Ostrowy Tuszowskie – wieś w Polsce położona w województwie podkarpackim, w powiecie kolbuszowskim, w gminie Cmolas. Ma status sołectwa.
W latach 1954–1959 wieś była siedzibą gromady Ostrowy Tuszowskie, po jej zniesieniu w gromadzie Jagodnik. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa rzeszowskiego.
Miejscowość jest siedzibą parafii Wniebowzięcia NMP, należącej do dekanatu Kolbuszowa Zachód, diecezji rzeszowskiej.
+Integralne części wsi Ostrowy Tuszowskie SIMC Nazwa Rodzaj 0646877 Foce część wsi0646883 Fraszki część wsi0646890 Kolonia część wsi0646908 Nowa Wieś część wsi0646914 Pateraki część wsi0646920 Podkościele część wsi0646937 Ulanów część wsi0646943 Zagrody Drugie część wsi0646950 Zagrody Pierwsze część wsi
Historia Początki miejscowości Pierwsza pisana wzmianka o dzisiejszych Ostrowach Tuszowskich pochodzi z 1538 roku - zawiera ją ówczesny rejestr poborowy. Wtedy miejscowość ta znana była pod nazwą Sława Góra. Później nazwę tę zmieniono, w dokumentach staropolskich można odnaleźć ją jako "Ostrowy seu Sławogóry". Wkrótce, bo w 1566 roku wieś lokowana była powtórnie. Informacja taka zawarta była w akcie dotacyjnym króla Zygmunta Augusta. Osada miała być wówczas wsią królewską.
Zabór austriacki W 1783 r. w ramach kolonizacji józefińskiej na terenie przylegającym do granic miejscowości utworzono kolonię dla niemieckich osadników o nazwie Sandlautern, w której pierwotnie miało osiąść 14 rodzin - 48 osób, wszystkie wyznania katolickiego. Mieszkańcy kolonii szybko się zasymilowali i zatracili umiejętność posługiwania się językiem niemieckim. Sama kolonia przestała istnieć wraz z początkiem I wojny światowej, stając się przysiółkiem miejscowości i jej integralną częścią.
W Słowniku Geograficznym Królestwa Polskiego z 1886 r. tak przedstawiono miejscowość: "Ostrów przy Tuszowie, z Zagrodami, Paterakami, Starą Wsią, Budą Tuszowską, Focą i Kątnikami, wieś zwana także Ostrowy Tuszowskie, powiat kolbuszowski. Posiada kościół parafialny rzymskokatolicki (diecezja tarnowska, dekanat mielecki) i szkołę ludową. Kościół drewniany z 1562 roku. Do parafii należy Kumorów, Przyłęk, Toporów i Szydłowiec. W 1880 roku było tu 1204 mieszkańców, szematyzm duchowy podaje jednak 1120 rzym.-kat. i 83 izraelitów. Budy Tuszowskie są kolonią niemiecką, założoną na części kameralnej wsi Tuszowa. O. ma kasę pożyczkową gminną: z kapitałem 2959 zł. kolonia zaś z kapitałem 547 zł. Fundusz ubogich założony przez ks. Anzelma Urbańskiego i Feliksa Kamieńskiego ma 275 zł - Pos. większa M. Hirscha, izraelity ma 24 mr. roli, l Imr. łąk, l Imr. pastwisk i 1813 mr. sosnowego boru pos. mniejsza 1507 mr. roli, 348 łąk, 363 pastwisk i 365 lasu. Ta rozproszona w licznych przysiółkach osada leży blisko źródeł potoku Jamnicy, ginącego w błotach bobulskich, w piaszczystej, sosnowym borem pokrytej równinie kolbuszowskiej (218 m), w północnym stoku małego wzniesienia zwanego Ostrowy (254 m). Przysiółki Pateraki, Kotniki i karczma Brazylia lezą na północ od wsi, wśród lasu, na prawym brzegu Jamnicy. Budy Tuszowskie — na zachód od Huty Komorowskiej. Na zachód wieś graniczy Z Toporowem na południe z Kossowym, na wschód z Jagodnikiem, na północ z Ostrowem Baronowskim."
Dwudziestolecie międzywojenne i II wojna światowa Według spisu ludności z 30 września 1921 roku w Ostrowach Tuszowskich mieszkało 1156 osób w 226 domach, jedna osoba była wyznania mojżeszowego, a pozostałe 1155 wyznania rzymskokatolickiego. Ostrowy Tuszowskie-Kolonię zamieszkiwało 164 osoby w 30 budynkach mieszkalnych, z których 153 było wyznania rzymskokatolickiego, a 11 mojżeszowego. Wszyscy mieszkańcy zdeklarowali polską narodowość.
Wieś została całkowicie wysiedlona wraz z kilkudziesięcioma sąsiadującymi miejscowościami wiosną 1941 roku, w ramach rozbudowy poligonu w Dębie. Podczas II wojny światowej na terenie Ostrów Tuszowskich intensywnie działał oddział partyzancki pod dowództwem Wojciecha Lisa.
Współcześnie Miejscowość jest w pełni stelefonizowana i zgazyfikowana. Na terenie wsi swoją siedzibę ma ośmioklasowa Szkoła Podstawowa im. Marszałka Józefa Piłsudskiego, do której to rejonowo podlegają dzieci z Ostrów Tuszowskich i Toporowa. Kompleks szkolny jest połączony z oddziałem przedszkolnym oraz dwoma boiskami sportowymi z siłownią i placem zabaw.
Dnia 26 stycznia 2013 r. przy budynku szkoły zostało otwarte Centrum Edukacji Ekologicznej Puszcza Sandomierska, które pełni funkcję dydaktyczno-wizualną.
W miejscowości utworzono ścieżkę przyrodniczo-kulturową "Po złoto na górę", opisującą za pomocą dziewięciu przystanków walory turystyczne i kulturowe tej części Puszczy Sandomierskiej. Ostatni przystanek to punkt widokowy ulokowany na najwyższym wzniesieniu w okolicy, zwanym Złotą Górą, który stanowi atrakcje turystyczną.
W miejscowości działa jednostka ochotniczej straży pożarnej z własnym budynkiem remizy, Wiejski Ośrodek Zdrowia oraz Stowarzyszenie "Ostrowy".
Kościół
Nieznana jest data powstania parafii w Ostrowach Tuszowskich. Jedyna pewna informacja na ten temat, to fakt, iż parafię uposażył wraz z lokacją wsi król Zygmunt August. Uposażenie na niewiele się jednak przydało, bowiem do powstania parafii w efekcie wtedy nie doszło, erygowana została dopiero 10 grudnia 1574 roku. Pewne jest, że parafia funkcjonowała w 1595 roku, gdyż w roku tym archidiakon krakowski ks. Krzysztof Kazimierski zanotował, że w Ostrowach z powodu morowej zarazy we wsi, wizyty odbyć nie było można.
Pierwszy kościół był drewniany, konsekrowany około 1630 roku przez biskupa Tomasza Oborskiego - sufragana krakowskiego. Z powstaniem tej świątyni związana jest legenda otóż: w miejscu, gdzie dzisiaj stoi kościół, niegdyś była puszcza, w której często urządzano polowania. Pewien rycerz bardzo znużony, zasnął w lesie modrzewiowym pod jednym z drzew. We śnie objawiła mu się Matka Boża i powiedziała: Przyszłam tu z Włoch i tu postawisz mi kościół. Rycerz nie żałował kosztów. Kościół zbudowany został właśnie z modrzewia.
Nie wiadomo jaki obraz Matki Bożej znajdował się początkowo w wielkim ołtarzu. Obecny wizerunek zwany jest obrazem "Madonny z Puszczy". Tradycja mówi, że obraz ten pochodzi z Rzymu. Jest on kopią obrazu z Bazyliki Matki Bożej Większej w Rzymie. Obraz był darem królewskim i od początku był czczony jako łaskami słynący, o czym świadczą pochodzące z XVII wieku wota. Z dawnych wotów nie zachowało się ani jedno. Władze austriackie w 1794 roku skonfiskowały wszystkie. mały|Pomnik rycerza w Ostrowach Tuszowskich związany z legendą o powstaniu kościoła Od XVII wieku Madonna z Puszczy cieszy się wielką czcią. Liczne pielgrzymki z okolicznych parafii przybywały do Madonny pieszo, by prosić Ją o łaski i dziękować za otrzymane dobrodziejstwa. Stale składane wota były dowodem wielu doznanych łask. Obecnie kult Matki Bożej Ostrowskiej coraz bardziej się rozszerza. Świadczą o tym pielgrzymki. Parafianie miejscowi w każdą środę licznie gromadzą się u stóp swej Pani na Nieustającej Nowennie do Madonny Ostrowskiej.
Obecny kościół pw. Wniebowzięcia Matki Boskiej wzniesiony został w latach 1900–1902, wtedy też przeniesiono do niego słynący łaskami obraz. Budowla ta ma charakter neogotycki — od frontu umieszczona została wieża. Także polichromia wykonana w 1905 roku jest neogotycka, figuralne-ornamentalna. Witraże wykonane zostały przez M. Romańczyka z Krakowa. Na wyposażeniu kościoła są: feretrony z XVIII i XIX wieku, monstrancja z I poł. XIX wieku, kielichy z 2 poł. wieku XVIII, świeczniki z początku XX wieku, ornaty z XVIII wieku i welon z II poł. XIX wieku.
Nieopodal kościoła usytuowana była parterowa plebania, obecnie przeniesiona do skansenu w Kolbuszowej. Tradycja mówi, że powstała z drzewa modrzewiowego, uzyskanego z rozbiórki kościoła. W plebanii znajdowały się dokumenty dotyczące kościoła z XVII i XVIII wieku, księgi parafialne prowadzone od roku 1620, a także barokowy obraz św. Stanisława Kostki datowany na 1730 rok i barokowy krucyfiks z I poł. XVIII wieku.
Pośrodku wsi ustawiona została kapliczka, która wzniesiona została zapewne w I poł. XIX wieku, na rzucie prostokąta. Jest ona murowana, otynkowana, zamknięta trójbocznie, opięta na narożach lizenami, zwieńczona profilowanym gzymsem. W ołtarzyku znajduje się rzeźba Matki Boskiej z Dzieciątkiem - współczesna kapliczce. Dach jest dwuspadowy.
Sport W 1999 roku w powstał klub piłkarski - "KS Florian Ostrowy Tuszowskie". Nazwa klubu pochodzi od św. Floriana patrona strażaków. W sezonie 2024/2025 klub gra w klasie A w grupie Rzeszów III - Mielec.
Ludzie urodzeni w Ostrowach Tuszowskich Wojciech Lis (1913–1948), żołnierz AK, NSZ, WiN, dowódca oddziału partyzanckiego walczącego przeciw Niemcom i Sowietom w Puszczy Sandomierskiej Emil Rzeszutek (1940–1997), ksiądz Michał Śledziona (1895–1920), podporucznik piechoty Wojska Polskiego, kawaler Orderu Virtuti Militari
Zobacz też Ostrowy
Przypisy Raport o stanie gminy Cmolas w 2024. Liczba mieszkańców w dn. 31.12.2024 s. 10 BIP gminy, sołectwa
Portal 90minut.pl
Linki zewnętrzne
Historia parafii na stronie diecezji
Kategoria:Ostrowy Tuszowskie Kategoria:Wsie w powiecie kolbuszowskim