Lutol Suchy (niem. Dürrlettel) – wieś w Polsce położona w województwie lubuskim, w powiecie międzyrzeckim, w gminie Trzciel.
Historia Miejscowość pierwotnie związana była z Wielkopolską. Ma metrykę średniowieczną i istnieje co najmniej od początku XV wieku. Wymieniona w dokumencie zapisanym po łacinie z 1400 jako „Suche Luthole”, 1408 „Suche Lutole”, 1415 „Schuche Luthole”, 1416 „Lutole”, 1506 „Szuchy Luthol”, 1508 „Luthol, Luthole Szuche”, 1510 „Lewków”, 1545 „Suche Litolie”, 1944 „Dürrlettel”.
Miejscowość była wsią królewską. Wspominały ją historyczne dokumenty prawne, własnościowe i podatkowe. W 1408 Dzierżek Smolka osiadły we wsi królewskiej Suchy Lutol wniósł sprawę sądową z pretensjami do dóbr opata paradyskiego, w Wyszanowie i Wyszanowie Małym; sąd utrzymał opata przy jego prawach. W 1415 jako świadek wymieniony jest kolejny mieszkaniec wsi Dziersław. W 1424 imiennie wymieniony został sołtys wsi Maciej. W 1467 szlachcic Michał Oganka niegdyś dziedzic w Chobienicy, sołtys w Suchym Lutolu sprzedał sołectwo w Rogozińcu w powiecie kościańskim.
W 1506 wieś należała do parafii Chociszewskiej, a w 1508 do powiatu poznańskiego Korony Królestwa Polskiego. W 1508 odnotowano pobór od 20 łanów, wiardunek od karczmy, oraz płatność 6 groszy od drugiej karczmy. W 1509 podatek od 20 łanów, dwóch łanów sołectwa, oraz 6. groszy od karczmy. Druga karczma była opuszczona. W 1510 wieś miała 3 łany sołtysie i 20 łanów kmiecych. W 1538 Wojciech Lwowski [Ostroróg] w działach ze Stanisławem Lwowskim swym stryjem oraz dziećmi zmarłego stryja Marcina Lwowskiego otrzymał spadek: Trzciel oraz wsie Lutol Suchy, Lagowiec, Bukowiec i Rybojady. W 1545 król polski Zygmunt II August zezwolił dwóm Stanisławom oraz Wojciechowi Lwowskim na wykup sołectwa we wsi Suchy Lutol. W 1550 król Zygmunt August nadał Mikołajowi Myszkowskiemu krajczemu koronnemu, staroście międzyrzeckiemu wieś Suchy Lutol z wójtostwem oraz prawem dziedzicznym. W 1563 pobrano płatność od 20 łanów, karczmy dziedzicznej, karczmy dorocznej, od dwóch komorników, dwóch rzemieślników. W 1577 tenutariuszem i płatnikiem podatków był Maciejewski. W 1580 od we wsi odnotowano 20 łanów, 10 zagrodników płacących po 6 groszy, 3 zagrodników uiszczających opłatę po 12 groszy, 5 rzemieślników, 8 komorników płacących po 2 grosze, jednego komornika płacącego 8 groszy, a także jednego Szkota mieszkającego we wsi, 57 owiec, pastucha, gorzelnię oraz wiatrak.
Wieś królewska należąca do starostwa międzyrzeckiego, pod koniec XVI wieku leżała w powiecie poznańskim województwa poznańskiego w Rzeczypospolitej Obojga NarodówAtlas historyczny Polski. Wielkopolska w drugiej połowie XVI wieku. Część II. Komentarz. Indeksy, Warszawa 2017, s. 242–243..
Wieś położona jest na zachodnich rubieżach historycznej Wielkopolski. W wyniku II rozbioru Rzeczypospolitej Lutol Suchy został wcielony w roku 1793 do Prus. W 1945 roku wszedł w skład Polski, zaś jego dotychczasową ludność wysiedlono do Niemiec.
W latach 1954–1961 wieś należała i była siedzibą władz gromady Lutol Suchy, po jej zniesieniu w gromadzie Brójce. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa gorzowskiego.
Zabytki Kościół filialny pw. św. Piotra i Pawła Apostoła, neogotycki z XIX wieku. Kościół spłonął.
Transport Przez Lutol Suchy przebiegają: droga krajowa nr 92 (do 2012 r. nr 2 E30, do 1985 r. trasa E8), linia kolejowa nr 367 (stacja kolejowa).
Zobacz też Lutol Lutol Mokry
Przypisy
Bibliografia
Linki zewnętrzne Lutol Suchy w „Słowniku historyczno-geograficznym województwa poznańskiego w średniowieczu”
Kategoria:Wsie starostwa międzyrzeckiego *