Nienaszów – wieś w Polsce położona w województwie podkarpackim, w powiecie jasielskim, w gminie Nowy Żmigród.
Nienaszów podzielony jest na dwa sołectwa: Nienaszów i Nienaszów Sośniny.
Miejscowość jest siedzibą parafii Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny, należącej do dekanatu Nowy Żmigród, diecezji rzeszowskiej.
Położenie geograficzne Nienaszów leży na Pogórzu Karpackim w jednostce fizjograficznej: Doły Jasielsko - Sanockie na wysokości 380–395 m n.p.m. Graniczy od wschodu z Kobylanami i Sulistrową, od zachodu z Sadkami, od południa z Makowiskami, Siedliskami i Grabaniną, a od północy z Porajem i Faliszówką. Na południe od wsi płynie rzeka Iwelka - prawobrzeżny dopływ Wisłoki. Ukształtowanie terenu jest bardzo zróżnicowane, występuje tu wiele dolin, a także wzniesień w postaci garbów. Wyskoczyny i kotliny poprzecinane są wąwozami. Nienaszów rozciąga się na obszarze 10,16 km². Na północny wschód od wsi znajduje się Wielka Góra, zwana też Działem (378 m n.p.m.) a za nią masyw stanowiący południową krawędź Pogórza Jasielskiego.
+Integralne części wsi Nienaszów SIMC Nazwa Rodzaj0357222 Kaczmarskie część wsi0357239 Mała Debrza część wsi0357251 Sośniny przysiółek0357245 Wielka Debrza część wsi
W latach 1954–1961 wieś należała i była siedzibą władz gromady Nienaszów, po jej zniesieniu w gromadzie Żmigród Nowy.
Nienaszów obecnie Wieś liczy około 1200 mieszkańców. W miejscowości znajdują się: Poczta, Dom Ludowy, Remiza Strażacka OSP, Ośrodek Zdrowia, Punkt Apteczny, Szkoła Podstawowa, Gimnazjum, Kościół. Przez wieś prowadzą drogi m.in. do Krosna oraz trasa Krosno – Kobylany - Nienaszów – Toki za pośrednictwem drogi wojewódzkiej Jasło – Nowy Żmigród – Krempna – Granica Państwa ze Słowacją w Ożennej.
W Nienaszowie od roku 1955 istnieje Ludowy Klub Sportowy Tempo Nienaszów. W sezonie 2017/2018 klub wywalczył awans do klasy okręgowej grupa KrosnoPortal 90minut.pl.
Historia Początki Nienaszowa Wieś Nienaszów została założona na początku XIV wieku na prawie niemieckim jako wieś rycerska, ale dokładnej daty źródła nie podają. Najstarsze Wzmianki o Nienaszowie pochodzą z lat 1350–1351, 1388 oraz z 1421, kiedy to dziedzic Jan z Nienaszowa zastawił pół wsi wraz z młynem niejakiemu Gotardowi. Już w latach 1327–1347 była tam zorganizowana parafia o czym pisze Andrzej Kozioł-Lechowski w książce „Parafia w Bieździedzy”. Natomiast ks. Władysław Sarna – podaje, że wieś Nienaszów „powstała zapewne przy końcu XIV wieku, a pierwszą wzmianka o wsi jest z 26 maja 1421 r.”. Stąd wniosek, że bliższe jest twierdzenie Lechowskiego, iż prawie sto lat wcześniej w Nienaszowie była parafia, tym samym wieś jest dawna i mogła powstać pod koniec XIII wieku w latach 1260–1280. Nazwa wsi pochodzi od pierwotnego założyciela wsi Nienasza – czyli od imienia „Nienasz”.
W Nienaszowie istniał kościół od około 1340 roku zbudowany z drewna pod wezwaniem Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny, który w 1595 r. Został sprofanowany przez Tobiasza Chomentowskiego, a wdowa po nim kościół zamknęła. Księdza utrzymywali chłopi. Kościół wrócił do katolików dopiero w roku 1618 lub 1619. Wizytator szkoły nakazuje gminie naprawić dom dla kierownika, któremu poleca dzwonić trzy razy dziennie na Anioł Pański. Z tych informacji wynika, że w Nienaszowie istniała szkoła parafialna, do której uczęszczały dzieci z Nienaszowa, Faliszówki, Grabaniny i Sadek. Szkoła przeszła wszystkie reformy w czasie zaboru austriackiego o od roku 1885 była jednoklasowa, a na początku XX wieku była „Dwuklasowa Szkoła w Nienaszowie”. Kościół drewniany ponoć spalił się w połowie XIX wieku, a na tym miejscu zbudowano murowany kościół z kamienia, tynkowany bez wieży, poświęcony w 1889 roku przez bpa Jakuba Glazara sufragana przemyskiego. W czasie działań I wojny światowej, kościół niewiele ucierpiał od kul armatnich, zaś podczas II wojny światowej był podziurawiony dach, uszkodzone mury i okna. Cmentarz, w obrębie którego toczyły się walki, w połowie został zniszczony. Poza tym zrabowane zostały przez Niemców: monstrancja, 23 ornaty i kapa, bielizna kościelna, organy, baldachim, chorągwie i jeden obraz. Nadto w 80% zostały zniszczone i spalone akta i księgi parafialne (kronika kościelna). Nienaszów w dobie autonomicznej (1860–1914) nie odgrywał w regionie żmigrodzkim większej roli, gdyż nie było tu przemysłu. Ludność trudniła się wyłącznie rolnictwem, a w okresie jesienno – zimowym gospodarze wynajmowani byli z parą koni przez Żydów do wyjazdów na jarmarki z towarem do Żmigrodu, Dukli i Krosna. Wprawdzie był okres, że gminy: (każda wieś była gminą) Nowy Żmigród miasto, Stary Żmigród, Siedliska Żmigrodzkie, Łysa Góra, Grabanina, Sadki, Makowiska, Nienaszów, Brzezowa, Skalnik, Kąty, Desznica, Jaworze, Mytarz, Mytarka i Toki – razem 16 wiosek w latach 1867 do 1878 należały do powiatu krośnieńskiego, ale w roku 1879 wróciły znów do powiatu jasielskiego. Ten stan rzeczy miał na pewno duży wpływ na rozwój regionu żmigrodzkiego. Przedostatnimi właścicielami byli Rawita-Gawrońscy vel Rawa-Gawrońscy herbu Rawicz, którzy doprowadzili Nienaszów do upadku. Ostatnimi właścicielami miejscowości byli Woytowiczowie herbu Lubicz, których majątek spalił się trzykrotnie: w połowie XIX wieku, pod koniec XIX wieku i w czasie II wojny światowej. Swój rozwój miejscowość zawdzięcza dopiero zarządcom Woytowiczów, czyli Krzystkiewiczom. Ta chłopska rodzina pod nieobecność właścicieli, którzy posiadali majątki na Podolu i Wołyniu, wzbogaciła się na tyle, by wystawić sobie własny dwór. Wieś posiadała też kmieci gospodarujących w poszczególnych dzielnicach. Byli oni przedstawicielami zubożałej szlachty, np. Machowscy z Machowa herbu Awdaniec, Mrozowscy herbu Prus III, Około-Kułakowie herbu własnego czy Gromkowie herbu Zgraja.
Nienaszów w czasie I wojny światowej W dniu 4 maja 1915 roku w tzw. „Operacji gorlickiej” nastąpił atak wojsk austriacko-niemieckich w kierunku Jasła, Dębowca i Żmigrodu na pozycje wojsk rosyjskich. Po wielkiej i ciężkiej bitwie pod Dębowcem oraz Cieklinem Niemcy zajęli Żmigród i szybko poszli w kierunku Nienaszowa, Zręcina, Głojsc i Dukli, a także dalej na południe frontu karpackiego. W czasie ofensywy miejscowości nie doznały większych szkód poza pojedynczymi przypadkami, gdzie na terenie Żmigrodu, Toków i Nienaszowa zginęło kilka osób od zabłąkanych kul. Na wsi w Nienaszowie budziła się radykalno–ludowo–polityczna myśl. Powstał tu Związek Młodzieży Wiejskiej „Wici”, ale nie rozwinął szerszej działalności, a także usiłowano reaktywować Kółko Rolnicze, jednak bez powodzenia. Kółko Rolnicze powstało dopiero po 1956 roku.
Aż do drugiej wojny światowej znajdował się w Nienaszowie klasycystyczny dwór Woytowiczów oraz dwór zarządców Krzystkiewiczów. We wsi można było też wyróżnić charakterystyczne drewniane dworki zubożałej szlachty, domy szlacheckie, domy chłopskie, chaty, oficyny oraz plebanię.
Nienaszów w czasie II wojny światowej Nienaszów, a właściwie jego przysiółek Debrza w pierwszych dniach września 1939 roku został przez żołnierzy niemieckich spacyfikowany i rozstrzelono 10 mężczyzn i spalono 8 zagród chłopskich. W dniu 9 września 1939 r. od strony Toków w kierunku Krosna przejeżdżał konwój taboru wojskowego i w bliżej nieustalonych okolicznościach zginął żołnierz niemiecki. Obciążono za to „miejscowych Bogu ducha winnych rolników”.
W okresie okupacji hitlerowskiej mieszkańcy Nienaszowa i okolicznych wiosek szczególnie doznali krzywd, cierpień i zabijania niewinnych osób. Wieś była trzykrotnie pacyfikowana i łącznie na terenie Nienaszowa Niemcy zamordowali ok. 80 osób, a na roboty przymusowe do III Rzeszy wywieziono ok. 450, nadto w Sadkach Wehrmacht urządził Przyfrontowy Obóz Pracy, w którym zgromadzono więźniów z Grabaniny, Nienaszowa, Poraju i Sadek, ok. 150 osób. Osoby te były zmuszane do pracy przy kopaniu okopów na terenie Poraju i Łubienka.
Do kolejnej zbrodni wojennej w tym rejonie doszło w październiku 1944 r. wieś Nienaszów została całkowicie wysiedlona przez żołnierzy niemieckich, a osoby, które uchylały się od wysiedlenia zabijano. 22 października 1944 r. rozstrzelano 5 rodzin wraz z dziećmi. Wieś po wysiedleniu została zniszczona w 99% - spalono i rozebrano domy i budynki gospodarcze drewniane, a drewno zużyto na umacnianie okopów.
Tablica nad zbiorową mogiłą na cmentarzu w Nienaszowie W dowód pamięci pomordowanych przez hitlerowców22 VIII 1944 r. Dubis Jan *1926 Gromek Leon *1913 Kułak Adolf *1912 Kułak Wiktor *1908 Marszał Jan *1902 Doniek Stanisław *1898 Delimata Mikołaj *1877 Gromek Jakub *1903 Kurowski Władysław *1905 Mrozowski Aleksander *190222 VIII 1944Urząd Gminy Nowy Żmigród Po przejściu frontu w styczniu 1945 r. wieś faktycznie nie istniała, pozostał tylko uszkodzony kościół i plebania oraz spalona organistówka. Ludność powracająca z wysiedlenia budowała ziemianki – chaty gdzie mieszkała i ukrywała się przed zimnem. Pola były zaminowane, a jak podaje starosta z Jasła Michał Sałustowicza w swoim sprawozdaniu z dnia 15 września 1945 r. "Łysa Góra, Makowiska, Nienaszów i Nowy Żmigród zniszczone w prawie 100%, a na polach leży około 10 000 trupów żołnierzy i osób cywilnych zabitych w czasie walk o przełamanie frontu, a pola zaminowane." (Później przy rozminowywaniu brał udział m.in. tamtejszy ks. proboszcz ś.p. Daszkiewicz i S. Makoś) W 1946 r. we wsi mieszkało zaledwie 646 osób, a w 1943 r. Nienaszów liczył 1000 osób, już po wywiezieniu na roboty przymusowe około 100 osób i po zagładzie Żydów.
Przypisy Raport o stanie gminy Nowy Żmigród w 2024. Liczba mieszkańców w dn. 31.12.2024 s. 4-5 Rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 13 grudnia 2012 r. w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części ()
BIP gminy. Statut gminy, sołectwa s. 2
Bibliografia Czesław Leosz - Ochotnicze straże pożarne w zarysie historycznym. Zarys historii Nienaszowa. Marlena Wasłowicz - "Nienaszów dziś" (fragmenty)
Autor zbiorowy "W Gminie Chorkówka", Krosno 2005, Praca zbiorowa pod kierunkiem Marii Serwińskiej, Genowefy Pochwały, Jerzego Bożętki - Nienaszów. Dzieje i życie codzienne, Krosno 2013, Roksana.
Linki zewnętrzne
Informacje o Nienaszowie na stronie Urzędu Gminy Nowy Żmigród Parafia Rzymsko - Katolicka pw. Wniebowzięcia NMP w Nienaszowie
Kategoria:Nienaszów Kategoria:Wsie w powiecie jasielskim