej Drodze – pole Rzędówki – pole Zakościółka – pole Zawsie – pole
Geografia Koniemłoty położone są w Niecce Połanieckiej, około 5 km na południowy zachód od Staszowa.
Religia We wsi znajduje się parafia Wniebowzięcia NMP należąca do dekanatu Połaniec w ramach rzymskokatolickiej diecezji sandomierskiej, z zabytkowym kościołem pw. Wniebowzięcia NMP.
Historia thumb|left|Kościół pw. Wniebowzięcia NMP thumb|Cmentarz w Koniemłotach. Pomnik żołnierzy armii radzieckiej poległych w walkach na przyczółku baranowsko-sandomierskim. thumb|Dom Strażaka w Koniemłotach.
Koniemłoty to jedna z najstarszych wsi na ziemi staszowskiej. Tu w 1246 r. odbył się zjazd dostojników małopolskich z udziałem księcia sandomierskiego Bolesława Wstydliwego. W XIII wieku wieś należała do dóbr ziemskich klasztoru benedyktynów na Świętym Krzyżu, tu też znajdował się ich mały klasztor. Swój patronat nad osadą benedyktyni utrzymywali aż do kasacji ich zakonu w 1819 r. W 1527 r. Koniemłoty przeszły na własność dziedziców Staszowa: Łaskich, Zborowskich, Tęczyńskich, Opalińskich, Lubomirskich, Sieniawskich, Denhoffów i Czartoryskich. Wieś położona w powiecie sandomierskim województwa sandomierskiego wchodziła wraz z folwarkiem w 1662 roku w skład majętności rytwiańskiej Łukasza OpalińskiegoJacek Pielas, Podział latyfundium Łukasza Opalińskiego, marszałka nadwornego koronnego z lat 1668-1670, w: Inter maiestatem ac libertatem. Studia z dziejów nowożytnych dedykowane Profesorowi Kazimierzowi Przybosiowi, red. J. Stolicki, M. Ferenc, J. Dąbrowski, Kraków 2010, s. 159..
W 1815 r. w Koniemłotach, w zaadaptowanym spichlerzu, którego budynek stoi do dziś, z inicjatywy Izabeli Lubomirskiej założona została szkoła z 3 oddziałami. W 1905 r. za namową rodziców, miejscowa młodzież szkolna wystąpiła z żądaniem nauczania w języku polskim i 2 kwietnia 1906 r. władze carskie wydały na to zgodę. 1 września 1988 r. w Koniemłotach oddano do użytku nowy budynek szkolny, w którym mieści się obecnie Publiczna Szkoła Podstawowa.
W 1923 r. w Koniemłotach rozpoczęła działalność ochotnicza straż pożarna. Pierwszą drewnianą remizę wybudowano we wsi w 1925 r., służyła ona strażakom do II wojny światowej. W 1944 r. w jej miejscu przystąpiono do budowy nowej remizy. Obecny murowany Dom Strażaka z dwoma boksami na samochody został oddany do użytku w 1971 r.
Zabytki thumb|Koniemłoty – kościół pw. Wniebowzięcia NMP nocą Pobenedyktyński zespół klasztorny, na który składa się: kościół pw. Wniebowzięcia NMP wzniesiony w latach 1637–1649 w stylu późnorenesansowym. Po pożarze w 1770 r., kościół został odnowiony i przebudowany. Świątynia składa się z trzech naw: w prawej nawie bocznej znajduje się kaplica św. Benedykta wzniesiona na planie kwadratu, z barokowym ołtarzem św. Anny Samotrzeciej. Druga nawa boczna została dobudowana w latach trzydziestych XX wieku, według projektu Stefana Szyllera. Barokowy ołtarz główny zdobi obraz Niepokalanego Poczęcia NMP z 1742 r. W niszach ołtarza, po bokach, umieszczone są drewniane figury św. Benedykta i św. Scholastyki. W stallach ustawionych w prezbiterium znajdują się olejne obrazy przedstawiające wydarzenia z życia Najświętszej Maryi Panny; budynek dawnego klasztoru benedyktynów, obecnie plebania, 1667-49, 1825, 1920; ogrodzenie cmentarza kościelnego, z XVIII w., z bramą wzniesioną w 1886 r.
Osoby związane z miejscowością Józef Franusiak – malarz prymitywista, mieszkaniec Koniemłotów w latach 1953–1975. Roman Kotlarz – ksiądz, działacz opozycji demokratycznej w okresie Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej.
Przypisy Raport o stanie gminy Staszów w 2024. Liczba mieszkańców w dn. 31.12.2024 s. 25 Strona gminy, sołtysi
GUS. Wyszukiwarka TERYT Rozporządzenie w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części () Koniemłoty na stronie Urzędu Miasta i Gminy Staszów.
Bibliografia
Linki zewnętrzne Koniemłoty na Wici.Info
Kategoria:Koniemłoty Kategoria:Wsie Opalińskich herbu Łodzia Kategoria:Wsie szlacheckie I Rzeczypospolitej (województwo sandomierskie)