Łysołaje – wieś w Polsce położona w województwie lubelskim, w powiecie łęczyńskim, w gminie Milejów.
Wieś stanowi sołectwo Milejów. Według Narodowego Spisu Powszechnego z roku 2011 wieś liczyła 389 mieszkańców.
Wieś szlachecka położona była w drugiej połowie XVI wieku w powiecie lubelskim województwa lubelskiegoCorona Regni Poloniae. Mapa w skali 1:250 000, Instytut Historii im. Tadeusza Manteuffla Polskiej Akademii Nauk i Pracownia Geoinformacji Historycznej Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do ówczesnego województwa lubelskiego. mały|left|Pałacyk w służbie NFOZ
We wsi znajduje się Szkoła Podstawowa im. Janusza KorczakaSzkoła podstawowa w Łysołajach., pałac z parkiem i kaplicą, gorzelnia i dwa stawy rybne. W centrum wsi znajdują się zabudowania dawnego PGR, przejęte przez prywatną firmę, która na podległych ziemiach nadal uprawia warzywa i owoce. Przy gorzelni znajduje się niewielki cmentarz z czasów pierwszej wojny światowej. W 1919 w Łysołajach znajdował się Szpital dla Koni Nr 5 – jednostka służby weterynaryjnej Wojska Polskiego. Obecnie jest tu szpital psychiatryczny, zlokalizowany w zabytkowym pałacyku i otaczającym go parku. Wieś stanowi sołectwo gminy Milejów.
Historia Pierwsza wzmianka o Łysołajach pochodzi z roku 1382 wówczas „Lyssolaye”. Wieś była własnością szlachecką w roku 1382 dziedzicem był Prandota. W roku 1417 dziedzicem był Jan z Łańcuchowa kasztelan zawichojski. Z zachowanych akt ziemskich lubelskich wiadomo że w 1427 Marcin z Krza notariusz ziemi lubelskiej winien wykupić Łysołaje z rąk Mikołaja z Chrzeńca na rzecz Mikołaja z Prawiedlnik. W latach 1428–1460 dziedzicem był Jan Kuropatwa z Łańcuchowa. Według Słownika geograficznego Królestwa Polskiego z roku 1884 Łysołąje stanowiły wieś i folwark w powiecie lubelskim, ówczesnej gminie Jaszczów, parafii Biskupice. Wieś leży przy linii drogi żelaznej Nadwiślańskiej, o 1 ½ wiorsty od Milejowa ku Trawnikom. Według spisu z 1827 r. było tu 44 domy i 246 mieszkańców. Według Towarzystwa Kredytowego Ziemskiego folwark Łysołaje był rozległy na 2187 mórg:[...] w dobrach młyn wodny, pokłady kamienia wapiennego i torfu. Rzeka Wieprz przepływa granicą wschodnio-północną. Wieś Łysołaje posiadała wówczas osad 32, z gruntem 458 mórg.
Zabytki Kolumna toskańska z I połowy XVIII w. zwieńczona metalowym krzyżem. Zespół pałacowy, nr rej.: A/730 z 1.08.1977 piętrowy pałac kryty blaszanym dachem czterospadowym, wybudowany w 1904 r. Od frontu nieregularnie umieszczony ryzalit z balkonem z kamienną balustradą wsparty na czterech kolumnach doryckich. Ryzalit zwieńczony trójkątnym frontonemŁysołaje, województwo:lubelskie.
Urodzeni w Łysołajach
Tomasz August Popławski – polski ziemianin, działacz społeczny, prezes Towarzystwa Kredytowego Ziemskiego, senator w II RP.
Zobacz też Łysołaje-Kolonia
Przypisy GUS: Ludność - struktura według ekonomicznych grup wieku. Stan w dniu 31.03.2011 r.
Rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 13 grudnia 2012 r. w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części ().
Kategoria:Milejów (gmina) Kategoria:Wsie szlacheckie I Rzeczypospolitej (województwo lubelskie)