Kolegiata Bożego Ciała w Jarosławiu

thumb|left|200px|Nawa główna thumb|left|200px|Organy thumb|left|200px|Kopuła thumb|left|200px|Wnętrza thumb|250px|Główne wejście, drzwi ze scenami z historii Polski

Kolegiata Bożego Ciała w Jarosławiu – dawny kościół jezuitów pw. św. Jana znajdujący się przy placu Piotra Skargi w Jarosławiu.

Fundacja Zofii Odrowąż Tarnowskiej w 1571 roku, zrealizowana przy organizacyjnej pomocy Piotra Skargi. Jezuicki kościół św. Jana został zbudowany w latach 1591–1594 prawdopodobnie według planów Józefa Bricciusa (Giuseppe Brizio), przy budowie czynny był Stefan Murator z Jarosławia.

W swojej architekturze świątynia nawiązywała pierwotnie do kościoła Il Gesù w Rzymie.

Renesansowy, pierwotnie jednonawowy z transeptem, przebudowany został po pożarach 1600 i 1625 roku. Dobudowano kaplice w latach 1616–1624, kruchtę z lat 1625–1628. W 1722 roku przed kościołem ustawione były rzeźby Tomasza Huttera (obecnie kopie). Niezwykle bogate wyposażenie kościoła uległo konfiskacie po kasacie zakonu jezuitów. Od 1804 roku jest kościołem parafialnym (po zamknięciu kolegiaty). Przeniesiono z kolegiaty zabytkowe wyposażenie, które zostało zniszczone pożarem w 1862 roku.

Jest to obecnie najstarszy pojezuicki kościół w PolsceJarosław, Roksana, Krosno 2006, . (za czasów I i II Rzeczypospolitej był nim kościół katolicki w Nieświeżu).

Kult Matki Bożej Śnieżnej Najcenniejszym zabytkiem i przedmiotem kultu w kolegiacie w Jarosławiu jest obraz Matki Bożej Śnieżnej, będący kopią rzymskiego wizerunku Salus Populi Romani. Obraz powstał prawdopodobnie w drugiej połowie XVI wieku i został sprowadzony do Jarosławia między 1573 a 1580 rokiem, najpewniej za pośrednictwem jezuitów. Jego rzymskie pochodzenie potwierdzają źródła archiwalne oraz wysoki poziom artystyczny dzieła, przypisywanego mistrzowi flamandzkiemu.

Od początku obraz cieszył się żywym kultem. Umieszczony pierwotnie w Kaplicy Matki Bożej, przetrwał pożary kościoła w 1600 i 1625 roku. Liczne świadectwa łask, uzdrowień oraz nawróceń potwierdzają jego znaczenie religijne, choć dawne wota uległy zniszczeniu lub konfiskacie po kasacie zakonu jezuitów i w pożarze świątyni w 1862 roku. Wówczas obraz został cudownie ocalony i po odbudowie wnętrza ponownie wprowadzony do kościoła.

Po konserwacjach przeprowadzonych w XX wieku, w 1976 roku wizerunek przeniesiono do ołtarza głównego. W 2007 roku, na mocy dekretu arcybiskupa Józefa Michalika, obraz otrzymał tytuł Najświętszej Maryi Panny Królowej Rodzin, a odpust wyznaczono na 5 sierpnia, w liturgiczne wspomnienie Matki Bożej Śnieżnej. Uroczysta koronacja obrazu koronami poświęconymi przez papieża Franciszka odbyła się 2 sierpnia 2014 roku na Rynku w Jarosławiu. Aktu koronacji dokonał arcybiskup Józef Michalik.

Proboszczowie Kolegiaty Bożego Ciała w Jarosławiu Proboszczowie Kolegiaty Bożego Ciała w Jarosławiu Lata Proboszcz Uwagi 1803–1826 Franciszek Siarczyński 1826–1830 Rafał Krajewski Administrator parafii 1830–1850 Jakub Waydowicz 1851–1866 Antoni Żelazny 1866–1907 Tomasz Olexiński 1908–1923 Stefan Fus (1865–1923). Urodził się w Żołyni. Święcenia przyjął z rąk bpa Łukasza Soleckiego. Stanisław Szarek adjutor parafii 1923–1935 Zygmunt Męski (1872–1949). Proboszcz dębowiecki do 1923. W 1925 za zgodą biskupa Anatola Nowaka założył bractwo straży honorowej Najświętszego Serca Jezusa. Od 1935 do 1949 proboszcz archikatedralny przemyski. 1935–1939 Władysław Opaliński 1939–1940 Jakub Makara administrator parafii 1940–1944 Wojciech Lewkowicz administrator parafii 1944–1966 Władysław Opaliński ponownie 1966–1985 Bronisław Fila kustosz jarosławskiej kapituły kolegiackiej 1986–2006 Aleksander Kustra kustosz jarosławskiej kapituły kolegiackiej od 26 sierpnia 2006 Marian Bocho kustosz jarosławskiej kapituły kolegiackiej

Przypisy

Linki zewnętrzne Archiwalne widoki i publikacje o kościele w bibliotece Polona

Kategoria:Architektura I Rzeczypospolitej (województwo ruskie) Kategoria:Fundacje kościelne Tarnowskich herbu Leliwa Kategoria:Kolegiaty w Polsce Bożego Ciała Kategoria:Zabytkowe kościoły w Jarosławiu Kategoria:Świątynie pod wezwaniem Bożego Ciała Kategoria:Dawne klasztory i kościoły jezuickie w Polsce Kategoria:Architektura renesansowa w województwie podkarpackim Kategoria:Zabytkowe klasztory katolickie w województwie podkarpackim Kategoria:Kościoły farne w Polsce