Świętoszek (fr. Le Tartuffe ou l’Imposteur) – francuski dramat (komedia) Moliera powstały w 1661 roku, wystawiony po raz pierwszy w 1664 roku. Swój rozgłos zawdzięcza nie tylko walorom artystycznym, ale także skandalowi, jaki wywołało w XVII-wiecznej Francji wykpienie hipokryzji religijnej.
Głównym założeniem autora sztuki była krytyka hipokryzji religijnej. W tym celu stworzył postać Tartuffe’a – człowieka, który dla osiągnięcia własnych korzyści, wykorzystuje Orgona i jego rodzinę, udając przy tym osobę wielce religijną i pobożną. Orgon, niewrażliwy na przestrogi rodziny dotyczące Tartuffe’a, uświadamia sobie swój błąd dopiero po zapisaniu mu całego majątku. Zdemaskowanie hipokryzji Tartuffe’a w IV akcie jest powszechnie uważane za jedną z najdoskonalszych scen w historii teatru.
Na język polski przełożyli Świętoszka Tadeusz Boy-Żeleński i Kazimierz Zalewski.
Treść Tartuffe, udając pobożnego człowieka, manipuluje Orgonem i jego rodziną, aby osiągnąć dla siebie korzyści. Pomimo ostrzeżeń bliskich o nieuczciwych intencjach Tartuffe’a Orgon zbyt późno zdaje sobie sprawę z błędu.
Postacie Tartuffe – tytułowy, główny bohater. Uosobienie hipokryzji. Zaleca się do Elmiry Orgon – głowa rodziny, ofiara intrygi Tartuffe’a Elmira – druga żona Orgona Marianna – córka Orgona Damis – syn Orgona, brat Marianny Walery – adorator Marianny Kleant – szwagier Orgona, brat Elmiry Doryna – pokojówka Marianny pani Pernelle – matka Orgona Flipota – pokojówka pani Pernelle Laurenty – sługa Tartuffe’a pan Zgoda – woźny sądowy oficer gwardii
Linki zewnętrzne Wydanie utworu z 1669 Świętoszek w serwisie Wolne Lektury w tłumaczeniu Kazimierza Zalewskiego i Tadeusza Boya-Żeleńskiego
Kategoria:Twórczość Molière’a Kategoria:Utwory literackie o Kościele katolickim Kategoria:Utwory literackie z 1664