Kotórz Wielki (dodatkowa nazwa w j. niem. Groß Kottorz) – wieś położona w województwie opolskim, w powiecie opolskim, w gminie Turawa.
Nazwa
W księdze łacińskiej Liber fundationis episcopatus Vratislaviensis (pol. Księga uposażeń biskupstwa wrocławskiego) spisanej za czasów biskupa Henryka z Wierzbna w latach 1295–1305 miejscowość wymieniona jest w zlatynizowanych formach Chors oraz Chotors we fragmencie Chotors Domanonis Staniconis et Jacobi coci solvitur decima more polonicoLiber fundationis episcopatus Vratislaviensis onlineH. Markgraf, J. W. Schulte, "Codex Diplomaticus Silesiae T.14 Liber Fundationis Episcopatus Vratislaviensis", Breslau 1889.
W 1936 roku zmieniono nazwę na Groß Kochen.
Historia Od końca XVIII w. wieś posiadała pieczęć gminną, na której wizerunku przedstawiono budynek kościoła parafialnego.
Kotórz Wielki położony jest nad Jeziorem Turawskim. Zaporę wodną zaczęto budować w 1933 roku i zakończono w 1938. Przy budowie przeniesiono 3 mln metrów sześciennych ziemi, zużyto 225 tys. ton kamienia, 10 tys. ton cementu i tyle samo stali zbrojeniowej. Wzniesiono wały ochronne długości 6 km, które sięgają wysokości 13 m. W związku z zalaniem zbiornika wodnego nastąpiła migracja ludności - mieszkańcy Kryśliny, Zamościa i Kuchar przenieśli się do m.in. Kotorza Wielkiego by dalej prowadzić gospodarstwa.
W czasie plebiscytu górnośląskiego w 1921 roku w miejscowości padł remis - za Niemcami i Polską oddano po 164 głosy. W plebiscycie wzięło udział 44 emigrantów z których większość oddało głos na NiemcyEncyklopedia Powstań Śląskich, Wydawnictwo Instytutu Śląskiego w Opolu, Opole 1982, s. 691.
Do dziś istnieje Ochotnicza Straż Pożarna wybudowana i założona w 1934 roku. Pierwsze zapisy w kronice pochodzą z 1936 roku. OSP organizowała i organizuje wiele zabaw tanecznych dla mieszkańców w "Klubie Strażaka". Strażacy podtrzymują tradycję wodzenia niedźwiedzia od 1978 roku: chodzą z "misiem" po całej wsi wraz z orkiestrą, składają życzenia. W zamian dostają datki, które przeznaczają na remont remizy. Wieczorem odbywa się "zabawa niedźwiedziowa". Budynek, w którym mieściło się przedszkole i mieszkanie byłego nauczyciela zostało wyremontowane. Dzisiaj mieści się tam świetlica środowiskowa i sala Mniejszości Niemieckiej "Pod Lipą", gdzie organizowane są imprezy okolicznościowe.
Zabytki Do wojewódzkiego rejestru zabytków wpisany jest: kościół par. pw. św. Michała Archanioła, z 1782 r., XIX w.; pierwszy drewniany kościół istniał przed 1292 rokiem. Drugi, również drewniany, stał w miejscu dzisiejszej kaplicy pogrzebowej, która jest pozostałością dawnego prezbiterium. W 1982 roku przystąpiono do restauracji obecnego kościoła. Wyciągnięto z ozdobnej kuli wieńczącej wieżę pozostawiony tam przed 200 laty dokument, zaświadczający, że: Franciszek hr. von Gaschin, wysoce urodzony, żonaty z Anną Barbarą von Garnier, zdecydował ku większej czci Boga, za swoje pieniądze wybudować nowy kościół. 31 stycznia 1782 roku otrzymał zgodę biskupa wrocławskiego. W lutym tego roku rozpoczęto budowę, a w październiku budynek pokryto dachem. Ostatnie zdanie dokumentu brzmi: Do kuli został włożony przeze mnie proboszcza Karola Padiery ten oto dokument dla Ciebie człowieku i przyszłych pokoleń. W 1882 roku obchodzono 100-lecie budowy kościoła. Ówczesny proboszcz, ksiądz C. Kahl był badaczem dziejów parafii, gromadził dokumenty. Do parafii należą: Kotórz Wielki, Kotórz Mały, Turawa i Marszałki.
Przypisy
Kategoria:Kotórz Wielki